Orduya “uçan beyin”: Eurofighter’a insansız yaver geliyor

Airbus, Alman Hava Kuvvetleri (Luftwaffe) için hazırlanan ilk 2 “Alman görev sistemli” XQ-58A Valkyrie İHA’yı uçuşa hazırlıyor. Bu hamleyle Luftwaffe’ye; uygun maliyetli sayısal üstünlük sağlayacak, sensör ve silahları tartışmalı hava sahalarının derinliklerine ulaştıracak ve Eurofighter’ı “ölümcül bölgelerden” uzak tutacak kısa vadeli bir insansız savaş uçağı kabiliyeti kazandırılması hedefleniyor.

Army Recognition tarafından yapılan habere göre şirket, Manching’de bulunan Kratos üretimi 2 hava aracının, Airbus’ın özgün Avrupa görev sistemi ile bu yılın sonlarında havalanacağını belirtiyor. Söz konusu çalışmalar, Almanya’ya 2029 yılına kadar operasyonel bir İnsansız İşbirlikçi Savaş Uçağı (UCCA) kabiliyeti sunma planının bir parçasını oluşturuyor. Bu durum, projeyi salt bir teknoloji gösteriminden ziyade, Avrupa’nın daha uzun vadeli 6. nesil FCAS vizyonu olgunlaşmadan önce sahaya sürülebilecek kullanışlı bir muharip yardımcı platform sunma girişimi haline getiriyor.

Almanya’nın önümüzdeki 10 yıl içinde muharip sayısal yoğunluğa ve beka kabiliyeti yüksek yardımcı hava araçlarına ihtiyacı olduğu değerlendiriliyor. Airbus’ın da günümüzün Eurofighter filosundan, birinci nesil Wingman konseptine ve ardından 2030-2040 ufkunda öngörülen daha geniş FCAS mimarisine uzanan bir köprüye gereksinimi bulunuyor.

Bu bağlamda Airbus, Temmuz 2025’te Kratos ile kurulan ortaklığı, yeni bir hava aracını sıfırdan geliştirmekten kaçınarak bunun yerine uçuş ömrünü kanıtladığı aktarılan bir ABD yapımı platform ile özgün bir Avrupa görev çekirdeğini eşleştirmeyi seçti. FCAS’ın aşamalı ve uzun vadeli bir çaba olarak kalması ve endüstriyel politikasının son aylarda gözle görülür bir baskı altına girmesiyle birlikte, bu yaklaşım stratejik olarak daha da ağırlık kazanıyor.

Kratos tarafından paylaşılan verilere göre temel model XQ-58A, 30 feet (yaklaşık 9,1 m) uzunluk, 27 feet (8,2 m) kanat açıklığı, 2.500 libre boş ağırlık ve 6.000 libre maksimum kalkış ağırlığa sahip. İHA, 0,72 Mach seyir hızına, 0,85 Mach azami hıza ulaşabilmekte ve yer seviyesinden 50 feet yükseklikten 45.000 feet irtifaya kadar görev yapabilmektedir.

Uçağın muharebe etkinliğinin merkezinde yer alan faydalı yük mimarisi; 600 libre kapasiteli bir dahili silah bölmesi ve kanat altındaki 600 librelik ek istasyonlarla toplam vurucu gücünü destekleyecek şekilde tasarlanmıştır. Bu yapı, yüksek riskli sızma görevlerinde düşük izlenebilirlik konfigürasyonunu korumasına veya görevin gerektirdiği durumlarda görünürlükten ödün vererek daha fazla mühimmat taşımasına olanak tanır. Kratos, Valkyrie’yi pist bağımsızlığına sahip, uzak veya zorlu operasyon koşullarına uygun bir platform olarak tanımlarken; Airbus ile yapılan önceki ortaklık açıklamalarında platformun raydan fırlatılan (rail-launched) ve düşük izlenebilirlik karakteri vurgulanmıştı.

Bu kapsamda gövde, halihazırda Almanya’nın ihtiyaç duyduğu operasyonel geçmişe sahiptir. Valkyrie, ABD Hava Kuvvetleri Araştırma Laboratuvarı’nın (AFRL) “Düşük Maliyetli Feda Edilebilir Uçak Teknolojisi” (LCAAT) kapsamında, ihaleden yaklaşık 2,5 yıl sonra, Mart 2019’da 76 dakikalık ilk test uçuşunu gerçekleştirmiştir. AFRL daha sonra bu aracı; 2020 yılında F-22 ve F-35’lerle kol uçuşu operasyonlarını doğrulamak için kullanmış ve 2021 yılında Valkyrie’den bir ALTIUS-600 küçük İHA fırlatarak ilk dahili silah bölmesi tahliyesini başarıyla sergilemiştir. Kritik öneme sahip olan bu testler, uçağın sadece kağıt üzerinde silah veya yardımcı yük taşıma kapasitesine sahip olmadığını; müşterek çalışma, silah bölmesi operasyonu ve modüler yük kullanımı mekaniklerini uçuş sırasında kanıtladığını göstermektedir.

Army Recognition’a göre Amerikan Valkyrie ile Alman varyantı arasındaki en büyük fark, dış gövde hatları değil; muharebe beyni, komuta mantığı ve egemenlik modelidir. Esas platform, manuel veya önceden programlanmış kontrol seçeneklerine sahip, Amerikan yapımı “düşük maliyetli feda edilebilir taarruz gösterim aracı” olarak inşa edilmiş ve daha sonra ABD’nin otonomi ve ekip çalışması testleriyle evrilmiştir. Alman versiyonu ise Airbus’ın MARS (Çok Platformlu Otonom Yeniden Yapılandırılabilir ve Güvenli) görev sistemini entegre etmektedir.

MARS mimarisine katmanlandırılan MindShare otonomi yazılımı; insanlı ve insansız platformlardan oluşan dağıtık grupların koordinasyonu için tasarlanmıştır. Airbus bu yapıyı; açık, donanımdan bağımsız ve hava, kara, deniz, uzay varlıkları arasında genişletilebilir olarak tanımlıyor. Bu da Almanya’nın, “kapalı kutu” bir Amerikan otonomi paketi satın almak yerine, kendini kanıtlamış bir Amerikan hava aracını etkin bir şekilde Avrupalılaştırdığı anlamına geliyor.