Uluslararası ilişkiler uzmanından bomba iddia: Bolton’un biletini İran kesti

ABD Başkanı Donald Trump’ın Beyaz Saray Ulusal Güvenlik Danışmanı John Bolton’un görevden alınmasının İran başta olmak üzere ABD dış politikasının etkilerine ilişkin değerlendirmelerde bulunan Uluslararası İlişkiler Hukuk Uzmanı Olimjon Sobır, “Bolton’un istifasının ardından Trump’ın İran’a yönelik tavrının yumuşaması, hem ikili ilişkilerin geleceğini hem de bölge politikalarını olumlu yönde etkileyecektir. Bolton’un görevden alınması, İran’daki muhafazakâr kesimin başarısı olarak algılanabilir.” dedi.

12 Eylül 2019 Perşembe 12:32
Uluslararası ilişkiler uzmanından bomba iddia: Bolton’un biletini İran kesti

 Murathan Seyitoğlu  yeniakit.com.tr 

Uluslararası İlişkiler Hukuk Uzmanı Olimjon Sobır, Beyaz Saray Ulusal Güvenlik Danışmanı Bolton’un görevine son verilmesine ilişkin dikkat çeken değerlendirmelerde bulundu.

“Bolton’un güvenlik politikaları ABD’nin izole edilmesine yol açtı”

Bolton’un görevden alınmasının ABD’nin dış politikasında ciddi etkilere neden olacağına dikkat çeken Olimjon Sobır, “Bu durum jeopolitik açıdan da mühim sonuçlar doğuracaktır. Genel olarak bakıldığında, son dönemde çeşitli cephelerde başarısızlığa uğradığı sıkça tartışılan Amerikan dış politikasında, Bolton’un belirleyici bir rol oynadığı ifade edilebilir. Özellikle de Bolton’un doğrudan sorumlu olduğu güvenlik politikaları kapsamında alınan kararların, ABD ve müttefikleri arasındaki gerilimin tırmanmasına ve ABD’nin uluslararası alanda izole edilmesine yol açtığı söylenebilir. Ancak Trump yönetiminin dış politikadaki başarısızlıkların tamamını Bolton’un üzerine yıkmak da doğru olmayacaktır.” yorumunda bulundu.

“Başarısızlıkların tamamını Bolton’un üzerine yıkmak da doğru olmaz”

Genel olarak bakıldığında, son dönemde çeşitli cephelerde başarısızlığa uğradığı sıkça tartışılan Amerikan dış politikasında, Bolton’un belirleyici bir rol oynadığını ifade eden Olimjon Sobır, sözlerini şöyle sürdürdü:

“Özellikle de Bolton’un doğrudan sorumlu olduğu güvenlik politikaları kapsamında alınan kararların, ABD ve müttefikleri arasındaki gerilimin tırmanmasına ve ABD’nin uluslararası alanda izole edilmesine yol açtığı söylenebilir. Ancak Trump yönetiminin dış politikadaki başarısızlıkların tamamını Bolton’un üzerine yıkmak da doğru olmayacaktır. Çünkü iktidarının ilk günlerinde kendi ekibini oluştururken Trump, John Bolton ve Mike Pompeo gibi şahinlerle aynı görüşleri paylaşmaktaydı. Bununla birlikte iş insanı kimliğiyle ön plana çıkan Trump’ın güvenlik politikaları konusundaki tecrübesizliğinin Bolton’un hareket alanını daha da genişlettiği öne sürülebilir.”

“Bolton ile Trump, dış politikada görüş ayrılığına düştü”

Göreve başladığı ilk aylarda Trump’ın dış politikadaki bazı konularda kendisiyle aynı görüşleri paylaşan bir ekip kurmaya çalıştığını hatırlatan Olimjon Sobır, şöyle konuştu:


“Bu bağlamda Bolton’un ‘Ulusal Güvenlik Danışmanı’ olarak göreve getirilmesinin, Trump’ın İran’a yönelik sert tavrından kaynaklandığı söylenebilir. Zira 8 Mayıs 2018 tarihinde; yani Bolton’un göreve gelmesinden bir ay sonra Trump, ülkesinin 2015 yılında İran’la imzalanan Kapsamlı Ortak Eylem Planı’ndan (KOEP) çekildiğini açıklamıştır. Trump’ın seçim kampanyası sırasında KOEP’i sert bir dille eleştirdiği düşünüldüğünde, her ikisinin de bu konuda hemfikir olduğu belirtilebilir. 26 Nisan 2019 tarihinde Pompeo’nun ‘Dışişleri Bakanı’ olarak görevlendirilmesi ise Trump’ın şahinlerden oluşan İran karşıtı ekibi tamamlamasını sağlamıştır. Trump’ın İran politikası aracılığıyla bir araya gelen bu ekibin, son dönemlerde farklı bölgelerde yürütülen dış politika stratejileriyle ilgili görüş ayrılığına düştüğü görülmektedir.”

“Trump, durumu düzeltmek adına adımlar atmak zorunda kaldı”

Dikkat çeken değerlendirmelerini sürdüren ANKASAM Uluslararası İlişkiler Hukuk Uzmanı Olimjon Sobır, “Trump ve ekibinin yürüttüğü dış politika anlayışı, son bir yıldır çeşitli tartışmalara sebebiyet vermiş ve ABD Başkanı’nın dış politika ekibi, dağılma noktasına gelmiştir. Afganistan’daki barış süreci ve Taliban’la müzakereler konusunda Bolton ve Pompeo’nun görüş ayrılığı yaşaması, Kuzey Kore ve Venezuela konusunda Trump ve Bolton arasındaki fikir farklılıkları ve son olarak İran’a karşı uygulanan maksimum baskı politikasının beklentileri karşılamaması, Trump’a dış politikada puan kaybettirmiştir. Böylece Trump’ın dış politikasında dramatik başarısızlıkların peş peşe gelmesi ve bölgesel politikalarda yeni krizlerin patlak vermesi, yaklaşan 2020 Başkanlık Seçimleri’nde Trump’ın yeniden seçilme ihtimalini riske sokmuştur. Trump’ın dış politikadaki başarısızlıklarına yöneltilen eleştirilerin, seçimlerden önce bir baskı unsuruna dönüştüğü söylenebilir. Dolayısıyla ABD Başkanı, durumu düzeltmek adına bazı adımlar atmak zorunda kalmıştır.” şeklinde konuştu.

“Bolton’un gidişi ABD-İran ilişkilerinde önemli bir etkiye neden olacaktır”

“Bolton’un görevden alınmasının nedeni olarak ise Taliban’la görüşmelerin askıya alınmasına ilişkin iddialar ortaya atılmıştır. Ancak Trump ile Bolton arasındaki ayrışma, sadece Taliban’la sınırlı değildir. Nitekim Bolton’un Trump’ın İran Cumhurbaşkanı Hasan Ruhani’yle görüşmek istemesine ve Kuzey Kore açılımına muhalefet ettiği bilinmektedir.” diyen Olimjon Sobır, şunları söyledi:

“Son dönemlerde yoğun bir şekilde sorgulanmakta olan İran’a yönelik maksimum baskı politikasının da Bolton’un görevden alınmasında belirleyici bir rol oynadığı söylenebilir. Bolton’un görevden alınmasının ABD-İran ilişkilerinde önemli bir etkiye neden olması beklenmektedir. Özellikle de Trump’ın İran politikasındaki değişim, Ortadoğu’daki çatışmaların önlenmesinde kritik bir rol oynayacaktır.”

“Bolton’un görevden alınması İran’daki muhafazakâr kesimin başarısı olarak algılanabilir”

ANKASAM Uluslararası İlişkiler Hukuk Uzmanı Olimjon Sobır, sözlerini şöyle tamamladı:

“Bolton’un istifasının ardından Trump’ın İran’a yönelik tavrının yumuşaması, hem ikili ilişkilerin geleceğini hem de bölge politikalarını olumlu yönde etkileyecektir. Öte yandan olumsuz senaryo düşünüldüğünde ise Bolton’un görevden alınması, İran’daki muhafazakâr kesimin başarısı olarak algılanabilir. Böylesi bir durumda ise İran, çok daha saldırgan bir politika uygulamaya başlayabilir.”

Akit Youtube Kanalına Abone Ol

Haftanın Özeti

www.yeniakit.com.tr internet sitesinde yayınlanan yazı, haber, röportaj, fotoğraf, resim, sesli veya görüntülü sair içeriklerle ilgili telif hakları Uğurlu Gazetecilik Basın Yayın Matbaacılık Reklamcılık Limited Şirketi’ne aittir. Bu içeriklerin iktibas hakkı saklıdır. İzinsiz ve kaynak gösterilmeksizin iktibas olunamaz; hiçbir surette kopyalanamaz, yeniden yayıma konulamaz.
Haber Tarihi: 12 Eylül 2019 Perşembe 12:32

YORUM YAZ

    Günün Özeti

    Günün Karikatürü

    21 Eylül 2019