“Patlamış mısır akciğeri” uyarısı: Elektronik sigara akciğerleri çökertiyor
Yeni bir simülasyon, elektronik sigaranın akciğerlerde yol açtığı hasarı gözler önüne serdi. “Patlamış mısır akciğeri” olarak bilinen hastalıktan EVALI vakalarına uzanan tablo, cihazların solunum sistemi üzerindeki ciddi etkilerine dikkat çekiyor. ABD'de 2019'da 34 ölüme yol açan EVALI vakası, tehlikenin boyutlarını gözler önüne seriyor.
Elektronik sigaranın insan vücuduna verdiği zararlar, tüyler ürpertici bir simülasyon videosuyla gün yüzüne çıktı. Dünya genelinde giderek daha fazla kullanıcı bu cihazların sağlık üzerindeki olumsuz etkilerinin farkına varırken yetkililer de salgının büyümesini durdurmak için harekete geçiyor. İngiltere Başbakanı Keir Starmer, 2009 ve sonrasında doğanlar için sigara yasağı getirilmesinin yanı sıra elektronik sigaraların mağazalardaki satış koşullarını kısıtlayacağını taahhüt etti.
Elektronik sigaraların büyük çoğunluğu bir ağızlık, bir ısıtma elemanı, bir mikroişlemci, bir pil ve e-sıvı içeren bir kartuştan oluşuyor. Isıtma elemanı tarafından kartuştan çekilen sıvı buharlaşarak sigara dumanı gibi solunuyor. Başlangıçta geleneksel sigaraya göre "daha sağlıklı" bir alternatif olarak sunulan bu cihazların, aslında ciddi sağlık riskleri barındırdığı ortaya çıktı.
34’Ü ÖLÜMLE SONUÇLANDI
2019 yılında ABD'de 1.600'den fazla açıklanamayan akciğer hasarı vakası kayıt altına alındı; bunların 34'ü ölümle sonuçlandı. Hastaların yüzde 92'sinin kaçak piyasadan temin edilen THC içerikli elektronik sigara kartuşları kullandığı tespit edildi. Bugün EVALI (E-Sigara veya Buharlaşmaya Bağlı Akciğer Hasarı) adıyla tanınan bu durum, topikal cilt kremlerinde de kullanılan sentetik bir madde olan E vitamini asetatından kaynaklanıyor.
Elektronik sigara likitleri, gıda ve ilaç sektöründe yaygın kullanılan propilen glikol ile gıda koyulaştırıcısı bitkisel gliserin gibi bileşenler içeriyor. Tek başına bakıldığında zararsız görünen bu maddeler, birlikte buharlaştırıldığında zehirli bileşikler oluşturma riski taşıyor. Üstelik bu içerikler üzerindeki düzenleyici denetim hâlâ son derece sınırlı.
"PATLAMIŞ MISIR AKCİĞERİ"NE YOL AÇIYOR
Meyveli içeceklerin tatlandırılmasında ve patlamış mısıra tereyağı aroması kazandırılmasında kullanılan diasetil, elektronik sigara likitlerinde sıkça yer buluyor. Environmental Health Perspectives dergisinin 2015 tarihli araştırmasına göre test edilen 51 elektronik sigara likitinden 39'u bu tehlikeli kimyasalı içeriyor. Diasetil'in düzenli olarak solunması, ilk kez bir patlamış mısır fabrikasında işçilerde gözlemlenen kronik hastalık olan bronşiolitis obliterans'a, yani halk arasında bilinen adıyla patlamış mısır akciğerine yol açabiliyor.
AKCİĞERLERDE CİDDİ HASAR VE SAVUNMASIZLIK
Simülasyon, akciğerlerde mukus birikimini ve gaz değişiminin gerçekleştiği alveollerin ciddi hasar gördüğünü açıkça ortaya koyuyor. Her türlü kimyasal maddenin solunması, akciğerlerdeki bakteri ve virüsleri dışarıda tutan kıl benzeri yapılar olan siliyalarda felç etkisi yaratıyor. İyileşme süreci haftalar alıyor ve bu süreçte akciğerler enfeksiyonlara karşı son derece savunmasız kalıyor. Doktorlar, elektronik sigaranın geleneksel sigaradan yalnızca biraz daha az zararlı olduğunu vurgularken yürütülen araştırmalar her geçen gün iki ürün arasındaki benzerliklerin arttığına işaret ediyor.
