Ne halt yedikleri belli değil! F-16 Block 70'i Çin üretse 1 aya gelirdi

Dünyadan gelen siparişleri bile üretirken zorlanan ABD'nin Çin bağımlılığı her yerde ortaya çıkıyor.

Türkiye'nin F-16 Block 70 siparişleri de teslim edilemedi. Siyasi süreç ve üretim sürecindeki sıkıntılar düşünülecek olursa sürecin uzaması bekleniyor.

Tayvan Savunma Bakanlığı, ABD’den sipariş edilen 66 adet F-16 Block 70 savaş uçağının teslimatında yaşanan ciddi gecikmeler nedeniyle endişeli. Bakanlık, gecikmeden doğan “uygunsuz kazançlar” için tazminat talep edebileceğini açıkladı.

Tayvan’ın 2019 yılında 8 milyar dolar karşılığında ABD’den sipariş ettiği 66 adet F-16 Block 70 (Viper) savaş uçağının teslimatında yaşanan aksaklık, iki ülke arasında gerilim yarattı.

İlk planlamaya göre Tayvan, uçakları 2023’ten itibaren almaya başlayacak ve 2026’ya kadar teslimatlar tamamlanacaktı. Ancak aradan geçen sürede yalnızca bir adet F-16V teslim edildi.

Tayvan Silahlanma Bakan Yardımcısı Chung Shu-ming, meclis oturumunda yaptığı açıklamada, programın zamanında tamamlanmaması halinde hükümetin bütçenin bir kısmını rezerve edeceğini belirtti. Chung, “Üreticiye ödenmiş fakat teslim edilmemiş uçaklar için biriken kârı geri almayı planlıyoruz. Bu konu ABD’deki görüşmelerimizde de gündeme geldi” dedi.

Gecikmelerin temel nedeninin Lockheed Martin’deki iş gücü eksiklikleri, tedarik zinciri sorunları ve donanım-yazılım entegrasyon testlerinde yaşanan aksaklıklar olduğu açıklandı. Şu ana kadar yalnızca 6831 kuyruk numaralı bir F-16D modeli Tayvan’a teslim edildi.

Tayvan Hava Kuvvetleri Komutanı Korgeneral Lee Ching-yen, planlanan teslimat takviminin artık “yüksek riskli bir hedef” olduğunu söyledi. Ching-yen, “Bu şartlar altında 2026 sonuna kadar 66 uçağın teslim edilmesi mümkün görünmüyor. Takvimi yeniden değerlendiriyoruz” ifadelerini kullandı.

Başbakan Cho Jung-tai, gecikmelerin devam etmesi halinde hükümetin “Lockheed Martin’e karşı doğrudan yasal işlem başlatmayacağını” belirtti. Çünkü anlaşma, ABD’nin Yabancı Askeri Satışlar (FMS) sistemi üzerinden yapıldı. Bu sistemde doğrudan tazminat talepleri mümkün değil. Ancak Tayvan, gecikmiş teslimatlar nedeniyle geri ödeme talep etmeyi planlıyor.

Tayvan basını, F-16 programındaki gecikmenin yalnızca teknik değil, siyasi bir sabır sınavına dönüştüğünü belirtiyor. Tayvan yönetimi, Çin’in artan askeri baskısı karşısında hava gücünü modernize etmeye çalışırken, ABD’nin gecikmesi savunma planlarını aksatıyor. Savunma analistleri, F-16V teslimatlarındaki gecikmenin Tayvan’ın hava savunma kapasitesinde ciddi bir boşluk yarattığını vurguluyor. Tayvan’ın elindeki mevcut F-16A/B filosunun yaşlandığı, modern tehditlere karşı Block 70 serisine geçişin hayati olduğu ifade ediliyor.