Netanyahu sandıkta kaybederse ne olacak? Seçim öncesi dikkat çeken senaryolar

İsrail'de yaklaşan genel seçimler, yalnızca ülke içindeki siyasi dengeler açısından değil, bölgedeki askeri hareketlilik açısından da yakından takip ediliyor. Özellikle Başbakan Binyamin Netanyahu'nun seçimlerden istediği sonucu alamaması ihtimali, Tel Aviv yönetiminin önümüzdeki dönemde izleyeceği politikaya ilişkin tartışmaları beraberinde getirdi. Eski İsrail Başbakanı Ehud Barak'ın Netanyahu'nun seçimlerin ertelenmesine imkân sağlayacak bir savaş ortamının altyapısını hazırladığı yönündeki değerlendirmesinin ardından İstanbul Beykent Üniversitesi Öğretim Üyesi Doç. Dr. Kemal Olçar da dikkat çeken açıklamalarda bulundu.

NETANYAHU'NUN ÖNÜNDE İKİ SENARYO Netanyahu hükümetinin anketlerde güç kaybettiğine dikkat çeken Olçar'a göre, seçim sürecini kendi lehine çevirmek isteyen Netanyahu'nun önünde iki temel seçenek bulunuyor. Bunlardan ilkinin savaş ve seferberlik şartlarını gerekçe göstererek seçimlerin ertelenmesine yönelik bir ortam oluşturmak olduğunu ifade eden Olçar, ikinci ihtimalin ise sandığa bölgesel gerilimin en yüksek olduğu atmosferde gitmek olduğunu kaydetti. Olçar, özellikle Suriye üzerinden gelişebilecek ve Türkiye'nin de içerisine çekilmeye çalışılacağı bir gerilimin bu hesapta kullanılabileceğini değerlendiriyor. Ancak her iki senaryonun da İsrail seçmeninde ters tepme ihtimalinin bulunduğuna dikkat çekiyor.

"TÜRKİYE'Yİ DENKLEMİN İÇİNE ÇEKMEYE ÇALIŞIYOR" Olçar, 7 Ekim sonrasında Gazze'den Lübnan'a, Suriye'den Yemen'e kadar genişleyen İsrail askeri faaliyetlerinin seçim sürecinden bağımsız değerlendirilmemesi gerektiğini ifade etti. Gazze'deki saldırıların ardından Lübnan ve Suriye sahasındaki hareketliliğe dikkat çeken Olçar, özellikle Türkiye'nin etkin olduğu alanlara yakın noktalarda gerçekleştirilen İsrail saldırılarının da önem taşıdığını belirtti. Netanyahu'nun bölgesel gerilimi genişletmeye çalıştığını değerlendiren Olçar, bu süreçte Türkiye'nin de denklemin içerisine çekilmek istendiğini kaydetti.

AKDENİZ'DEKİ BLOKA DİKKAT ÇEKTİ İsrail'in Türkiye karşısındaki bölgesel ilişkilerine de değinen Olçar, İsrail-Yunanistan-Güney Kıbrıs Rum Yönetimi eksenine dikkat çekti. Zaman zaman Mısır ve Hindistan'ın da bu ilişkiler ağı içerisinde yer aldığını belirten Olçar'a göre Netanyahu, Türkiye ile yaşanabilecek yeni bir gerilimi iç politikada kullanarak kendisini İsrail kamuoyu açısından "vazgeçilmez lider" konumuna taşımaya çalışabilir.

NETANYAHU KAYBEDERSE NE OLACAK? Seçimlerin Netanyahu açısından taşıdığı kişisel riskin de oldukça yüksek olduğunu belirten Olçar, iktidarın kaybedilmesi halinde Netanyahu'nun siyasi kariyerinin yanı sıra devam eden hukuki süreçlerle de karşı karşıya kalabileceğine dikkat çekti. Olçar, Netanyahu açısından iktidardan ayrılmanın ciddi sonuçları olabileceğini belirterek, iç hukuk ve uluslararası hukuk alanındaki dosyaların Netanyahu üzerindeki baskıyı artırabileceğini ifade etti. Netanyahu'nun bu nedenle iktidarı kaybetme ihtimalini yalnızca siyasi bir yenilgi olarak görmediğini değerlendiren Olçar, sandıktan çıkacak sonucun İsrail Başbakanı açısından çok daha geniş sonuçlar doğurabileceğini kaydetti.

NETANYAHU GİDERSE İSRAİL'İN POLİTİKASI DEĞİŞİR Mİ? Seçimlerin öne çıkan isimlerinden biri ise eski Genelkurmay Başkanı Gadi Eisenkot. Olçar'a göre Eisenkot'un Netanyahu karşısında alternatif bir siyasi figür olarak yükselmesi, İsrail'in bölgesel politikasında köklü bir değişiklik yaşanacağı anlamına gelmiyor. Eisenkot'un 7 Ekim sonrasında oluşturulan savaş kabinesinde önemli görev üstlendiğini hatırlatan Olçar, İsrail'in Filistin, Lübnan ve Suriye'ye yönelik politikasının yalnızca Netanyahu'nun kişisel tercihleri üzerinden okunamayacağını ifade etti.

"LİDER DEĞİŞSE DE İŞGAL POLİTİKASI BİTMEYECEK" Olçar, Netanyahu sonrasında kurulabilecek bir hükümetin Gazze ve Batı Şeria politikasından Doğu Kudüs, Golan Tepeleri ve Lübnan'a kadar uzanan başlıklarda radikal bir değişime gitmesini beklemediğini söyledi. Suriye'nin güneyindeki gelişmelere de dikkat çeken Olçar, Süveyda ve Dürzi silahlı grupları üzerinden yürütüldüğünü belirttiği planların da yönetim değişikliğiyle tamamen ortadan kalkmayacağı görüşünde. Olçar'a göre sorun yalnızca Netanyahu yönetimiyle sınırlı değil; İsrail'in bölgesel yayılmacılığının arkasındaki siyasi ve ideolojik yapı devam ettiği sürece hükümet değişiklikleri politikaların biçimini değiştirebilir ancak temel stratejiyi ortadan kaldırmayabilir.

TÜRKİYE İÇİN DİKKAT ÇEKEN UYARI Olçar'ın değerlendirmelerinde en dikkat çekici başlıklardan biri de Türkiye oldu. İsrail'de hükümet değişikliği yaşanması halinde askeri operasyonların belirli bir süre yavaşlayabileceğini ancak istihbarat faaliyetlerinin daha fazla öne çıkabileceğini değerlendiren Olçar, Türkiye'deki toplumsal ve siyasi fay hatlarının hedef alınabileceği görüşünü dile getirdi. Olçar, Türkiye'deki seçim süreçlerinin etkilenmeye çalışılması, toplumsal kutuplaşmanın körüklenmesi veya finansal araçların kullanılması gibi yöntemlerin gündeme gelebileceğini öne sürdü.

İRAN'DA SUİKAST SENARYOSU Muhtemel yönetim değişikliğinin İran politikasını da tamamen değiştirmeyeceğini belirten Olçar, doğrudan büyük çaplı bir çatışma yaşanmasa bile İran içerisinde suikast ve örtülü operasyonların yoğunlaşabileceğini değerlendirdi. İsrail'in askeri faaliyetlerini geçici olarak azaltmasının bir geri çekilmeden ziyade ordunun yeniden toparlanacağı bir döneme dönüşebileceğini de belirtti.

"6 AY VEYA 1 YIL SONRA YENİDEN BAŞLAYABİLİR" Eisenkot liderliğinde yeni bir koalisyon kurulması ihtimalini değerlendiren Olçar, İsrail ordusunun bu dönemi lojistik kapasitesini yenilemek, eksiklerini tamamlamak ve seferberlik gücünü tazelemek için kullanabileceğini söyledi. Böyle bir durumda operasyonların 6 ay veya bir yıl sonra yeniden hız kazanabileceğini değerlendiren Olçar, Netanyahu'nun tamamen siyaset dışına çıkacağının da garanti olmadığını ifade etti. Olçar'a göre İsrail'deki seçimlerin sonucu isimleri ve yöntemleri değiştirebilir ancak bölgedeki temel stratejinin değişmesi için yalnızca hükümet değişikliği yeterli olmayacak.