Milli İstihbarat Akademisi Başkanı Köse: Savaşların doğası kökten değişti

Milli İstihbarat Akademisi Başkanı Talha Köse, savaşların niteliğinin köklü biçimde değiştiğini söyledi. Köse, İHA muhabirine yaptığı değerlendirmede NATO'nun yeni dönemin ihtiyaçlarına uygun ortak bir vizyon geliştirmesi gerektiğini vurguladı.

Köse'ye göre Ankara'da düzenlenecek NATO Zirvesi, ittifakın yeni dönemin ihtiyaçlarını yeniden tanımlaması açısından kritik bir dönüm noktası olacak. Türkiye'nin zirveye ev sahipliği yapması ise ayrı bir önem taşıyor.

"Artık savaşların mahiyeti tamamen değişti"

Köse, Soğuk Savaş sonrasında şekillenen güvenlik anlayışının geride kaldığını ifade etti. Uluslararası sistemin yeniden çok aktörlü ve büyük güç rekabetinin belirleyici olduğu bir döneme girdiğini dile getirdi.

Konvansiyonel devletler arası savaşların yeniden gündeme geldiğini, ancak bu çatışmaların geçmiştekilerden farklılaştığını belirten Köse şöyle konuştu:

"Daha önce kısa süreli savaşlar ön plandaydı. Bugün ise elektronik kabiliyetler, istihbarat, siber ve psikolojik harbin öne çıktığı, daha uzun süreli savaşlarla karşı karşıyayız. Bunlar ülkelerin yalnızca askeri güçlerini değil, dirençlerini ve dayanıklılıklarını da test ediyor."

Müttefikler aynı ölçüde etkilenmiyor

Köse, müttefik ülkelerin aynı ölçüde etkilenmediğine değindi. Ekonomik, teknolojik ve güvenlik alanlarındaki farklı etkilenme düzeylerinin ortak karar almayı zorlaştırdığını söyledi.

"Teknolojinin ön plana çıktığı, konvansiyonel savaşların yeniden gündeme geldiği ve herkesin eşit şekilde etkilenmediği yeni bir döneme girdik. Bu dönemin ihtiyaçlarına uygun yeni kabiliyetlerin geliştirilmesi gerekiyor" ifadelerini kullandı.

"Yeni bir mutabakat ve yeni bir nosyon gerekiyor"

Rusya-Ukrayna Savaşı'nın savaş konseptindeki dönüşümü somut biçimde ortaya koyduğunu belirten Köse, çatışmaların artık yalnızca cephede yürümediğini söyledi. Köse'ye göre altyapı, enerji sistemleri, haberleşme ağları ve sivil alanlar da hedef oldu.

İHA'lar, SİHA'lar, elektronik harp sistemleri ve kritik altyapı saldırılarının savaşın karakterini değiştirdiğini ifade eden Köse, şu değerlendirmede bulundu:

"İstihbarat teşkilatlarının ön plana çıktığı bir döneme giriyoruz. Dolaylı olarak savaşın içindeler, üniformalı aktörlerin olmadığını görüyoruz. Savaş sahasının muğlaklaştığı bir dönemde bütün bu gelişmeleri yeniden tanımlayan, ihtiyaçları doğru okuyan ve buna göre kapasite geliştiren yeni bir nosyon gerekiyor."

Köse, yeni güvenlik ortamının toplumsal dayanıklılığı da kapsayan yeni bir anlayış gerektirdiğini söyledi: "En başta yeni bir mutabakat, yeni bir sözleşme gerekiyor. Bu dönemi daha iyi anladığımız ve ihtiyaçları doğrultusunda birlikte hareket etme iradesinin ortaya konulduğu bir sürece ihtiyaç var."

Ankara Zirvesi yeni dönemin yol haritasını çizebilir

Ankara'da düzenlenecek zirvenin önemli bir fırsat sunduğunu belirten Köse, toplantının yeni güvenlik ortamının doğru okunmasına katkı sağlayacağını söyledi.

"Bu zirve, yeni dönemin ihtiyaçlarını yeniden anlama, tanımlama ve bu doğrultuda birlikte yürüme iradesinin ortaya konduğu bir toplantı olacak. İhtiyaçlar ve kabiliyetler zaman içerisinde şekillenecek ancak aktörlerin bir araya gelerek bu iradeyi ortaya koyması son derece önemli" dedi.

Türkiye'nin ev sahipliğinin ayrı bir önem taşıdığını ifade eden Köse, Ankara'nın oluşturduğu gündemin NATO'nun geleceğine katkı sağlayacağını kaydetti.

Karadeniz, enerji ve gıda güvenliği açısından riskler sürüyor

Köse, Ukrayna'nın NATO üyesi olmadığını, ancak ittifakın tehdit olarak tanımladığı bir aktör tarafından saldırıya uğradığını belirtti. Bunun NATO açısından farklı bir güvenlik tartışmasını beraberinde getirdiğini söyledi.

Türkiye'nin temel önceliğinin çatışmanın genişlemesini önlemek olduğunu vurgulayan Köse şunları kaydetti: "Türkiye'nin önceliği mümkün olduğunca bunu yaymadan, ittifakın genel alanına taşımadan sınırlı tutmak ve silahlı çatışma yerine diplomatik sürecin yeniden başlamasını sağlamak."

Savaşın uzamasının bölgesel ve küresel riskleri artırdığına değinen Köse, Türkiye'nin özellikle Karadeniz güvenliği, enerji arzı ve gıda güvenliği açısından gelişmeleri yakından takip ettiğini söyledi. Köse, "Bu risklerin mümkün olduğunca sınırlı tutulması Türkiye'nin öncelikleri arasında yer alıyor. Bir sonraki öncelik ise diplomatik sürecin yeniden başlatılması. Ancak bütün bu risklere karşı hazırlıklı olmamız da gerekiyor" değerlendirmesinde bulundu.

Sık Sorulan Sorular

Talha Köse kimdir? Milli İstihbarat Akademisi Başkanı'dır. İHA muhabirine savaşların değişen doğasını ve Ankara NATO Zirvesi'ni değerlendirdi.

NATO Ankara Zirvesi neden önemli? Köse'ye göre zirve, ittifakın yeni dönemin ihtiyaçlarını yeniden tanımlaması ve müttefiklerin ortak iradesini ortaya koyması açısından kritik bir dönüm noktası olacak; Türkiye'nin ev sahipliği ayrı bir önem taşıyor.

Savaşın doğası nasıl değişti? Köse, kısa süreli savaşların yerini elektronik kabiliyetler, istihbarat, siber ve psikolojik harbin öne çıktığı, altyapı ve sivil alanları da hedef alan daha uzun süreli savaşlara bıraktığını söyledi.