Birleşmiş Milletler (BM) Genel Sekreter Sözcüsü Stephane Dujarric, acil eylem gerektiren konularda Güvenlik Konseyi'nden gelen her vetonun BM için yeni bir sorun oluşturduğunu söyledi.
BM Genel Sekreteri Ban Ki-mun'un Sözcüsü Dujarric, New York’taki BM Genel Merkezi’nde yaptığı açıklamada, "BM hakkında konuştuğumuz zaman, BM’nin ne demek olduğunu ortaya koymamız gerektiğini düşünüyorum. Hangi BM’den bahsediyoruz?" diyerek BM Genel Sekreteri’nin sorumlu olduğu alanlarla BM Güvenlik Konseyi (BMGK) arasında kategorik ayrıma gitti.
Dujarric, BM’nin neden Suriye’deki iç savaşı sona erdirecek iradeyi ortaya koyamadığı sorusu üzerine, "Her ne kadar Suriye’deki insani yardım girişimlerimiz eksik finanse edilse de mültecilerin barınması, gıda ve ilaç temini gibi konularda yardımcı olabildik. Fakat bunlar eğreti çözümler. Gerçek çözüm bu değil. Siyasi çözümü Sayın Genel Sekreter tek başına bulamaz. Güvenlik Konseyi’nin desteğine ihtiyacı var” ifadesini kullandı.
BMGK'nın 5 daimi üyesinin sahip olduğu veto yetkisinin belli durumlarda sınırlandırılmasına yönelik son dönemde getirilen önerilerin Konsey üyeleri arasında tartışıldığını belirten Dujarric, sözlerini şöyle sürdürdü:
"Veto yetkisi, büyük bir sorumluluk anlayışı içinde kullanılmalıdır. Fakat ben kullanılan her vetonun BM için sorun olduğunu düşünüyorum. Çünkü Güvenlik Konseyi içinde birlik olmadığının altını çiziyor. Yemen, Suriye, Irak ve Afganistan gibi yerlerde karşılaştığımız barış ve güvenlik meselelerinin siyasi tarafının üstesinden gelmek için, Güvenlik Konseyi’nin birliğine ihtiyacımız var. Onların tek bir sesle konuşmasına ihtiyacımız var. Bu, sahadaki unsurlara çok güçlü bir mesaj gönderir.”
Ebola ile mücadele "çok iyi bir başarı hikayesi"
Sözcü Dujarric, BM’nin son bir yılda en başarılı olduğu konunun Ebola salgınıyla mücadele, en başarısız olduğu konunun ise Suriye’deki iç savaş olduğunu söyledi.
Kısa süre önce uluslararası toplum ve BM’nin koordineli çalışmaları neticesinde Liberya’nın da Ebola tehdidinden kurtulduğunu ifade eden Dujarric, "Çok sayıda kişinin hayatını kurtardık. Ebola virüsünün, salgından en fazla etkilenen Sierra Leone, Liberya ve Gine dışına yayılmasını önlememiz de bir o kadar önemli. Bunun çok iyi bir başarı hikayesi olduğunu söylemek istiyorum" dedi.
Tüm başarılara rağmen Ebola konusunda daha erken harekete geçilebileceğini vurgulayan Dujarric, salgından etkilenen bölgelerde yeniden inşa faaliyetlerinin başlayacağını belirtti.
"Uluslararası toplum Suriye halkını yalnız bıraktı"
Uluslararası toplumun geçen yılki en belirgin başarısızlığının, Suriye'deki iç savaşın bir sene daha devam etmesine izin vermesi olduğunu vurgulayan Dujarric, "Sığınmacılar ve savaş nedeniyle evlerini terk etmek zorunda kalanların sayısı artmaya devam ediyor. Bu konuda uluslararası toplumun Suriye halkını yalnız bıraktığını düşünüyorum" diye konuştu.
Genel Sekreter Ban'ın, BM Mülteciler Yüksek Komiserliği ve BM Gıda Programı'nı devreye sokarak Suriyeli sığınmacılara yardım konusunda büyük işler başardığını kaydeden Dujarric, bu başarıların sınırlı etkisini vurgulamak için "yara bandı" benzetmesini kullandı.
"Çözüm bu değil" diyen Dujarric, şunları kaydetti:
"Çözüm, Suriye içindeki tarafların ve bu taraflar üzerinde etki sahibi olan tüm ülkelerin anlaşarak ve bir araya gelerek siyasi çözüm ortaya koymaları. Bu konuda başarılı olamadık ama bunu denemeyi asla bırakmadığımızı düşünüyorum. Dünyanın en önemli diplomatlarından üçünü bu iş için devreye soktuk ve denemeye devam edeceğiz.”
"BM'nin mazisinde gurur duyulacak çok şey var"
Dujarric, BM’nin devam eden çatışma ve insani felaketler düşünüldüğünde ekim ayındaki 70. yıl dönümünde kutlayacağı çok şeyi olup olmadığı ilişkin soruya, "BM'nin 70 yıllık mazisine bakıldığında gurur duyulacak çok şey olduğunu düşünüyorum" yanıtı verdi.
"BM, İkinci Dünya Savaşı’nın üzerine, üçüncü bir dünya savaşını önlemek ve insanlığı savaşın çirkinliğinden korumak için kuruldu" diyen Dujarric, "Bunun başarıldığını düşünüyorum. Evet, birçok çatışma yaşandı. Ama İkinci Dünya Savaşı çapında bir savaş olmadı" ifadesini kullandı.
"Milyonlarca kişi yoksulluğun pençesinden kurtarıldı"
Bugünün dünyasına bakıldığında birçok sorunun eskiye göre daha küçük ölçekte görüldüğünü dile getiren Dujarric, sözlerini şöyle sürdürdü:
"Milyonlarca kişi yoksulluğun pençesinden kurtarıldı. Eğitim oranları yükseldi. Kadınların toplumdaki statüsü iyileşti. Artık insan hakları, çocuk hakları konusunda her çeşit uluslararası norm mevcut. Uluslararası ceza hukuku gelişti. Bunların hepsi BM’nin ortaya koyduğu ilkeli çalışma sayesinde. BM’nin sahadaki çalışmalarıyla sömürgeciliği yok ettik, Apartheid rejimini sona erdirdik. BM’nin bu meselelerdeki rolünü hatırlamalıyız. Ama vakit, mazimizdeki başarılara bakıp arkaya yaslanma vakti değil. Vakit, çalışmalarımıza yeniden odaklanarak ilerleme vakti."
BM Genel Kurulu toplantıları sırasında kabul edilecek "Sürdürülebilir Kalkınma için 2030 Gündemi"nin önemine vurgu yapan Dujarric, bu gündemin ortaya koyduğu kalkınma hedeflerinin yoksulluk, kadın ve çocukların sağlığı, eğitim, iklim, adalet, göç ve sığınma gibi birçok konuya odaklandığı belirterek “İnsanların kendilerine ‘BM olmasaydı nasıl bir dünyada yaşıyor olurduk’ sorusunu sorması gerektiğini düşünüyorum” dedi.
