Ankilozan spondilit (AS); öncelikle omurgayı ve sakroiliak eklem dediğimiz, leğen kemiği ile sağrı (sakrum) kemiği arasındaki eklemleri tutan kronik bir hastalık..
Hastalık; göz, kalp, kalp kapakçıkları ve akciğerleri de etkileyebilir.
İlk belirtisi, genç insanlarda yavaş yavaş ve sinsi başlayan bel ağrısıdır. Önceleri sakrum üzerinde duyulan ağrı daha sonra bele yayılarak sürekli bir ağrı ve tutukluk yapar. Bu tutukluk en fazla sabah olup günün ilerleyen saatlerinde ve hareket ettikçe veya sıcak duş alınca hafifler. Hasta bazen yataktan kalkarken sırtını ve belini rahatça büküp döndüremediği için öne doğru eğik dolaşır. Belde bağların ve kasların kemiklere bağlandığı uçlarda kireçlenme başlar ve bu bölgelerdeki iltihap sonucu dokular sertleşir.
Kireçlenme, omurgayı oluşturan eklemlerini kilitleyebilir. Sonuçta, öne, arkaya ve yanlara eğilmeyen, çabuk kırılmaya eğilimli ve kırıldığı noktalarda da kamburlaşan bir omurga karşımıza çıkar. Göğüs kafesi de bu hastalıktan etkilenir. İlk başta göğsün üst tarafındaki (iman tahtası) çevresinde ağrılı şişlikler oluşur ve bu durum ilerledikçe göğüs kafesinin çevresindeki eklemler sertleşir. Hastanın derin nefes alma yeteneği azalır.
Ne yazık ki, bu hastalığı önleyebilmek ve tamamen iyileştirebilmek mümkün olmayabilir. Yine de, sıkı bir doktor takibi, fizik tedavi programları ve egzersizler ile hastanın şikayetleri azaltılıp eklemlerin esnekliği korunmaya çalışılır. Yine kaplıcalar bu hastalarda büyük semptomatik iyilik sağlar.
Yine sigara uyarısı
Tedavide hasta eğitimi ve hastanın bu eğitimi uygulaması çok önemlidir. Bu hastalar kesinlikle sigara içmemelidirler. Hastanın dik durması, düzenli egzersizler yapması ve mümkünse yastıksız yatması ve dizlerini karına çekmeden ya da yüzükoyun yatması omurgasını korur.
Tedavide antiromatizmal ilaçlar, sulfasalazin gibi klasik ilaçlar kullanılır. Eğer omurganın dışında, kalça, diz, omuz gibi eklemler de tutulmuş ise ve eklem çok ağrılı ise, buna kortizon eklenmesi gerekebilir.
