Diyafram kası, göğüs boşluğuyla karın boşluğunu ayıran hayati öneme sahip bir kas..
Diyafram kası, solunumun yüzde 80'ini sağlar. Günde 17 ila 23 bin ortalama 20 bin defa kasılıp gevşer. Yapı ve fonksiyonu diğer kaslardan farklıdır. Kubbe şeklindedir. Kasılınca küçülüp düzleşir ve akciğerlere hava girer. Nefes verme pasiftir. Yani kasılma durunca diyafram kubbe haline döner ve nefes dışarı çıkar..
Diyafram hastalığı ikiye ayrılıyor
Diyafram hastalıkları yapı ve görevi bakımından iki türlüdür.
Yapısal bozukluklar; yırtıklar, fıtıklar, tümörlerdir.
Görev bozuklukları da diyafram siniri felci, ALS, hıçkırık olarak sıralayabiliriz.
Diyafram travmaları ve yırtıkları, göğüs ve üst karın bölgesi künt travmalarının yüzde 1 ila 3'ünde görülür. Özellikle aniden durma, çarpma ve sıkışma şeklindeki kazalarda daha fazla görülmektedir.
Nefes darlığı varsa şüphenilmeli
Diyafram yaralanmalarının bir özelliğinin, büyük kısmının hemen sıcağı sıcağına çekilen filmlerde çıkmaması ve gözden kaçmasıdır. Hekim fark etmeyebilir.
Kesici ve delici aletle yaralanmalarda ise, meme başı hizasıyla üst karın bölgesi arasında giriş deliği varsa diyafram yaralanmasından şüphelenilir.
Karın içi basıncı pozitif, göğüs içi basıncı negatif olduğundan karın organları buldukları yırtıktan yukarı çıkma eğilimindedir. Travma anında veya takip eden sürede nefes darlığı, bağırsak tıkanıklığı belirtileri varsa diyafram yaralanmasından şüphelenilir.
Diyafram fıtıkları doğumda fark edilir
Diyafram fıtıklarının hemen hepsi doğumda görülür.
Bu fıtıkların yüzde 80'i soldadır. Doğumda hemen fark edilir ve kısa sürede ameliyat edilmelidir.
Ön tarafta olan fıtıklar ileri yaşlara kadar belirti vermeyebilir. Ameliyatla tamir edilir.
Diyafram tümörlerine gelirsek, bunlar oldukça nadir ve genelde tesadüfen ortaya konur. Tek tedavisi ameliyatla çıkarılması ve oluşan açıklığın yamayla kapatılmasıdır.
ALS hastalığı
By-pass ameliyatlarında sinirin etkilenmesine bağlı olarak oluşan sol diyafram felcinin de zamanla düzelebiliyor. Düzelmez ve solunumu etkilerse diyafram küçültme ameliyatı yapılıyor. Son günlerde adı çokça duyulur olan ALS hastalığı diyaframı felç eden bir sinir hastalığı..
Ölüm tehlikesi
Ayaktan başlayıp giderek yukarı çıkan felçler, diyafram sinirine ulaşınca solunumu durdurup ölüme yol açmakta. Harabiyet ilerlemeden diyafram pili yerleştirerek hastanın solunum yetmezliğine girmesi engellenebiliyor.
Diyaframın siniri, boyundaki 3, 4 ve 5. omurların arasından çıkar. Buradaki kırıklarda diyafram çalışmaz ve kişi nefes alamaz. Eskiden sürekli solunum cihazıyla hava verilirdi, şimdilerde artık diyafram pili yerleştirilerek insanın soluması sağlanabiliyor.
