Elle toplanıyor, güneşte kurutuluyor! Keşmir yemeklerinin gizli rengi

Srinagar çevresindeki tarlalarda sonbaharla birlikte dikkat çeken bir hareketlilik yaşanıyor. Kadifemsi kırmızı çiçekleriyle tanınan horozibiği, bölgede yalnızca süs bitkisi olarak değil, mutfağın geleneksel renklerinden birini veren doğal ürün olarak da değerlendiriliyor.

Cammu Keşmir’de yerel olarak “Mawal” adıyla bilinen horozibiğinin hasadı geleneksel yöntemlerle gerçekleştiriliyor. Olgunlaşan koyu kırmızı çiçekler elle toplanıyor, güneş altında kurutuluyor ve ardından ince bir toz haline getiriliyor. Ortaya çıkan ürün, yemeklere renk vermek için doğal gıda boyası olarak kullanılıyor.

Mawal, özellikle Keşmir mutfağının önemli parçalarından biri olan Wazwan ziyafetlerinde kendine yer buluyor. Çiçekten elde edilen kırmızı toz, Rogan Josh gibi geleneksel yemeklere karakteristik rengini vermek amacıyla kullanılıyor.

Bu özelliği sayesinde horozibiği, bölgede hem tarımsal hem de kültürel değer taşıyan bitkiler arasında bulunuyor.

Bilimsel olarak Celosia argentea var. cristata adıyla bilinen bitki, adını çiçek başlarının horoz ibiğine benzeyen kıvrımlı ve kadifemsi görünümünden alıyor. Çiçekler kırmızı başta olmak üzere sarı, pembe ve turuncu gibi farklı renklerde görülebiliyor.

Bitki yaklaşık 30 santimetreye kadar büyüyebiliyor ve uygun koşullarda çiçekleri haftalar boyunca canlılığını koruyabiliyor.

Horozibiği dünyanın birçok bölgesinde dekoratif amaçla yetiştirilse de yaprakları, genç gövdeleri, çiçekleri ve tohumları da yenilebiliyor. Hindistan’ın yanı sıra Batı Afrika ve Güney Amerika’da da gıda olarak değerlendirilen bitki, bazı bölgelerde sebze olarak tüketiliyor. Tohumları da yenilebilir olan horozibiği, zararlılara ve birçok bitki hastalığına karşı dayanıklı yapısıyla kolay yetiştirilen türler arasında gösteriliyor.

Tropikal kökenli olmasına rağmen sıcak dönemlerde farklı iklimlerde de yetiştirilebilen horozibiği, güneşli alanlarda daha iyi gelişiyor. Organik madde açısından zengin ve suyu kolay tahliye eden toprakları tercih eden bitki, uygun şartlarda üç ila dört ay içinde yaşam döngüsünü tamamlıyor.