Siyonist İsrail’in kışkırtması, emperyalist Amerika’nın İran’a saldırısıyla başlayan ve kısa sürede bölgeye yayılan savaş diplomasinin önemini bir defa daha ortaya koydu. Kanlı savaşın tarafları müzakereye yanaşmazken Türkiye’nin barış girişimleri hız kazandı. Baş döndüren bir telefon trafiği yöneten Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Amerika, Katar, Birleşik Arap Emirlikleri (BAE), Suudi Arabistan, Kuveyt ve Avrupa Birliği (AB) Komisyonu Başkanı Ursula Von Der Leyen’le görüştü. Dışişleri Bakanı Hakan Fidan ise Ummanlı ve İranlı mevkidaşlarını aradı.
Buğra Kardan İstanbul
Siyonist İsrail’in kışkırtması, emperyalist Amerika’nın İran’a saldırısıyla başlayan ve kısa sürede bölgeye yayılan savaş diplomasinin önemini bir defa daha ortaya koydu. Kanlı savaşın tarafları müzakereye yanaşmazken Türkiye’nin barış girişimleri hız kazandı Baş döndüren bir telefon trafiği yöneten Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Amerika, Katar, Birleşik Arap Emirlikleri (BAE), Suudi Arabistan, Kuveyt ve Avrupa Birliği (AB) Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen’le görüştü. Dışişleri Bakanı Hakan Fidan ise Ummanlı ve İranlı mevkidaşlarını aradı.
BM’NİN YAPAMADIĞINI YAPIYOR
Karabağ ve Libya’yı huzura kavuşturan, Rusya’yı da Ukrayna’yı da ikna ederek Tahıl Koridoru’nu açan, Somali-Etiyopya ihtilafını bitiren, Suriye’nin Esed zulmünden kurtulmasında önemli rol oynayan, Gazze’de ateşkesin sağlanmasına katkı sunan Türkiye’nin, şimdi de Ortadoğu’da yeniden alevlenen yangını söndürme gayretine girmesi olumlu hava estirdi. BM’nin dahi suskunluğa büründüğü bir ortamda Ankara’nın yeni bir müzakere masası kurma çabasıyla barış umudu belirirken gözler Erdoğan ve Fidan’ın atacağı adımlara çevrildi. Dünya kamuoyunda sulhun yolunun Türkiye’den geçtiği, savaşın taraflarının İstanbul’da bir araya gelmekten başka seçeneği olmadığı fikri ağırlık kazandı. Dış siyaset analistleri de Erdoğan ve Fidan’a kulak verilmesi, Ankara’nın sözünün dinlenmesi durumunda akan kanın duracağını vurguladılar. Türkiye’nin tecrübesinden, diplomasi becerisinden faydalanıldığı takdirde Ortadoğu’da acının ve gözyaşının duracağının altını çizdiler.
Barışın anahtarı Türkiye’dir
Akit’e konuşan güvenlik ve dış politika uzmanı Ayhan Sarı, şunları söyledi: “Şu anda barışın anahtarı Türkiye’dir. Amerika için de İran için de Kuveyt, Katar, BAE ve Suudi Arabistan için de çıkış yolu Türkiye’dir. İstanbul ise müzakere masasının kurulacağı yegâne yerdir. Çünkü biz ülke olarak her kurala kaideye uyuyoruz. Sözümüzün ardında duruyoruz. Rusya’sı da Ukrayna’sı da Amerika’sı da İran’ı da biliyor ki biz kimseye kazık atmıyoruz. Kirli hamle yapmıyoruz. Sinsi plan uygulamıyoruz. Güveniliriz ve güçlü konumda bulunuyoruz. Türkiye’nin barış için çalışmalara koyulması Amerika için de önemli. Çünkü Trump tufaya getirildi. ABD’liler Trump, ‘Amerikan askerlerini İran’a göndermeyi aklından geçirmesin’ diyor. Hâliyle Trump için ‘onurlu çıkış’ olarak da nitelendirebileceğimiz bir düzlem lâzım. Bu düzlemi Erdoğan karşılayabilir. Trump’la iyi münasebetleri var ‘masaya otur’ diyebilir. İran’ın ise kazanımlar sağlayarak masaya oturması mümkün. Bu kapışmanın bir yerde durması şart. En nihayetinde diplomasi yoluyla sorunun bertaraf edilmesi mecburiyet. Çünkü Ortadoğu’ya gitgide yayılan bir ateş mevcut. Bakın, İran tarafından Suudi Arabistan’a ait Aramco’nun tesisi vuruldu. Herhâlde Suudi Arabistan, artık savaşın uzamasını istemez. Kuveyt, Katar, BAE aynı şekilde. Herhâlde İran da harbin daha geniş zamana yayılması, daha yıpratıcı bir noktaya gelmesini arzu etmez. O nedenle Türkiye’nin arabuluculuğunda bir masa etrafında buluşmak elzemdir.”
TEMASLAR UMUT VERİCİ
Stratejist Eray Güçlüer de şunları dile getirdi: “Ülke olarak büyük bir etkimiz var. Gerek Amerika gerek İran üzerinde tesirimiz var. Müzakere masasını da kurmamız mümkün. Sonuç almamız kuvvetle muhtemel. Bunu bir tek biz yaparız. Gelinen aşamada Erdoğan’ın barış girişimleri çok kıymetli. Fidan’ın yaptığı aramalar da öyle. Türkiye’nin savaşan tarafları bir araya getirdiği takdirde muvaffak olacağı ise muhakkak. Çünkü tecrübeli. Erdoğan ise güvenilir. Karabağ’da, Libya’da, Suriye’de ve Pakistan’da dengeleri değiştirenin Türkiye olduğunu unutmayalım. Yine Tahıl Koridoru’nu açan, dost ve kardeş ülkeleri müşkül durumlardan kurtaranın Türkiye olduğunu aklımızdan çıkarmayalım. Zaten ilk başta görüşmeler için Türkiye tercih edilse, Umman’ın yolu tutulmasa ortaya bambaşka bir fotoğraf çıkardı. Orada büyük bir hata yapılmıştı. Amerika’nın uçak gemisi Abraham Lincoln, İran’ın kapısına dayanmıştı. O an önemliydi. İran, o anda büyük bir hata yapmıştı. Buna rağmen Umman üzerinden dolaylı görüşmeler yapma cihetine gitmişti. Büyük bir diplomatik başarısızlık oluşmuştu. İran’ın füze stoklarının kritik seviyeye inmesiyle rejimde dönüşüm emareleri olursa ya da İsrail ve Amerika’nın canını acıtacak saldırılar yapılırsa masaya yanaşılır. Tarafların birbirlerini zorlama noktasında henüz zirveye ulaşılmadı. Kuşku yok ki İran, Hamaney’in intikamını almaktan yana. Tahran yönetiminin intikam almadan masaya oturması zor gözüküyor ama müzakere için umut var.”
