Google, Project Suncatcher adını verdiği yeni girişimle yapay zekâ veri merkezlerini uzaya taşıyarak enerji tüketimi ve karbon salımını sıfıra indirmeyi hedefliyor. Güneş enerjisiyle çalışan yörünge tabanlı merkezler, geleceğin en çevreci süper bilgisayarları olabilir.
Yapay zekânın büyümesiyle birlikte enerji tüketimi teknoloji devlerinin en kritik sorunlarından biri haline geldi. Google, bu soruna çığır açıcı bir çözüm geliştirmek üzere Project Suncatcher adlı vizyoner bir girişim başlattı.
Proje kapsamında şirket, yapay zekâ işlemcilerini (TPU) barındıran veri merkezlerini güneş enerjisiyle çalışan uydulara yerleştirmeyi planlıyor. Böylece hem Dünya üzerindeki elektrik şebekelerinin yükü hafifleyecek hem de karbon salımı sıfıra yaklaşacak.
“GELECEĞİN YAPAY ZEKA MERKEZİ UZAY OLABİLİR”
Google’ın “Paradigms of Intelligence” yöneticisi Travis Beals, yaptığı açıklamada, “Gelecekte yapay zekâ hesaplamasını ölçeklendirmek için en uygun yer uzay olabilir” dedi.
Beals’in sözleri, şirketin gelecekteki veri işlem vizyonunun sadece teknolojik değil, çevresel sürdürülebilirlik odaklı da olduğunu gösteriyor.
YÖRÜNGEDE ENERJİ VERİMLİLİĞİ 8 KAT ARTACAK
Google’ın planına göre yörüngede yer alacak bu veri merkezleri, atmosfer engeline takılmadan doğrudan güneş ışığıyla enerji üretecek. Şirketin teknik raporuna göre bu sistemler, Dünya’daki güneş panellerine kıyasla sekiz kat daha verimli elektrik sağlayabilecek.
Bu sayede, hem enerji maliyetlerinde ciddi düşüş sağlanacak hem de yapay zekânın devasa enerji iştahı çevreye zarar vermeden karşılanabilecek.
TEKNİK ENGELLER: VERİ İLETİŞİMİ VE UZAY GÜVENLİĞİ
Ancak projenin önünde önemli teknik zorluklar da bulunuyor. Bunların başında, uydular arasındaki yüksek hızlı veri aktarımı geliyor.
Google mühendislerine göre, karasal veri merkezleriyle rekabet edebilmek için uyduların birbirleriyle saniyede onlarca terabit hızında veri alışverişi yapabilmesi gerekiyor. Bunun için uyduların birkaç kilometrelik mesafelerde kümelenmesi planlanıyor.
Bu durum, uzay çöpü ve çarpışma riskini artırdığı için ciddi mühendislik çözümleri gerektiriyor.
RADYASYON TESTLERİ VE MALİYET ANALİZİ
Google, yeni nesil Trillium TPU çiplerini uzaydaki yüksek radyasyon koşullarına karşı test etti. Testler, bu çiplerin beş yıl boyunca kalıcı arıza göstermeden çalışabildiğini ortaya koydu.
Ekonomik açıdan ise tablo umut verici. Şirketin hesaplamalarına göre, fırlatma ve işletme maliyetleri düşmeye devam ederse, 2030’ların ortasında uzay tabanlı veri merkezlerinin enerji maliyeti, karadaki merkezlerle kilovat-yıl bazında eşit seviyeye ulaşabilecek.
TEKNOLOJİ TARİHİNDE YENİ BİR SAYFA
Uzmanlara göre Project Suncatcher, yalnızca Google için değil, tüm teknoloji dünyası için “uzayda bilgi işlem çağı”nın başlangıcı olabilir.
Bu proje başarıya ulaşırsa, geleceğin yapay zekâ sistemleri sadece akıllı değil, aynı zamanda tamamen sürdürülebilir hale gelebilir.
