Pandemi tedirginliği meyve ve sebze fiyatları da artıyor. Yüzde 40’a varan, üreticileri ve tüketicileri küplere bindiren zamlardan komisyoncular sorumlu tutuluyor.
Buğra Kardan
Türkiye’yi yeniden alarma geçiren Covid-19 pandemisi meyve ve sebze fiyatlarını yukarı taşıyor. Fiyatlarda görülen ani ve aşırı artışlar tepkilere yol açıyor.
Tüketici şaşkın
Bazı marketlerde ve e-ticaret platformlarında sarımsağın kilosunun 50 liradan, limonun 11 liradan, kabağın 10 liradan, sivri biberin 9 liradan, domatesin ve salatalığın 8 liradan, patatesin 7 liradan, soğanın 6.5 liradan satılması şaşkınlıkla karşılanıyor. Eriğin kilosunun 30 liradan, mandalinanın 29 liradan, muzun 25 liradan, narın 21 liradan, çileğin 20 liradan, portakalın 12.5 liradan, elmanın 12 liradan fiyatlanmasına ise anlam verilemiyor. Perakende danışmanları, meyve ve sebze fiyatlarında görülen spekülatif artışların üreticileri de tüketicileri de zor durumda bıraktığını kaydediyorlar. “Alıcılar ile satıcıların bir araya gelememeleri sıkıntılara neden oluyor. Çünkü komisyoncular devreye giriyorlar. Bunlardan biri 3 lira, biri 5 lira, diğeri 10 lira kâr elde ediyor. Haliyle ürün fiyatları 3’e, 4’e, 5’e katlanıyor” ifadelerini kullanıyorlar.
Tedbirler alınıyor
Hükümetin de gidişattan memnun olmadığına işaret eden danışmanlar, “Meyve ve sebze fiyatlarında görülen fahiş artışa karşı ekonomi yönetimi tedbir arayışında. Tabii risk alan üreticiler ile nihai faturayı ödeyen tüketiciler de tedirgin olup komisyoncuları aradan çıkaracak önlemlerin devreye sokulmasını talep ediyorlar” diyorlar. Covid-19 paniğinden ve tam kapanma döneminden faydalanan spekülatörlerin sahnede olduğuna dikkat çeken tüketici derneklerinin yetkilileri ise “Dünyanın ve ülkemizin karşı karşıya kaldığı bunalımlı dönemde dahi kârlarına kâr katmak için yarışan komisyoncular ürün fiyatlarını şişiriyorlar. Bunların aradan çıkarılma vakti geldi, geçiyor” ikazında bulunuyorlar.
Denetimler arttırılmalı
Hal Yasası taslağının bir an evvel kanunlaşması gerektiğini vurgulayan yetkililer, şu görüşleri paylaşıyorlar: “Gelinen aşamada depocular, taşımacılar, toptancılar ve perakendeciler yakın markaja alınmalı. Denetimler yoğunlaştırılmalıdır, yaygınlaştırılmalı Art niyetliler tek tek belirlenmelidir, en ağır cezalarla karşı karşıya kalmalılar. Tüketiciler de daha duyarlı olmalılar. Fiyat oyunlarına karşı sessiz kalmamalılar. Haklarını aramalılar. Fiyat hileleri gördüklerinde ya Alo 175’e telefon açmalılar veya mobil uygulama HFA-Bildirim’e ihbarda bulunmalılar yahut e-devlet kanalıyla şikâyet dilekçesi vermeliler.
400 liraya hurma mı olur?
Hurma fiyatları cep yakıyor. 5 kilo Kudüs hurma için 400 lira bedel biçilmesi “Pes artık” dedirtiyor. Mebrum ve Acve hurmanın kilosu için 85 lira, Sugai ile Amber hurma için 80 lira talep edilmesi de sinirleri geriyor.