İran, nükleer kriz ve bölgesel gerilimlerin çözümü için ABD’ye arabulucular vasıtasıyla üç aşamalı bir müzakere planı sundu. Tahran yönetimi, nükleer dosyanın ancak savaşın sona ermesi ve Hürmüz Boğazı üzerinde yeni bir düzen kurulmasının ardından masaya gelebileceğini bildirdi.
ABD ile İran arasında diplomasi trafiği devam ediyor. Tahran yönetimi ABD'ye üç aşamalı bir plan teklif etti. Teklifte Tahran yönetimi ABD'den savaşın bitirilmesi ve saldırmama garantisi, Hürmüz Boğazı için bir düzen ve nükleer çalışmalarını içeren dosyalar bulunuyor.
İlk şart: Savaşın sona ermesi ve garanti
El-Meyadin’in Tahran kaynaklarına dayandırdığı plana göre, müzakerelerin ilk aşaması tamamen bölgedeki çatışmaların durdurulmasına odaklanıyor. İran, bu aşamada kendisi ve Lübnan’a karşı yeniden bir savaş açılmayacağına dair somut garantiler talep ediyor. Tahran, bu şart yerine getirilmeden başka hiçbir dosyanın tartışılmayacağını özellikle vurguladı.
İkinci aşama: Hürmüz Boğazı’na yeni düzen
İlk aşamada mutabakat sağlanması durumunda ikinci aşamaya geçilecek. Bu bölümde, dünya enerji trafiğinin kalbi konumundaki Hürmüz Boğazı’nın savaş sonrası yönetimi ele alınacak. Görüşmelerin Umman ile koordineli yürütüleceği ve boğaz geçişleri için yeni bir hukuki düzenin oluşturulmasının hedeflendiği belirtiliyor.
Nükleer dosya en sona bırakıldı
İran’ın sunduğu planın üçüncü ve son aşaması ise nükleer dosyaya ayrılmış durumda. Tahran, bölgedeki askeri gerilim ve Hürmüz Boğazı gibi stratejik meselelerde uzlaşma sağlanmadan nükleer programı müzakere etmeyi kesin bir dille reddediyor.
Diplomasi trafiği sürüyor
Teklifin, Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi’nin İslamabad ve Maskat ziyaretlerinin ardından bir diplomatik heyetle Moskova’ya gitmesiyle eş zamanlı gelmesi dikkat çekti. Öte yandan Tasnim Haber Ajansı, Arakçi’nin Pakistan temaslarının nükleer dosya ile bağlantılı olmadığını, bölgesel istişarelerin devamı niteliğinde olduğunu duyurdu.
İran'ın bu hamlesi, Washington'ın nükleer dosyayı öncelikli hale getirme talebine karşı "bölgesel güvenlik" şartını ön plana çıkarma stratejisi olarak yorumlanıyor.
