Şimdi sahada etkin olma zamanı

 Akit  Ekonomi 

Hazine ve Maliye Bakanı Berat Albayrak, “Değişim Başlıyor” ana temasıyla hazırlanan Yeni Ekonomi Programı’nı (2020-2022) (YEP) bakanlıkta düzenlediği basın toplantısıyla açıkladı. YEP’in ilk yılını tamamladıklarını ve bir yıllık performansın sonunda programı revize ederek, ikinci yılın başlangıç vuruşunu yaptıklarını belirten Albayrak, 2019-2020 yıllarını “dengelenme dönemi” olarak adlandırdıklarını anımsattı.

Cari fazlada tarihi rekor

Albayrak, bu yılki programın ana temasını “Değişim Başlıyor” olarak belirlediklerini aktararak, şöyle devam etti: “Artık ülkemizin bir üst lige çıkması için zaruret haline gelmiş bu değişimi hep birlikte gerçekleştiriyoruz. Önümüzde yapacak çok ama çok işimiz var. Kur ataklarının ardından büyük bir resesyon beklentisine rağmen, eksi 2’ler, 3’ler, 5’ler, ‘Türkiye küçülecek’ beklentilerine rağmen, kuvvetle muhtemel yıl sonunu pozitif büyümeyle kapatmaya hazırlanıyoruz. 2019’da ekonomide daralma beklentileri genel kabuldü. Ekonominin raydan çıkacağına ilişkin tezvirata, kredi daralmasına şahit olduk, büyüme hedeflerinin bu durumdan etkilendiğini gözlemledik. Ekonominin en büyük kırılganlığı olan cari açıkta önemli başarı elde ettik. Yıllık bazda cari fazlada Cumhuriyet tarihi rekoru kırdık. ‘Ekonomi daralırken cari fazla verilmesi normal’ diyenlerin de buradan bazı şeylerin payını alacaklarını düşünüyorum. ‘2009 yılında neden bu kadar küçülürken cari fazla vermedik?’ diye her ortamda soruyorum. Bunun için sürecin adına ‘Dengelenme’ dedik, daha fazla büyümeyi hedeflemedik. Sağlıklı ve sürdürülebilir büyüyerek orta gelir tuzağından kurtulmayı hedefledik.”

“Eylemlerin yüzde 40’ı hayata geçirildi”

Bakan Albayrak, alınan önlemlerle ekonomide yumuşak iniş sağladıklarına dikkati çekerek, şunları söyledi: “Şimdi önümüzde yeni bir dönem başlıyor. Dengelenme dönemi kazanımlarını koruyacağız ve bunun ötesinde bir süre daha bu süreci sürdürdükten sonra değişim sürecine başlayarak programımızı 2020 içinde ikinci faza taşıyacağız. YEP çerçevesi içinde 112 maddeden oluşan eylem planı hazırlamıştık. 112 maddenin 53’ünün 2019, 26’sının 2020 ve 33’ünün 2021’de hayata geçirileceğini takvime bağlamıştık. Şu anki durumda Eylül 2019 itibarıyla 53 eylemin yüzde 40’ını yani yaklaşık yüzde 75,3’ünü hayata geçirdik, diğer 13 eylemde de önemli ölçüde ilerleme kaydettik. 3 yıl boyunca hayata geçirilmesi planlanan 112 eylemin 44’ü yapılırken, 68’inde ilerleme kaydetme süreci devam ediyor.”

Yatırımlara teşvik

“Varlık Fonu, petrokimya, madencilik ve yerli kaynağa dönük enerji üretimi alanları başta olmak üzere özel sektör iş birliklerinde sabit sermaye yatırımlarında daha etkin rol oynayacak. Sanayide kapasiteyi artıracak, maliyetleri düşürecek, rekabet potansiyeli kazandıracak Ulusal Verimlilik Planı’nı devreye alacağız. Ayrıca kapsamlı olarak bir mevzuat taramasını başlattık. Şirketleri, büyümeme yönünde teşvik eden, büyümeden kaçındıran düzenlemeleri de gözden geçirecek, yenileyeceğiz.”

Enflasyon

“Enflasyonu yüzde 5’in altına indirmek bizim temel hedefimiz olmayı sürdürüyor. Geçen yıl, 2019 yılı için yüzde 15,9’luk enflasyon hedefi koymuştuk. Enflasyonla mücadelede sağlanan başarıyla 2019’u yüzde 12’lik enflasyon tahminiyle geride bırakmayı hedefliyoruz. 2020 için 9,8 olarak konulan hedefi yüzde 8,5 olarak revize ettik. 2021 yılında yüzde 6, 2022 yılında da yüzde 4,9’luk enflasyon hedefliyoruz. Bu hedefler doğrultusunda para ve maliye politikaları eş güdümlü olmaya devam edecek.”

Dış ticaret

“Büyüme hedefimiz ve ekonomideki toparlanmanın sonucu olarak talepteki değişimle birlikte cari dengede açık vereceğimizi önümüzdeki süreçte biliyoruz ama bu açığı dış finansman ihtiyacını makul düzeyde kalmasını sağlayacak bir seviyede tutacağız. Bu çerçevede 2020 yılı için cari açıkta milli gelire oranla yüzde 1,2’lik bir seviye hedefliyoruz. Bunu 2021’de 0,8’e ve 2022’de bu yapısal yapısal dönüşümlerle sıfıra indirmek için çalışacağız.”

Vergi reformu

“Bütçe açığının milli gelire oranında 2019’u yüzde 2,9 ile kapatmayı hedefliyoruz. 2020 ve 2021’de aynı oranı sürdürmeyi, 2022’de ise yüzde 2,6’ya düşürmeyi amaçlıyoruz. Bu kapsamda vergi adaleti sağlayacak, çok kazanandan çok, az kazanandan daha az vergi alınmasının önünü açacak ve gelirleri artıracak, uluslararası uygulamaları örnek alan bir vergi reformuyla ilgi adımları atmaya başlıyoruz. Ayrıca kamuda giderleri azaltmaya yönelik güçlü bir politika setini uygulayacağız.”

Büyüme hedefleri

“Yüzde 2,3’lük hedefin altında kalmanın baz etkisini de dikkate alarak 2020 yılını bir önceki yıldaki yüzde 3,5’lik rakamı güncelleyerek yüzde 5 büyümeyle başlayıp program boyunca, ülkemiz için sürdürülebilir ve doğal oran olan yıllık yüzde 5’lik büyümeyi devam ettirmeyi hedefliyoruz. Nitekim öncü veriler özellikle üçüncü çeyrekle birlikte ekonomik aktivitedeki toparlanmayla iş gücüne katılım ve istihdam oranlarında iyileşme sinyallerini vermeye başladı. 2020 yılında bunu daha da ileriye taşıyacağız.”

Dolarizasyon

“Dolarizasyona karşı bir tedbir setini devreye alacağız. BIST’de yeni oluşturulacak alternatif ürünler, Omnibus ile Devlet İç Borçlanma Senedi (DİBS) piyasasının uluslararası teminat özelliği getirilmesi başta olmak üzere, hisse senedi piyasasında hisselerin gruplandırılarak yatırımcının kolay seçiminin sağlanması, halka açılmanın vergi indirimleriyle derinleştirilmesi, döviz piyasasının kurulmasıyla birlikte ilave tedbirler getirilmesi önümüzdeki süreçteki önemli planlarımız arasında yer alıyor.”

İşsizlikte iyileşme

“2019’u yüzde 12,9’luk bir işsizlik oranıyla kapattıktan sonra,  2020’de yüzde 11,8’e, 2021’de yüzde 10,6’ya ve 2022’de 9,8’e düşürmeyi hedefliyoruz. Ekonomik aktivitedeki toparlanma ile iş gücüne katılım ve istihdam oranlarında iyileşmeyi göreceğiz. İstihdamdaki kişi sayısının yıllık ortalama 1 milyon 66 bin kişi artarak işsizlik oranının kademeli gerilemesi sağlanacak. İstihdam teşviklerinin etki analizleri yapılarak, teşviklerin ihtiyaçlara göre yeniden tasarlanmasını sağlayacağız.”

“YEP’te gerçekçi tedbirler ortaya konulmuş”

-Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği (TOBB) Başkanı Rifat Hisarcıklıoğlu: “Programla reel sektörü, KOBİ’leri, üreticileri ve yatırımları destekleme yönündeki adımların devam edecek olmasını da memnuniyet verici. YEP’te sorunlar doğru tespit ve teşhis edilerek, gerçekçi tedbirler ortaya konulmuş. Bizler de Türk iş dünyası olarak ülkemizin hedefleri doğrultusunda tüm gücümüzle çalışmaya devam edeceğiz.”

-İstanbul Sanayi Odası (İSO) Yönetim Kurulu Başkanı Erdal Bahçıvan: “Yeni Ekonomi Programı’nın en önemli tarafının enflasyonla mücadele ve orta vadede tek haneli rakamın hedeflenmesi. Bu alanda yakalanacak olan başarının getireceği finansal istikrar dönemiyle birlikte, yeniden nitelikli ve sürdürülebilir bir büyüme hedefine dönülmesini olumlu buluyoruz.”

-Türkiye İhracatçılar Meclisi (TİM) Başkanı İsmail Gülle: “Yeni Ekonomi Programı teması olan ‘Değişim Başlıyor’ temasına uygun bir şekilde ihracatta başlattığımız değişim, Türkiye’yi ve ihracatımızı bir üst lige çıkaracak. 85 bin mal ve 5 bin hizmet ihracatçısıyla Yeni Ekonomi Programı hedeflerinin gerçekleşmesine sürdürülebilir katkıyı, ticaret diplomasisinin saha temsilcileri olarak aynı kararlılıkla devam ettireceğiz.”

-İstanbul Ticaret Odası (İTO) Başkanı Şekib Avdagiç: “Türkiye’yi sürdürülebilir ve sağlıklı bir büyümeye taşıyacak irade beyanı ortaya konuldu. Bu bağlamda YEP 2019’da vurgulanan ‘Değişim Başlıyor’ temasına ekonomideki aktörlerin hep birlikte imza atmasını önemsiyoruz. İstihdam, vergi, finansman kanalları gibi Türkiye’nin gelişim kaydetmesi gereken öncelik alanlarına temas etmesini yerinde buluyoruz.”

-Anadolu Aslanları İşadamları Derneği (ASKON) Genel Başkanı Orhan Aydın: “YEP ile birlikte ülke ekonomisi üzerinde yeni bir başlangıç yapılıyor, Allah’ın izni ile Türk ekonomisi dengeleme süreci sonrası ayakları yere basar şekilde hem büyümesini sürdürecek hem de cari açık ve enflasyon gibi kırılganlığın yüksek olduğu konularda hedeflenen rakamlara ulaşacaktır.”

-Ankara Ticaret Odası (ATO) Yönetim Kurulu Başkanı Gürsel Baran: “Yeni Ekonomi Programı güven ve istikrara katkıda bulunacak, Türkiye’yi 100’üncü yılında yeni hedeflerine taşıyacaktır. İthalatı azaltmaya yönelik yerli üretimin desteklenmesinden de büyük memnuniyet duyduk. KOBİ’lerimizin, üreticilerimizin özetle Türkiye ekonomisini sırtlayan reel sektörün desteklenmesi, hedefe daha hızlı koşmamızı sağlayacaktır.”