Dünya şokta! Cicada varyantı hızla yayılıyor: Yeni pandemi riski var mı?

Kovid-19’un Omicron ailesine ait alt varyantlarından BA.3.2’nin ilk olarak Kasım 2024’te Güney Afrika’da tespit edildiği bildirildi. BA.3 varyantından evrildiği belirtilen suşun, 2025 yazından itibaren küresel dolaşıma girdiği ifade ediliyor.

Eylül 2025’ten bu yana Almanya, Hollanda, Danimarka ve ABD’de atık su analizlerinde varyanta rastlandığı aktarılırken, güncel veriler BA.3.2’nin 23’ten fazla ülkede rapor edildiğini gösteriyor. Bazı bölgelerde varyantın yerel vakaların önemli bir kısmını oluşturduğu belirtiliyor.

BA.3.2 varyantı, bazı uzmanlar tarafından gayriresmî olarak “Cicada varyantı” şeklinde de adlandırılıyor. Bu adlandırmanın, varyantın uzun süre düşük seviyede dolaşımda kalmasının ardından yeniden yaygınlaşmasına atıfta bulunduğu ifade ediliyor. Adını, yer altında uzun yıllar geçirdikten sonra aniden ortaya çıkan ağustos böceklerinden alıyor.

Uzmanlara göre BA.3.2’nin dikkat çeken özelliklerinden biri, spike proteininde taşıdığı yüksek sayıdaki mutasyonlar. Varyantın, Omicron’un önceki türlerine kıyasla daha fazla genetik değişiklik içerdiği ve bu durumun virüsün hücrelere tutunma yeteneğini etkileyebileceği değerlendiriliyor.

Spike proteini, mevcut Kovid-19 aşılarının hedef aldığı ana yapı olarak biliniyor. Bu nedenle bazı araştırmalar, BA.3.2’nin hem aşı kaynaklı hem de doğal bağışıklık sonrası oluşan antikorlardan kısmen kaçabildiğine işaret ediyor. Andrew Pekosz, varyantın genetik yapısındaki değişimlerin virüsün davranışını etkileyebileceğini belirtiyor.

BA.3.2’nin yol açtığı semptomlar, diğer Omicron türevleriyle büyük ölçüde benzerlik gösteriyor. En sık rapor edilen belirtiler arasında şunlar yer alıyor:

Öksürük Ateş veya titreme Boğaz ağrısı Burun tıkanıklığı veya akıntısı Nefes darlığı Koku veya tat alma kaybı Yorgunluk

Bazı hastalarda boğaz ağrısının daha keskin ve şiddetli olduğu, sindirim şikayetlerinin önceki varyantlara göre biraz daha sık görüldüğü belirtiliyor. Yoğun halsizlik, zihinsel yorgunluk ve “beyin sisi” gibi etkiler de ilk günlerde dikkat çekebiliyor. Uzmanlar, belirtilerin kişiden kişiye değişebileceğini ve çoğu vakada hastalığın hafif seyrettiğini hatırlatıyor.

Şu ana kadar elde edilen veriler, BA.3.2’nin daha ağır veya daha ölümcül bir tablo oluşturduğuna dair güçlü kanıt göstermiyor. Hastaneye yatış oranlarındaki olası artışlar, varyantın yüksek bulaşıcılığından kaynaklanıyor gibi görünüyor. Uzmanlar, “Cicada varyantı salgın riski taşımıyor” görüşünde birleşiyor. Kolay yayılmasına rağmen hastaların büyük çoğunluğunun kendi kendine iyileşebileceği belirtiliyor.

Kovid-19’un uzun vadede yeni mutasyonlarla hayatımızda kalacağı öngörülüyor. Ancak mevcut durumda küresel bir salgın dalgası beklentisi bulunmuyor. CDC ve WHO, varyantı yakından takip ederken, özellikle risk gruplarının (yaşlılar, kronik hastalığı olanlar) dikkatli olmasını öneriyor.

Türkiye’de BA.3.2 varyantına ilişkin doğrulanmış bir vakanın henüz resmi olarak açıklanmadığı belirtiliyor. Ancak uzmanlar, uluslararası hareketlilik ve mevsimsel etkiler nedeniyle tedbirli olunması gerektiğine dikkat çekiyor. Genel hijyen kurallarına uyulması, kapalı alanların düzenli havalandırılması ve risk grubunda bulunan kişilerin aşı durumlarını gözden geçirmesi öneriliyor.