Üsküdar Üniversitesi NPİSTANBUL Beyin Hastanesi’nden Uzman Klinik Psikolog Duygu Barlas, dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu hakkında önemli bilgiler verdi.
ÇOCUK, DİKKATİNİ SORUMLULUKLARINA VEREMİYOR
Duygu Barlas, “Bir dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu durumuyla kliniğimize başvuran çocuk veya ergende sıklıkla yaşına uygun, yaşıtları gibi dikkatini görevlere, ödevlerine veya verilen sorumluluklara veremediğini, çok aşırı hareketli olduğunu ve kendi davranışlarını kontrol etmekte zorlandığını sıklıkla görebilmekteyiz” diye ifade etti
DİKKAT EKSİKLİĞİ OLAN ÇOCUK, ÖDEVLERİNİ UNUTUYOR
Duygu Barlas, “Dikkat eksikliği olan çocuk, diğer yaşıtları ve cinsiyetiyle, aynı cinsiyette ve aynı yaş grubunda olan akranlarına göre uygun bir şekilde dikkatini veremez. Özellikle sevilmeyen zor görevlerde; ödev veya verilen eğlenceli olmayan sorumluluklar gibi durumlarda dikkatini yaşına ve aynı cinsiyet grubunda olan kişilere oranla beklendiği şekilde sürdüremez” dedi.
KENDİSİ İLE KONUŞULDUĞUNDA, DİNLEMİYORMUŞ GİBİ GÖRÜLEBİLİR
Bunun haricinde, kendisine konuşulduğunda dinlemiyormuş gibi görülebilir. Bu hem dikkat eksikliğinde olabilir, hem de hiperaktivite ve dürtüsellik kısmında da olabilir. Ama daha sıklıkla gördüğümüz, dikkat eksikliği alt grubunda oluyor. Çocuk genellikle çok fazla göz teması kurmayabilir, kursa bile ‘Sanki beni dinlemiyor’ veya ‘Çocuğumuzun sağır olduğunu düşünüyoruz’ diyen anne-babaların çok fazla başka alan ve doktorları da gezmek gibi durumları olabiliyor. Aslında çocukla göz teması kursalar ya da direkt söylemek istediklerini anlatsalar belki çocuk orada dikkatini sürdürebilecek.
ÇOCUĞUNUZA İKİ AŞAMALI YÖNERGELER VERİN
Dikkat eksikliği olan çocukların basit yönergeleri aklında tutmak konusunda çok zorlandığını ifade eden Barlas,
Bu çocukların, uzun süreli hafızayla ilgili bir problemleri olmayabilir ama kısa süreli hafızayla ilgili, örneğin; ‘Bana su getirebilir misin, su getirdikten sonra da şu oyuncağını odana götürebilir misin’ gibi iki aşamalı komutlar, yönergeler verildiğinde, çocuklar bir komutu yerine getirip ikincisini yerine getirmediğinde, anne-babalar bunu dikkat eksikliği gibi değil de ‘Bizim söylediğimize, kurallarımıza uymuyor’ gibi yorumlayabilirler. Ama burada şuna dikkat etmek gerekiyor; acaba çocuk bunu karşıt olmak, karşı gelmek için mi yapıyor, yoksa aklında sizin verdiğiniz komutları ve yönergeleri tutamadığı için mi yapamıyor? Genellikle karşıt olma-karşıt gelme şeklinde de bizim kliniklerimize çok başvuru oluyor. Bu, sıklıkla dikkat eksikliği alt grubunda gördüğümüz bir şeydir” dedi.
TEDAVİDE ANNE-BABALARIN ROLÜ BÜYÜK ÖNEM TAŞIYOR
Uzman Klinik Psikolog Duygu Barlas, “Çocuğun yaşı büyüdükçe, hiperaktif belirtilerin daha da azalmasını, dikkat eksikliğinin ise daha sabit kalmasını hatta daha kronikleşmesini bekleriz. Genelde hareketlilik yaşla beraber toparlarken, dikkat eksikliği pek toparlayamaz ve anne-babaların bu konuda yardım alması gerekir” diye ifade ett.
ÇOCUĞUNUZU ETİKETLEMEYİN!
Her çocukta ve ergende evet tanı çok önemli bir şeydir; ama bizler, psikoterapitler olarak tanıdan ziyade, o çocuğun özelinde hangi davranış ve belirtiler var, bunlarla ilgileniriz. O yüzden anne-babalardan istediğim; tanıya çok fazla odaklanmamaları, bunu bir sorun haline getirmemeleri ve çocuklarını etiketlememelerini rica ediyorum. Dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu bir isim; ama bu çocuk bunu nasıl yaşıyor, aile bunu nasıl kontrol ediyor, bunlar her aile ve çocuğa biricik ve özeldir.
