Akut yaygın karın zarı iltihabı, birkaç gün içinde ölüme sebep olabilecek kadar ağır seyreden bir hastalıktır. Bütün karın zarına yayılan iltihaplanma sonucunda büyük miktarda irin birikir ve vücut hızla zehirlenir.
Belirtiler hemen bütün şiddetiyle or taya çıkar. Bütün karına çok şiddetli bir ağrı yayılır; ağrı karına hafif bir baskıyla daha da şiddetlenir.
Kaslar gergin bir hal alır. Nabız çok hızlanır ve ateş çok yükselir.
Hasta gaz ve dışkı çıkaramaz, sürekli bir hıçkırık görülür. Bazen bağırsağın bir bölümünün delinmesiyle karın boşluğuna hava girmesinin sonucu olarak ya da diyaframaltı apse olgularında karaciğer üzerine elle vurulması sırasında normalde alınan tok ses kaybolmuştur.
Bütün bu bulgular hastalığın ileri derecede ağır olduğunu ve hemen tıbbi müdahale gerektiğini gösterir.
Hastanın genel durumu, dolaşım yetmezliğine bağlı olarak giderek kötüleşir.
Gözler çukura kaçar, dil ve dudaklar kurur, burun sivrilir ve cilt balmumu rengi alır.
Bu belirtiler “peritonit yüzü” denen görünümün tipik özellikleridir.
Yaygın karın zarı iltihabı teşhisi koymak, iltihabı oluşturan sebebi tesbitten daha kolaydır. Ama hastanın sindirim kanalıyla ilgili bir rahatsızlık geçirdiğinin bilinmesi durumu kolaylaştırır. Hasta hemen hastaneye kaldırılmalı ve iltihap yayılmadan ameliyat edilmelidir.
Öncelikle iltihaba yol açan sebep araştırılmalıdır. Bir apandisite bağlıysa apandisit alınmalıdır. Bir bağırsak halkası delinmişse, ya bu halka alınmalı ya mümkünse yırtık dikilmelidir.
Karın içi boş organlarının delinmesine bağlı karın zarı iltihabının genel durumu, köklü bir ameliyata elvermeyecek kadar ağırsa, delik geçici olarak dikilir ve köklü cerrahi girişime genel durum uygun olduğunda başvurulur. Ameliyatla karın zarından irin boşaltılır, antibiyotik ve sulfonamitler verilir. Yara kapatılır ve ameliyat sonrasında oluşacak irinin boşalması için karın boşluğuna birkaç “dren” konur. Ameliyattan önce, ameliyat sırasın ve sonrasında antibiyotik önemlidir.
