Reuters'tan büyük manipülasyon: Türkiye'nin insansız otobüsü ilk günden kaza yaptı

Gazeteci Öznur Küçüker Sirene söz konusu haberi alıntılayarak tepki gösterdi. Sirene yaptığı paylaşımda, "Şu Reuters’ın manipülasyonuna bakın Allah aşkına, inanılır gibi değil! Haberi şu şekilde vermişler: "Türkiye'nin ürettiği sürücüsüz otobüs Karsan, İsveç’te hizmete başladığı ilk gün kazaya karıştı." Buradan ne anlaşılıyor?

"Türk üretimi otobüs öyle kötü çıktı ki daha ilk günden kazaya sebebiyet verdi." Halbuki işin aslı, otobüse arkadan tramvay çarpmış. İletişim Başkanlığı umarım Reuters’a gerekli cevabı verir. Bunlara dava açmak gerekiyor. Reziller" dedi.

İletişimci Bora Durmuşoğlu ise haberle ilgili şunları söyledi: Dünyaca ünlü haber ajansı Reuters'in Karsan ile ilgili haberi, genç gazeteciler ve iletişim fakültesi öğrencileri açısından mutlaka incelenmesi gereken çarpıcı bir örnek.

Başlığa bakıldığında, İsveç’te hizmete başlayan Karsan üretimi otonom otobüsün ilk gününde kaza yaptığı izlenimi oluşuyor. Okuyucunun zihninde oluşan ilk algı oldukça net: “Türk yapımı otonom otobüs daha ilk gün kaza yaptı.”

Oysa haberin detayına baktığınızda olayın bambaşka olduğu anlaşılıyor. Otobüsün kendi kendine bir kazaya sebep olmadığı, arkadan gelen bir tramvayın otobüse çarptığı yazıyor. Yani haberin en kritik bilgisi başlıkta yer almıyor.

Bu fark basit bir başlık tercihi ya da hatası olarak kabul edilemez ve Karsan'ın ticari itibarına yönelik olduğu için hukuki yollara başvurmak gerekir. Gazetecilikte başlık, okurun haberle kurduğu ilk temas noktasıdır. Çoğu zaman haberin tamamı okunmadan zihinde oluşan yargıyı belirler. Bu nedenle hangi bilginin başlığa taşındığı, hangi bilginin haberin içine bırakıldığı son derece önemlidir.

Reuters’ın haberindeki başlıkta “Karsan”, “otonom otobüs” ve “hizmetinin ilk günü” ifadeleri öne çıkarılırken, “otobüse arkadan tramvayın çarptığı” bilgisi geri planda kalıyor. Bu da okurun olayı Karsan markası ve otonom araç teknolojisi aleyhine yorumlamasına yol açıyor.

Daha doğru ve daha etik bir başlık şöyle kurulabilirdi: “İsveç’te Karsan’ın otonom otobüsüne hizmetinin ilk gününde tramvay arkadan çarptı.” Bu örnekte net olarak gördüğümüz gibi manipülasyon her zaman açıkça bir yalanla yapılmıyor. Bazen doğru bilgiler arasından bazıları öne çıkarılabiliyor, bazıları geri plana itilebiliyor. Bazen olayın faili yerine mağduru başlığa taşınabiliyor. Medya okuryazarlığı işte bu yüzden çok önemli.