Down Sendromlu çocukların konuşması gerçekten büyük fedakarlıklar istiyor.
-Benim çocuğum 8 aylık ne zaman konuşacak?
-Tam konuşma normal çocuklarda bile 4 yaşından sonra görülebiliyor. Bazen gecikebilir. Bazen çocuk kendiliğinden bir çok şeyleri taklit ederek alabiliyor. Siz ona “de-de, ba-ba, ma-ma” gibi sesleri çıkardığınızda eğer gülümserse; demek ki algılama iyi.
-Benim çocuğum 16 aylık ama dili dışarıda, endişe ediyoruz?
-Eğer dil dışarıda ise dili içeriye sokmaya çalışabilirsiniz. Göz kontağı kurarak veya ayna önünde karşılıklı dilinizi içeri çekerek "bak bende yok" diyerek kapatabilirsiniz. Sürekli yumuşak şefkatli bir dille uyarmalısınız. Böylece alışkanlık haline dönüşür. İllâ bir şeyle itme gerekmez. Emzik kullanılıyorsa; o, size yardımcı olabilir.
-Bebeğim 3,5 aylık. Babıldamaya başladı, gülüyor, anlıyor bizi. Şimdiden bir şeyler yapmam gerekiyor mu?
-Onunla konuşurken acele ve hızlı konuşmayın. Oldukça yavaş, gözlerine bakarak, gülümseyerek ve tane tane konuşmalısınız. Sürekli sizi dinlemeli, basit kelimeler duymalı.. Masallar ve hikayeler anlatabilirsiniz ona. Şimdilik egzersizler için erken. Bu aylarda suyunu kaşıkla verebilirsiniz. Daha sonra bebek biberondan yavaş yavaş ayrılmalı. Biberon bağımlılığı ileride çene yapılarını etkilemektedir.
-Çocuklarımızdaki telaffuz bozukluğu eğitimle giderilebilir mi?
-Evet giderilebilir. Örneğin Tabak-Kabak. Tabak resmini görüyor ama kabak diyor. O sesin çıkartılmasına da dikkat etmemiz gerekiyor. Dil nerededir? “K” sesinde nerede, “T” sesinde nerededir? Bu durumda T'ler ve K'ler başka kelimelerde kullanılmalı. Mesela "kalın" var, "tel" var. Kelimelerle çalışılarak düzeltilmesi tabii ki mümkün.
-Benim çocuğum 3 yaşında ve 1,5 yaşında kardeşi var. Çocuğum konuşmalarında kardeşini taklit ediyor. Bu benim çok hoşuma gidiyor. Hata mı ediyorum onun kelimeleri ile konuşmasında?
-Bu geçici bir dönem. Bir gün onda da güzel konuşma başlayacak. Ama siz doğru konuşmalısınız. Doğru bir biçimde ve yavaş konuşmalısınız. "Bak o böyle dedi ama sen böyle de çünkü sen ablasın, abisin.." gibi yönlendirmeler yapabilirsiniz. Çocuklarımız diğer çocuklardan daha fazla etkileniyorlar. Onun için eğer çocuklar anaokulu seviyesinde ise mutlaka diğer çocukların ortamında olsun. O ortam ve çevre çok önemlidir. Bu çocuk Down sendromlu biz onu anaokuluna daha geç verelim diye düşünmeyin. Daha erken, 3 yaşında anaokuluna gitsin, 3 yıl kalsın diğer çocukların ortamında. Gelişme çok daha iyi bir seviyeye gelecektir. Hiçbir şey yapmasa bile orada bulunması, o çocukların konuşmalarını dinlemesi, beynine yerleştirmesi bile yararlıdır. Hiçbir zaman bunları kısıtlamayın.
-Çocuğum A, E, İ,'leri güzel söyleyebiliyor ama O, U, Ü seslerini zor çıkarabiliyor. Nasıl yardımcı olabilirim?
-Dudakları yuvarlatmaları gerektiği için O,U,Ü sesleri zor çıkar. Siz "bak nasıl yuvarlak oluyor" diye gösterebilirsiniz. Ayrıca dudaklar ve dil için egzersizleri var. Çocukta yetersizlik ne ise ona göre alıştırmalar yapmalısınız. Bu çalışmalar sırasında eğer çok zordan başlanılırsa; diyelim ki en zoru “K” veya “R” sesi; bu seslerden başlanılırsa, o zaman çocukta bir güvensizlik oluşabilir ve çalışmak istemeyebilir, hatta vurabilir. Ama en yatkın olduğu kolay bir sesten başlarsanız çocukta o zaman istek oluşabilir. Bu isteği olduğunda çocuklarda başarı da ardından geliyor.
