Anne babalarının ölümünün ardından mirastan bazı çocuklar diğerlerinden fazla pay alabiliyorken zaman zaman hiç pay alamayan kardeşler de olabiliyor. Miras anlaşmazlıklarının neredeyse tamamı mahkemelik oluyor. Miras sahibi kardeşlerin dava açarken kanunda belirtilen 'saklı pay'dan haberleri olmadığı ortaya çıkıyor. Peki miras kanununda yer alan saklı pay ne demek? Miras paylaşımlarında her çocuğun eşit hakkı olduğu bilinse de bazı özel durumlara bir çocuk diğer kardeşlerinden daha büyük oranda mirasa konabilir. Ve bu paylaşım kanunlara aykırı olmuyor.

Peki bir evlat hangi geçerli nedenlerle mirastan çıkarılabilir. Ana ve babalar bir sinirli anlarından 'seni evlatlıktan reddettim' demeleri ile gerçekten çocuklarını miras dışı bırakabilirler mi? Ya da bir çocuklara diğer çocuklarından daha fazla mal bırakabilir mi? Miras kanununda hayırlı evlat tabiri geçiyor mu? Türk Medeni Kanunu 510. maddesi mirastan çıkarılmayı düzenliyor. Madde hükmü gereğince mirasçının miras bırakana karşı ya da yakınlarına karşı ağır bir suç işlemesi halinde ya da mirasçının miras bırakana veya aile üyelerine karşı aile hukukundan kaynaklanan sorumluluklarını yerine getirmemesi halinde mirastan mahrum edilebilir. Bir ya da birden fazla çocuğun mirastan çıkarılması durumunda palları diğer kardeşler arasında paylaştırılır. Eğer bir evlat miras bırakanın ölümüne doğrudan veya dolaylı olarak neden olursa bir başvuruya gerek olmadan yasal olarak mirastan düşürülür. Ve miras hakkı diğer kardeşlere geçer.

Miras sahibi mal varlığının paylaşımında çocukları arasında farklı oranlar belirlemek istiyorsa, bu isteğini resmi bir vasiyetname ile belgelemelidir. Burada önemli olan nokta miras bırakacak kişinin, mal varlığının yarısını çocukları arasında saklı pay olarak ayırmasıdır. Yani miras bırakan çocukları arasında miras paylaşım oranlarını kendi isteği doğrultusunda değiştirebilir. Mirasın yarısını bir çocuğuna bırakabilir bir diğer yarısı ise saklı pay olarak kabul edilir ve bu kısım diğer çocuklara eşit olarak bölüştürülür. Saklı pay, miras bırakanın ölümünün sonrasında dahi vasiyetname ile başkasına devredilmesi mümkün olmayan bir paydır. Mirasçı, mirasının kalan bir diğer yarısını bir çocuğuna bırakarak kardeşler arasında farklı oranlarda miras paylaşımı talep edebilir. Ancak, bu oranın diğer kardeşlerin saklı paylarını ihlal etmemesi halinde geçerlidir. İhlal durumunda mahkeme kararıyla vasiyetname geçersiz bırakılır.