Mekke Anlaşması TBMM’de! CHP’den destek, muhalefetin geri kalanı karşı cephede

Türkiye'nin Pakistan ve Suudi Arabistan ile savunma alanında yeni bir dönem başlatmasını öngören Mekke Ortak Savunma Anlaşması, TBMM'nin gündemine geliyor. Anlaşmanın onaylanmasına ilişkin kanun teklifinin yarın TBMM Dışişleri Komisyonu'nda ele alınması bekleniyor. Komisyondaki görüşmelerde anlaşmanın Türkiye'nin dış politikası, NATO üyeliği, bölgesel güvenlik politikası ve muhtemel askerî yükümlülükleri masaya yatırılacak. Anlaşmaya ilişkin siyasi partilerin yaklaşımları da ortaya çıkmaya başladı.

AK PARTİ VE MHP'DEN MEKKE ANLAŞMASINA DESTEK AK Parti, üç ülke arasındaki ortak savunma mekanizmasının bölgesel güvenliğin güçlendirilmesi ve ortak tehditlere karşı caydırıcılığın artırılması açısından önemli olduğunu değerlendiriyor. MHP Genel Başkanı Devlet Bahçeli de ortak savunma girişimine destek verirken, iş birliğinin ilerleyen süreçte diğer İslam ülkelerini de içine alacak şekilde genişletilmesini istiyor.

CHP DE 'EVET' DEMEYE HAZIRLANIYOR Muhalefette ise dikkat çeken bir ayrışma yaşandı. CHP Genel Başkanı Kemal Kılıçdaroğlu, Türkiye'nin çıkarlarına aykırı hükümler bulunması durumunda bunlara karşı çıkacaklarını belirtirken, anlaşmanın Türkiye açısından doğuracağı askerî yükümlülüklerin açık biçimde ortaya konulmasını istedi. Buna rağmen CHP kulislerinde anlaşmanın bütününe ilişkin olumlu bir yaklaşım bulunduğu ve partinin “evet” oyu vermeye hazırlandığı belirtiliyor. Böylece CHP, Mekke Anlaşması konusunda AK Parti ve MHP ile aynı yönde oy kullanabilecek.

YENİ PARTİ'DEN ORTAK SAVUNMAYA 'HAYIR' Yeni Parti ise Türkiye, Pakistan ve Suudi Arabistan arasındaki savunma iş birliğine karşı çıkan partilerin başında geliyor. Yeni Parti Genel Başkanı Özgür Özel, Mekke Ortak Savunma Anlaşması'na ve Türk askerinin Yemen'e gönderilmesi ihtimaline karşı olduklarını açıklayarak “hayır” oyu vereceklerini duyurdu. Partinin, anlaşmanın Türkiye'yi bölgesel bir çatışmanın içerisine çekebileceği gerekçesiyle hem komisyon hem de Genel Kurul aşamasında teklifin önünü kesmek için çalışma yürütmesi bekleniyor.

YENİ YOL DA DESTEĞE MESAFELİ Yeni Yol cephesinden de anlaşmaya yönelik itirazlar geldi. Parti yöneticileri, ortak savunma mekanizmasının hangi tehditlere karşı devreye gireceğinin ve Türkiye'nin hangi şartlarda askerî yardımda bulunacağının açıklığa kavuşturulmasını talep ediyor. Yeni Yol, bu sorulara cevap verilmeden anlaşmaya destek vermeyeceğini bildiriyor.

İYİ PARTİ'DEN 'TÜRKİYE ÇATIŞMAYA ÇEKİLİR' İTİRAZI İYİ Parti de anlaşmanın Türkiye açısından oluşturabileceği askerî yükümlülüklere dikkat çekerek mesafeli bir tutum sergiliyor. Parti, Türkiye'nin başka ülkelerin karşı karşıya kalacağı güvenlik sorunları nedeniyle bölgesel çatışmalara taraf olabileceği gerekçesiyle anlaşmanın kapsamının ayrıntılı biçimde açıklanmasını istiyor.

DEM PARTİ DE KARŞI ÇIKTI DEM Parti ise anlaşmaya askerî politikalar üzerinden itiraz ediyor. Parti, bölgedeki sorunların askerî ittifaklar ve müdahaleler yerine diplomasi ve müzakere yoluyla çözülmesi gerektiğini belirterek ortak savunma mekanizmasına eleştirel yaklaşıyor.

MUHALEFET MEKKE ANLAŞMASINDA BÖLÜNDÜ Ortaya çıkan tablo, muhalefetin Mekke Anlaşması konusunda ikiye ayrıldığını gösterdi. CHP'nin anlaşmaya destek vermeye hazırlanmasına karşılık Yeni Parti, Yeni Yol, İYİ Parti ve DEM Parti'nin farklı gerekçelerle ortak savunma mekanizmasına mesafeli yaklaşması dikkat çekti. Anlaşmanın en önemli maddelerinden biri ise taraflardan birine yönelik dış kaynaklı silahlı saldırının diğer taraflara da yapılmış kabul edilmesi olacak. Buna göre Türkiye, Pakistan ve Suudi Arabistan arasında karşılıklı askerî yardım ve koordinasyon mekanizması oluşturulması öngörülüyor.

SAVUNMA SANAYİSİNDE DE İŞ BİRLİĞİ Anlaşma yalnızca olası askerî saldırılarla sınırlı kalmayacak. Üç ülke arasında bilgi paylaşımının artırılması, askerî teknoloji alanında ortak çalışmalar yapılması ve savunma sanayisi iş birliğinin geliştirilmesi de hedefleniyor. Anlaşmanın süresiz olarak yürürlükte kalması, tarafların ise 10 yılın ardından belirlenen bildirim prosedürünü uygulayarak anlaşmadan çekilebilmesi öngörülüyor. TBMM Dışişleri Komisyonu'ndaki görüşmelerin ardından teklifin kasım ayının ilk haftasında Genel Kurul gündemine gelmesi bekleniyor.