Uyurken beyninizi temizleyen ses keşfedildi! Bilim insanlarından dikkat çeken araştırma…
Milli İradenin Sesi Yeni Akit
Türkiye ve dünyadaki gelişmeleri yakından takip etmek için Google listenize Yeni Akit'i ekleyin.
Bilim insanları, uyku sırasında doğru zamanda verilen kısa pembe gürültü seslerinin beyin omurilik sıvısının akışını artırabileceğini ortaya koydu. Araştırma, bu yöntemin beynin atık maddeleri uzaklaştırmasına yardımcı olan doğal mekanizmayı destekleyebileceğine işaret ediyor. Ancak beynin daha etkili temizlendiği henüz kesin olarak kanıtlanmış değil.
Beyin, uyku sırasında gün boyunca biriken atık maddeleri uzaklaştırmak için glifatik sistem adı verilen mekanizmayı kullanıyor. Bu sistemde beyin omurilik sıvısı (BOS), beyin dokusunun çevresinde hareket ederek atık parçacıkların uzaklaştırılmasına yardımcı oluyor.
Uyku düzeninin bozulması ve yaşlanma gibi etkenler bu süreci olumsuz etkileyebiliyor. Bilim insanları ise yeni araştırmada belirli seslerin bu mekanizmanın işleyişini destekleyip destekleyemeyeceğini inceledi.
PEMBE GÜRÜLTÜ BEYİN SIVISININ AKIŞINI ARTIRDI
Science Translational Medicine dergisinde yayımlanan çalışmada, uyku sırasında beyin dalgalarıyla eş zamanlı verilen kısa pembe gürültü seslerinin beyin omurilik sıvısının hareketini artırdığı gözlemlendi.
Pembe gürültü, düşük frekanslı seslerin daha baskın olduğu, hafif yağmur veya uzaktaki bir şelalenin sesini andıran bir gürültü türü olarak tanımlanıyor.
Araştırmada katılımcıların uyku sırasında beyin aktiviteleri EEG elektrotlarıyla takip edilirken, manyetik rezonans görüntüleme yöntemiyle de sıvı hareketleri incelendi. Geliştirilen algoritma sayesinde sesler, beyin dalgalarının belirli zirve noktalarına denk gelecek şekilde verildi.
14 KİŞİDE UYKU SIRASINDA DENENDİ
Araştırmaya 27 sağlıklı yetişkin katıldı. Bunlardan 14'ü görüntüleme cihazında uykuya dalarak deneyin ilgili aşamasını tamamlayabildi.
Beyin taramalarında, yavaş beyin dalgalarının zirve noktalarında verilen pembe gürültünün, ses uygulanmayan dönemlere kıyasla beyin omurilik sıvısının akışını artırdığı görüldü.
Araştırmacılar, bu etkinin beynin kan damarlarının hareketleriyle bağlantılı olabileceğini değerlendiriyor. Yavaş beyin dalgaları sırasında damarların daralıp genişlemesi, sıvının hareketini sağlayan bir pompa etkisi oluşturabiliyor.
ÖNEMLİ OLAN SESİN ZAMANLAMASI
Araştırmanın başyazarı Joshua Levitt, elde edilen etkinin yalnızca pembe gürültü kullanılmasından değil, sesin beyin dalgalarıyla doğru zamanda eşleştirilmesinden kaynaklandığını belirtti.
Bu nedenle gece boyunca kesintisiz pembe gürültü dinlemenin aynı sonucu vermeyeceği vurgulandı. Araştırmada kullanılan sesler, beyin dalgalarının uygun aşamalarına denk getirilen 50 milisaniyelik kısa uyarılardan oluştu.
BEYİNDEKİ ATIKLARIN TEMİZLENDİĞİ HENÜZ KANITLANMADI
Araştırmanın ortak yazarlarından sinirbilimci Laura Lewis, beyin omurilik sıvısındaki artışın atık maddelerin gerçekten daha etkili biçimde temizlenmesini sağlayıp sağlamadığının henüz bilinmediğini açıkladı.
Bilim insanları, yöntemin özellikle ileri yaştaki kişilerde ve uyku problemi yaşayanlarda etkisini araştırmayı planlıyor. Ayrıca Alzheimer gibi nörodejeneratif hastalıklarla bağlantılı zararlı proteinlerin uzaklaştırılmasına katkı sağlayıp sağlamayacağı da incelenecek.
Şimdilik elde edilen bulgular, pembe gürültünün uyku sırasında beyin sıvısının hareketini etkileyebildiğini gösteriyor. Yöntemin Alzheimer riskini azalttığı veya beyin temizliğini kesin olarak artırdığı yönünde ise henüz bilimsel kanıt bulunmuyor.

