Türkiye’nin ikinci çeyrekte dünya devlerini geride bırakıp en güçlü büyüyen ülkelerden biri olması reel sektör temsilcilerini de sevindirdi. Yüz binlerce üreticiyi, tüccarı, ihracatçıyı bünyesinde bulunduran odaların ve derneklerin yöneticilerinden şu yorumlar geldi:
l Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği (TOBB) Başkanı Rifat Hisarcıklıoğlu: “Ülkemiz ikinci çeyrekte yüzde 21.7 büyümeyi başardı. Sürdürülebilir büyüme ve yatırımların artması için desteklerin devam etmesi gerekiyor. Daha fazla üretim, yatırım, istihdam, ihracat için el birliği ve akıl birliği ile daha çok çalışma zamanı.”
Mutluyuz, gururluyuz
l Türkiye İhracatçılar Meclisi (TİM) Başkanı İsmail Gülle: “Yılın ikinci çeyreğinde yüzde 21.7 büyüdük. Bu rakam, 2000’li yıllarda ulaştığımız en yüksek büyüme rakamı oldu. Türkiye, ikinci çeyrekte OECD’nin en yüksek oranda büyüyen ikinci ülkesi oldu. Pandemi etkisinin derinden hissedildiği aylarda ekonomimiz ve ihracatımız etkilenmişti. O günlerde zor zamanların geçeceğine ve hızlı bir toparlanmanın içine gireceğimize olan inancımızı dile getirmiştik. Geldiğimiz aşamada bu rakamları görmek bizi gururlandırıyor.”
Sürdürülebilirlik önemli
l Dış Ekonomik İlişkiler Kurulu (DEİK) Başkanı Nail Olpak: “Rekor büyümeye rağmen cari açığın ciddi oranda azalması çok önemli bir kazanım. Bu da özellikle ihracatımızın rekor seviyede artışıyla mümkün oldu. Yıllık ihracatımız ise ilk defa 200 milyar doların üstüne çıkmayı başardı. 2021 sonunda hedefi aşıp 210 milyar dolarlık bir ihracat yapabileceğimiz kanısındayız. Net dış talep ve yatırım kalemlerinin bu dönemdeki toplam gayri safi yurt içi hasıla artışının yarısından fazlasını oluşturarak sağlıklı büyüme desenini belirginleştirdiği bir görünüm hakim. Ayrıca büyüme ekseninde kapsayıcılık ve sürdürülebilirlik de son derece önemli. Makul bir enflasyon, kur ile faiz tarafında da stabil bir aralık ve temelde ekonomide öngörülebilirlik en büyük hedefimiz.”
Yeni dönem başlıyor
l İstanbul Ticaret Odası (İTO) Başkanı Şekib Avdagiç: “İkinci çeyrekte büyümenin tüketim bacağı da yatırım bacağı da gayet kuvvetli. Bu arada iç talebin katkısı da büyümede çok belirgin. Büyümenin motoru yatırımlar. Yatırımlar yüzde 20.3 artmış durumda. Alt kırılımlara baktığımızda inşaat yatırımlarında yüzde 12.2, makine teçhizat yatırımlarında ise yüzde 35.2 artış var. Yıllık bazda iç talepte yüzde 22.9, ihracatta yüzde 59.9 artış söz konusu. Kamu harcamaları yüzde 4.2 artışla sınırlı katkı veren kalemlerden ki bu zaten özel sektör odaklı, sağlıklı bir büyümeye işaret ediyor. İkinci çeyrekte ‘uzun menzilli büyüme’ dönemi başladı. 2021’de yüzde 8 ve üzeri büyüme şansını yakalamış görünüyoruz.”
Ekonomimiz övgüyü hak ediyor
l İstanbul Sanayi Odası (İSO) Başkanı Erdal Bahçıvan: “Ekonominin ikinci çeyrek büyüme performansı, salgın koşullarında her türlü övgüyü hak ediyor. Sanayinin büyümeye katkısı ise gurur verici. İkinci çeyrekte sanayi sektörünün yüzde 40.5 büyümesinde bir baz etkisinden de söz etmemiz gerekse bile bu performansı, üreticimizin önüne gelen fırsatları en iyi şekilde değerlendirip yeni pazarlar bularak pandemi döneminden beri yazmakta olduğu başarı hikâyesini sürdürdüğünü gösteriyor. Bundan sonrası için ise birçok temel konunun çok daha güçlü olarak gelişmesi gerekiyor. Önümüzde bekleyen en önemli konu yüksek enflasyon. Enflasyonun mutlaka orta vadede hatta kısa vadede hayatımızdan çıkması gerekiyor.”
Reel sektör çalışıyor
l Ankara Ticaret Odası (ATO) Başkanı Gürsel Baran: “Verilere bakıldığında bu yılı yüzde 7-8’lik büyümeyle kapatabiliriz. Göstergeler salgına rağmen reel sektörün çalışmaktan, üretmekten vazgeçmeyerek yaralarını sarma konusundaki kararlılığını ortaya koyuyor. Gençlerimize istihdam sağlayabilmek, bölgemizde istikrar adası rolümüzü sürdürebilmek için yatırımları arttıran ve katma değerli üretime yönelen bir ülke olmak zorundayız. Hammadde üretiminin ve ihracatın önemi ortada. Zaman geçirmeden rotamızı kesintisiz büyümeye çevirip yapısal değişiklikleri tamamlamamız gerekiyor.”
Pozitif ayrımcılık yapılmalı
l Ankara Sanayi Odası (ASO) Başkanı Nurettin Özdebir: “Gayri safi sabit sermaye yatırımlarında 2020 yılının ikinci çeyreğinden sonra ciddi ivmelenme görülüyor. Özelikle makine ve teçhizat yatırımlarında çeyreklik bazda yüzde 35.2’yi bulan yüksek bir artış var. İmalat sanayiinin talep artışını karşılamak için yeni makine ve teçhizat yatırım talebindeki artış oldukça önemli. Son üç çeyrekte ardı ardına yüzde 30’un üzerinde gerçekleşen makine teçhizat yatırımlarındaki artış, büyümenin kalitesini ortaya koyması açısından önemli bir kanıt olarak karşımıza çıkıyor. Ekonomide son dönemde sanayi ve ihracat odaklı bir büyüme performansı çiziyoruz. Bu performansı dikkate alınmalı ve büyümeye net katkıda bulunan sanayi sektörüne pozitif ayrımcılık yapılmalı.”
Olumlu eğilim sürüyor
l Müstakil Sanayici ve İşadamları Derneği (MÜSİAD) Başkanı Abdurrahman Kaan: “Haziran ayında başlayan kademeli normalleşmenin temmuz ayı itibarıyla belirginleşmesi, Covid-19 sebebiyle ertelenmiş talebin piyasalara yansımalarının artması ve başta turizm, konaklama ile ulaştırma olmak üzere birçok sektörün yaz sezonunda yeniden canlanması Türkiye ekonomisinde pozitif büyüme eğiliminin yılın üçüncü çeyreğinde de sürdüğünü göstermektedir.”
