Ülkede yetkililer topa girdi: Hükümet Çinli şirkete el koydu

Çin sahipliğinde olan British Steel, Birleşik Krallık hükümetinin “istihdamı korumak ve hayati bir ulusal kabiliyeti güvence altına almak” amacıyla kamulaştırıldı.

2020 senesinden beri Çin sahipliğinde olan British Steel, Birleşik Krallık hükümetinin “istihdamı korumak ve hayati bir ulusal kabiliyeti güvence altına almak” amacıyla attığını açıkladığı adımla kamulaştırıldı. Kuzey Lincolnshire’daki Scunthorpe tesisinde yaklaşık 2.700 kişiye istihdam sağlayan ve bölgedeki çok sayıda sektörü destekleyen şirketin geleceği, son yıllarda belirsizlik altındaydı.

BBC tarafından yapılan habere göre İngiliz hükümeti geçtiğimiz sene Scunthorpe’daki operasyonların kontrolünü devralmıştı. Ancak şirketin mülkiyeti Çinli Jingye Group’ta kaldığı için, uzun vadeli stratejiler konusunda karar alma yetkisi sınırlıydı.

Kamulaştırma kararı, British Steel’ın akıbeti konusunda hükümete zaman kazandırmakla birlikte tesisin geleceğine ilişkin kararları doğrudan alma imkânı veriyor. Ancak, günde bir milyon sterlinden fazla zarar eden bir işletmenin uzun süre kamu tarafından işletilmesi beklenmiyor. Ulusal Denetim Ofisi’nin mart ayında yayımladığı rapora göre Scunthorpe tesisi hükümete günde yaklaşık 1,3 milyon sterline mal oluyor.

Kamulaştırma, İngiliz Parlamentosu’nun 15 Temmuz Çarşamba günü kamu yararı şartının sağlandığı durumlarda çelik sektörünün kamu mülkiyetine geçirilmesine izin veren yasayı kabul etmesinin ardından geldi. Şirketin sahibi Jingye, daha önce işletmenin günde 700 bin sterlin zarar ettiğini açıklamış ve kamulaştırma için tazminat talep etmişti.

Ticaret Bakanı Peter Kyle, hükümetin “kısa vadede” işletme maliyetlerini üstleneceğini söyledi. Kyle, tazminat ödenip ödenmeyeceğine bağımsız bir değerleme sürecinin ardından karar verileceğini belirtti. Kamulaştırma dışındaki diğer alternatifin şirketin iflasına izin vermek olduğunu vurgulayan Kyle, “Bu durumda ülke birincil çelik üretim kabiliyetini kaybeder ve tamamen dış tedarike bağımlı hale gelir” dedi.

Scunthorpe’daki yüksek fırınların teknik durumu da kararın arka planında yer alıyor. Sürekli çalışacak şekilde tasarlanan bu fırınların durdurulması ciddi hasar riskleri yaratıyor ve yeniden devreye alınmaları yüksek maliyet gerektiriyor. BBC’ye göre tesisteki fırınlardan. “Queen Anne” 1954’ten, “Queen Bess” ise 1938’den bu yana aktif durumda.

Ancak, her iki fırın da operasyonel ömrünün sonuna yaklaşmış durumda. Bu nedenle, soğutulmaları halinde yeniden çalıştırılmaları, zaten zarar eden bir işletme için ekonomik açıdan uygulanabilir görülmüyor. Birleşik Krallık hükümeti, Scunthorpe’un açık kalmasını özellikle önemsiyor. Çünkü tesis, Birleşik Krallık’taki demir cevherinden doğrudan çelik üretebilen son müessese konumunda. Scunthorpe’da üretimin durması halinde Birleşik Krallık, G7 içinde bu kabiliyete sahip olmayan tek ülke olacak. Ülkedeki diğer çelik üretimi ise büyük ölçüde hurda metalin geri dönüştürüldüğü elektrik ark ocaklarına dayanıyor. Hükümet uzun vadede daha düşük maliyetli ve daha az karbon yoğunluklu olan bu yönteme geçişi hedefliyor. Ancak Scunthorpe’daki mevcut üretimin kısa vadede kaybedilmesi istenmiyor.

Tesis, ülkede başka yerde üretilmeyen bazı çelik türlerini sağlıyor. Bu ürünler özellikle demiryolu altyapısı ve inşaat sektörü için kritik önemde. Bu üretimin kaybının tedarik zincirinde aksamalara yol açabileceği ve ithalata bağımlılığı artırabileceği değerlendiriliyor. Bu nedenle tesisin alternatifler oluşana kadar açık tutulması planlanıyor. İstihdam etkisi de kararın önemli unsurlarından biri. Tesis yalnızca doğrudan çalışanları değil, tedarik zincirindeki binlerce kişiyi de destekliyor. Kuzey Lincolnshire ekonomisi için kilit önemde olan tesisin ani kapanması, binlece insanı doğrudan etkileyip ve yerel ekonomiyi sarsabilirdi. British Steel ayrıca İstanbul Havalimanı’nın yapım ortaklarından. Yapımında toplamda 640.000 ton çelik kullanılan havalimanında British Steel’dan gelen 50.000 ton çelik bulunuyor. DEFENCETURK