• İSTANBUL
  • İMSAK
    00:00
    GÜNEŞ
    00:00
    ÖĞLE
    00:00
    İKİNDİ
    00:00
    AKŞAM
    00:00
    YATSI
    00:00
  • 0.0
  • 0.0
  • 0.0

Soru ve Cevaplarla Şike-Teşvik Primi ile Bahis gerçeği...

Yeniakit Publisher
Haber Merkezi Giriş Tarihi:
Soru ve Cevaplarla Şike-Teşvik Primi ile Bahis gerçeği...

Konunun mevcut mevzuatımızdaki yeri ve uygulaması ile spor kulübü ve/veya ilgilileri yönünden olası sonuçları hakkında bu çalışma yapılmıştır:

Asım EKREN/ İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi Cumhuriyet Savcısı

Ayrıntılı olarak yazılan kitap ve makalelerimizdeki bilgiler özetlenerek konu ele alınmıştır. Hukukçu olmayanlarca da meselenin daha iyi anlaşılmasına katkı olarak mümkün olduğunca hukuki teknik terimler az kullanılmıştır.

1. Şike ve teşvik primi suçu ile ilgili hangi yasa maddeleri vardır?

Bu suç, ceza hukukumuza 31.03.2011 tarihli ve 14.04.2011 tarihinde yürürlüğe giren, 04.07.2019 tarih ve 7182 sayılı kanunla değişiklik yapılan 6222 Sayılı Sporda Şiddet ve Düzensizliğin Önlenmesine Dair Kanun’un;

- Şike ve teşvik primine ilişkin 11,

- Suçun ağırlaştırıcı unsuru ve hak yoksunluğuna dair 17/A,

- Yargılama ve usul hükümleri hakkındaki 23/2. maddelerinde yer almıştır.

2. Şike ve teşvik primi suçunun yasal unsurları nelerdir?

Şike veya teşvik primi suçunun oluşabilmesi için;

- Öncelikle bu kanunda tanımı yapılan bir spor müsabakasının varlığı ve ilgililerin bu spor müsabakasının sonucunu etkilemeyi amaçlamaları gerekir.

- Spor müsabakasının sonucunun etkilenmesi için bir başkasına kazanç veya sair menfaat temin edilmesi gerekir.

- Kazanç veya sair menfaat temini hususunda anlaşmaya varılmış olması veya en azından kazanç veya sair menfaat vaat veya teklifinde bulunulması gerekir. Kazanç veya menfaatin maddi (parasal bir değer) olması şart değildir

Belirtmek gerekir ki yukarıdaki şartların birlikte gerçekleşmesi gerekir. Suç, taksirle işlemeye uygun olmayıp ancak kasten işlenebilir. Teşvik primi, yasa maddesinde şikenin hafif bir hali olarak görülmüştür. Bir müsabakada bir takımın başarılı olmasını sağlamak amacıyla teşvik primi verilmesi veya vaat edilmesi suretiyle işlenebileceği belirtilmiştir.


 

3. Kimler şike ve teşvik primi suçunun faili olabilir?

Öncelikle belirtmek gerekir ki bu suçta sadece sporcular, kulüp yöneticileri veya hakem, temsilci gibi müsabaka ile federasyon görevlileri değil herhangi bir kişi fail (şüpheli veya sanık) olabilir. Karıştırmaya müsait olan ve maddede geçen kamu görevlisi, federasyon veya spor kulüpleri ile spor alanında faaliyet gösteren tüzel kişilerin, genel kurul ve yönetim kurulu başkan veya üyeleri, teknik veya idari yöneticiler ile kulüplerin ve sporcuların menajerleri veya temsilciliğini yapanlar, suç örgütü mensubu gibi sıfatlar, suçun faili olabilecekler olarak düzenlenmemiştir. Herhangi bir kişi bu suçun faili olabilir ancak maddede sayılan sıfattaki kişilerin suçu işlemeleri halinde suçun nitelikli halinin olacağı düzenlenmiştir.

4. Şike ve teşvik primi suçunun tamamlanması ve teşebbüs hali nasıldır?

Kazanç veya sair menfaat temini hususunda anlaşmaya varılmış olması halinde suç tamamlanmış gibi cezaya hükmolunur. Varılan anlaşma doğrultusunda müsabakanın sonuçlanmasına veya müsabakanın oynanmasına gerek yoktur. Bu yönüyle teşebbüs tam eylem gibi cezalandırılmıştır. Buna karşılık kazanç veya sair menfaat vaat veya teklifinde bulunulduğu halde, anlaşmaya varılamadığı takdirde, suçun teşebbüs aşamasında kalmış olması dolayısıyla cezaya hükmolunur.


 

5. Şike ve teşvik primi suçunun temel cezası nedir?

Şike yapmak, bir yıldan üç yıla kadar hapis ve yirmi bin güne kadar adli para cezasını gerektirir. TCK’nın adli para cezasına dair 52. maddesini dikkate aldığımızda adli para cezası en az beş gün en çok da yirmi bin gün olabilecektir. Bunun karşılığı ise en az 500,00 ve 2500,00 TL arası ile 2.000.000,00 ve 10.000.000,00 TL arası kadar adli para cezasını gerektirir. Teşvik primi suçunun işlenmesi halinde, şike hükümlerine göre verilecek ceza yarı oranında indirilir. Ayrıca şike suçunda mahkumiyetin sonucu olarak maddede belirtilen güvenlik tedbirleri olarak belli görevleri yapmanın yasaklanmasına ve seyirden yasaklanmaya da hükmedilir.

6. Şike ve teşvik primi suçunun daha ağır cezayı gerektiren halleri nelerdir?

Suçun kamu görevinin sağladığı güven veya nüfuzun kötüye kullanılması suretiyle işlenmesi nitelikli bir haldir. Suçun federasyon veya spor kulüpleri ile spor alanında faaliyet gösteren tüzel kişilerin, genel kurul ve yönetim kurulu başkan veya üyeleri, teknik veya idari yöneticiler ile kulüplerin ve sporcuların menajerleri veya temsilciliğini yapan kişiler tarafından işlenmesi de nitelikli bir durumdur. Bu suçlar, suç işlemek amacıyla kurulmuş bir örgütün faaliyeti çerçevesinde ya da bahis oyunlarının sonuçlarını etkilemek amacıyla işlenirse yine nitelikli hal gerçekleşir. Nitelikli bu hallerde verilecek ceza yarı oranında artırılır.


 

7. Şike ve teşvik primi suçu birden fazla kez (zincirleme) olarak işlenmesi nasıl oluyor?

Maddede tanımlanan suçların bir suç işleme kararının icrası kapsamında ve değişik zamanlarda birden fazla işlenmesi halinde, bunlardan en ağır cezayı gerektiren fiilden dolayı verilecek ceza dörtte birinden dörtte üçüne kadar artırılarak tek cezaya hükmolunur. Eylem sayısının fazlalığı alt-üst ceza sınırları içinde değerlendirilebilir. Eylemlerin bir kısmı şike, bir kısmı da teşvik primi kapsamında ise şikenin cezası daha ağır olduğundan, varsa nitelikli hali de gözetilerek şike cezası üzerinden artırım yapılacaktır.

8. Şike ve teşvik primi suçunda hangi güvenlik tedbirleri, ne kadarlık süreyle uygulanabilir?

Hükmün kesinleşmesiyle infazına başlanan en az bir yıl seyirden yasaklanır. Yine kararın infazından sonra yasak süresince spor kulüplerinde, federasyonlarda ve taraftar derneklerinde yönetici olamaz; spor müsabakalarında hakem, temsilci veya gözlemci olarak görev yapamaz. Belli hakları kullanmaktan yoksun bırakılma kapsamında, ceza infazından sonra başlanmak üzere ceza süresi kadar ve toplamda en çok beş yıl süreyle spor kulüplerinin, federasyonların, bünyesinde sportif faaliyetler icra edilen tüzel kişilerin yönetim ve denetim organlarında görev yapmaktan yasaklanır.


 

9. Şike ve teşvik primi suçunun diğer spor suçlarındaki güvenlik tedbirlerinden bir farkı var mı?

6222 sayılı Kanun kapsamındaki şike dahil herhangi bir suçtan mahkumiyet halinde 18/10. maddesi uyarınca verilen güvenlik tedbirleri şunlardır: Spor kulüplerinde, federasyonlarda ve taraftar derneklerinde yönetici olamaz; spor müsabakalarında hakem, temsilci veya gözlemci olarak görev yapamaz. Bu görevler, ismen sayıldığı için yorumla veya benzer olduğu gerekçesiyle çoğaltılamaz. 6222 sayılı Kanunun sadece şike ve/veya teşvik primi suçundan mahkumiyet halinde 11/11. maddesi uyarınca verilen güvenlik tedbirleri ise şunlardır: Spor kulüplerinin, federasyonların, bünyesinde sportif faaliyetler icra edilen tüzel kişilerin yönetim ve denetim organlarında görev yapmaktan yasaklanmasına hükmolunur. Bu görevler de ismen sayıldığı için yorumla, benzeri olduğu gerekçesiyle çoğaltılamaz.

10. Şike ve teşvik primi suçunda cezanın ertelenmesi mümkün müdür?

Genel yasal koşulları oluşsa bile, özel düzenleme nedeniyle, CMK’nın 231. maddesine göre hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararı verilemez; verilen hapis cezası TCK’nın 50. maddesindeki seçenek yaptırımlara çevrilemez ve 51. maddesindeki hapis cezasının ertelenmesine karar verilemez.


 

11. Şike ve teşvik primi suçunun kulüp veya tüzel kişi yararına işlenmesi halinde ne olur?

Suçun spor kulüplerinin veya sair bir tüzel kişinin yararına işlenmesi halinde, ayrıca bunlara, şike veya teşvik primi miktarı kadar idari para cezası verilir ancak, verilecek idari para cezası belirtilen miktardan (yüzbin TL’den) az olamaz. Bu suçların genel olarak spor kulüplerinin yararına işlenebileceği gözetilerek bu düzenlemeye gidilmiştir. Bunun yanında bünyesinde sportif faaliyetler icra eden dernek-vakıf gibi veya taraftar ya da spor kulüplerinin oluşturduğu dernek tüzel kişiliği lehine de işlenebileceğinden, belirtilen miktarın altında olmamak şartıyla şike veya teşvik primi miktarı kadar idari para cezası verilir.

12. Şike ve teşvik primi suçunda ceza verilmeyen haller var mıdır?

Müsabaka yapılmadan önce suçun ortaya çıkmasını sağlayan kişiye ceza verilmez. Burada şikenin fiili duruma, başka bir deyişle, sahaya yansımasına engel olmak istenerek özel bir etkin pişmanlık hükmüne yer verilmiştir. Eylemin gerçekleşmemesi, diğer şüpheli için cezasızlık nedeni değildir. Bundan sadece müsabakadan önce suçun ortaya çıkmasını sağlayan şüpheli yararlanabilecektir.


 

13. Şike ve teşvik primi suçunu oluşturmayan (istisnai) eylemler nelerdir?

Milli takımlara veya milli sporculara başarılı olmalarını sağlamak amacıyla prim verilmesi- vaat edilmesi ile yine spor kulüpleri tarafından kendi takım oyuncularına veya teknik heyetine müsabakada başarılı olabilmelerini sağlamak amacıyla prim verilmesi veya vaadinde bulunulmasıdır. Bu eylemlerin suç oluşturmadığı açıkça belirtilmek suretiyle olası tereddütler ortadan kaldırılmak istenmiştir.

Haberle ilgili yorum yapmak için tıklayın.
x

WhatsApp İhbar Hattı

+90 (553) 313 94 23