Hanımlarda aşırı kıllanma rahatsızlığına tıp dilinde “Hirsutizm” deniyor.
Bu rahatsızlık genetik/ırsî ve hatta ırkî olduğu gibi, bir alt rahatsızlık sonucu da ortaya çıkabiliyor. Alınan ilaçlar da böyle bir yan etki yapabiliyor. İlaçlardan fenitoin, minoksidil, diazoksit; kıl büyümesine sebep olabilirler. Penisilamin ve streptomisin de çocuklarda benzer etki gösteriyor. Hekzakolorobenzen adlı mantar öldürücü de kıllanmada artışa sebep olabiliyor.
Porfiria, hipotiroidizm, dermatomiyozit, akromegali, hurler hastalığı, cornelia de lange hastalığı kıllanmada artış sebeplerinden..
En sık rastlanılan sebebi, Polikistik Over sendromudur (PKO).
Bu sendromun tıp literatürüne ilk tanıtımının Stein ve Leventhal adlı bilim adamları tarafından yapıldı. 1935 yılında bir tıp dergisinde yayınladıkları makalede bu sendromu meslektaşlarına aşırı tüylenme, adet görememe, gebe kalamama, aşırı kilo alma ve diğer bazı belirtilerden oluşan bir durum olarak sunmuşlar ve yumurtalıklarda çok sayıda kistik oluşumdan bahsetmişlerdir.
PKO’da tipik olarak adet düzensizlikleri, kısırlık, şişmanlık ve hirşutizm gözlenir. Bu hastalığa böbrek üstü bezlerinden androjen salınımını arttıran hipotalamao-hipofzer adlı hastalığın sebep olduğu tahmin edilmektedir.
Tedavi yıllarca sürebilir
Kıllanma androjen adı verilen hormona bağlı artış olarak açıklanabilir. Bazen kıl köklerinin bu hormona olan duyarlılığının artışı sonucunda meydana gelebiliyor.
Bazı enzim eksiklikleri ve böbrek üstü bezinden uygunsuz hormon salınımı da hirşutizme neden olabilir. Böbrek üstü bezlerinden en çok salgılanan androjen dihidroepiandrosteron-sülfattır.
Nadiren diğer bazı durumlarda da (hipotiroidi ve akromegali gibi) hirşutizm olabilir. Herhangi bir gerekçeye bağlanamayan hirşutizm durumları da vardır.
Altta yatan bir hastalık tesbit edilmiş ise buna yönelik tedaviler daima önceliklidir.
Tıbbi tedavi sonucunda hirşutizm hastaları değişik oranlarda normal duruma dönüş sağlanabilmektedir. Ama 6-12 ay arası tedaviden tutun da yıllarca süreni de vardır.
Adet düzensizlikleri önemli
PKO her kadında farklı seyreden bir durumdur. Ancak genel olarak PKO’nun mutlaka belirti verdiği söylenebilir. PKO’da en sık görülen adet düzensizliğidir. Özellikle ergenlik çağından itibaren var olan ve genellikle gecikmeler veya uzun süren adet görememe dönemleri sonunda beklenmedik bir anda aşırı miktarda kanama olmasıdır. Bunun yanında diğer şekillerde ortaya çıkan adet düzensizlikleri de nadiren PKO’da görülebilir.