Küresel havacılık sektörü, Orta Doğu’da tırmanan gerilimin gölgesinde büyük bir yakıt kriziyle karşı karşıya. Uluslararası Hava Taşımacılığı Birliği (IATA) Genel Direktörü Willie Walsh, ABD ve İsrail’in İran’a yönelik hamlelerinin tetiklediği enerji darboğazının, yaz sezonunda uçuş iptallerine ve yakıt kısıtlamalarına yol açabileceği uyarısında bulundu.
Willie Walsh, uçak yakıtı krizinin etkilerinin ilk olarak Asya pazarlarında hissedileceğini, ardından dalga dalga Avrupa, Afrika ve Latin Amerika’ya yayılacağını belirtti. Özellikle kuzey yarımkürede turizm sezonunun en yoğun olduğu dönemde yaşanabilecek bir yakıt sıkıntısının, havayolu şirketlerini zorlu kararlar almaya iteceği öngörülüyor.
Öne çıkan riskler:
- Sefer azatlımı: Havayolu şirketleri, mevcut yakıt stoklarını korumak adına uçuş frekanslarını düşürebilir.
- Kota sistemi: Yakıtın karneyle dağıtılması durumunda, birçok uluslararası seferin tamamen iptal edilmesi gündeme gelebilir.
- Maliyet artışı: Güçlü seyreden seyahat talebine rağmen, arz kısıtı bilet fiyatlarını yukarı çekebilir.
Avrupa’da "Jet A" formülü masada
Avrupa’daki arz baskısını hafifletmek için alternatif çözümler aranıyor. Walsh, "Jet A" türü uçak yakıtının kullanımına yönelik düzenleyici kurumların hızlı onay vermesi durumunda, piyasadaki gerilimin bir nebze olsun düşürülebileceğini ifade etti. Ancak bu durumun, bürokratik süreçlerin hızına bağlı olduğu vurgulanıyor.
İsveç'ten "karne" uyarısı: En kötü senaryo hazır
Orta Doğu’daki savaşın etkilerini en yüksek perdeden dile getiren ülkelerden biri de İsveç oldu. İsveç Enerji Bakanı Ebba Busch, ülke genelinde yakıt kıtlığı yaşanabileceğine dair resmi bir uyarı yayınladı.
İsveç Enerji Ajansı Genel Müdürü Caroline Asserup ise durumun ciddiyetini şu sözlerle özetledi:
"En kötü senaryoda, ülkede uçak yakıtının karne sistemiyle dağıtılmak zorunda kalınabileceği bir döneme girebiliriz."
Pandemi sonrası toparlanmaya çalışan havacılık sektörü, şimdi de jeopolitik gerilimlerin neden olduğu enerji kriziyle hayatta kalma mücadelesi veriyor.
