Buzulların altındaki sır ortaya çıktı: Salgının nedeni o mikrop mu?

Sibirya’nın Irkutsk kentindeki veba araştırma enstitüsünde çalışan 28 yaşındaki Darya Shipilova’nın hayatını kaybetmesinin ardından 200 kişi tedbir amacıyla karantinaya alınmıştı.

Uzmanlar ve araştırmacılar Ortaçağ’ı karanlığa sürükleyen ve milyonlarca kişinin ölümüne neden olan vebadan değil de Sibirya’daki kalıcı donmuş topraklarda bulunan bazı virüslerin laboratuvar ortamlarında yeniden etkinleştirildiğini ve korktuklarını dile getirdi.

Bugüne kadar donmuş halde bulunan bazı virüslerin canlandırıldığı eski virüsler tedirginliğe yol açarken çözülen topraklarda başka mikroorganizmaların da yeniden gün yüzüne çıkarak aktif hale gelme ihtimali araştırılmaya başlandı.

Araştırmacılar donmuş topraklardan yeniden aktif hale gelebilecek mikroorganizmaların yeni bir salgına neden olup olmayacağını araştırırken bu durumun en somut örneği ise 2016 yılında Sibirya’nın Yamal Yarımadası’nda aşırı sıcaklar sonrası şarbon salgını olmuştu.

2 bin 350 ren geyiği salgın sonrası telef olurken donmuş toprakların çözülmesinin şarbon sporlarının yeniden açığa çıkmasına neden olmuş, birçok kişi hastaneye kaldırılırken 12 yaşındaki bir çocuk hayatını kaybetmişti.

Uzmanlar bölgede artan nüfus ve ulaşım ağının gelişmesiyle enfeksiyonların dış dünyaya kolaylıkla ulaşabileceği konusunda endişelerini dile getirirken küresel salgınlara karşı erken uyarı ve uluslararası bilgi paylaşımının önemi gündeme geldi.

Bilim insanları 48 bin 500 yıllık virüsün laboratuvar ortamında yeniden etkinleştirmeyi başarırken 2023’te yayınlanan araştırma 13 eski virüs incelendi.

Arktik’te buzulların erimesi hızlanırken binlerce yıldır saklı kalan virüs ve bakterilerin yeniden dış dünya ile buluşması birçok bilim adamı ve araştırmacıyı da endişelendiriyor.