• İSTANBUL
  • İMSAK
    00:00
    GÜNEŞ
    00:00
    ÖĞLE
    00:00
    İKİNDİ
    00:00
    AKŞAM
    00:00
    YATSI
    00:00
  • 0.0
  • 0.0
  • 0.0

19 Kasım 2026: Günün Ayet ve Hadisi

Bu sözler kulaklarımıza küpe olsun. Sizler için hazırladığımız, Günün Ayet ve Hadisi ile Günün Sözünü, Günün Sözünü istifadelerinize sunuyoruz... (19 Kasım 2026)

1 Yorum
Haberle ilgili yorum yapmak için tıklayın.

Recep Aydın Sosyal Bilimci

BİLGİYİ GÜZEL AHLÂK İLE BÜTÜNLEŞTİRMEK: ÂLİM OLMAK KADAR İNSAN OLMAK DA ÖNEMLİDİR! İnsan hayatı boyunca öğrenir, araştırır, okur ve kendisini geliştirmeye çalışır. Bilgi, insanın karanlıkları aydınlatan meşalesidir. Cehaletin önüne geçmenin, olayları doğru değerlendirmenin ve geleceğe daha sağlam adımlarla yürümenin yolu bilgiden geçer. Ancak burada üzerinde düşünmemiz gereken çok önemli bir mesele vardır: Bilgi sahibi olmak, tek başına iyi bir insan olmak için yeterli midir? Bir insan ne kadar çok şey bilirse bilsin, öğrendiklerini güzel ahlakla bütünleştiremiyorsa sahip olduğu bilgi kendisine ve çevresine ne kadar fayda sağlayabilir? Asıl mesele, yalnızca çok şey bilmek değil, bildiklerimizi insanlığın yararına kullanabilmektir. Çünkü bilgi insana imkân verir, ahlak ise o imkânı doğru yönde kullanmasını sağlar. Bilgi sahibi olup adaletsiz davranan, insanları küçümseyen, başkalarının hakkını gözetmeyen, makamını ve gücünü kendi çıkarları için kullanan bir kişinin eğitimli olması, onun iyi bir insan olduğunu göstermez. Diplomalar insanın eğitimini belgeleyebilir ama karakterini ve ahlakını tek başına ispatlayamaz. Bugün toplum olarak üzerinde düşünmemiz gereken konulardan biri de budur. Eğitim seviyemiz yükseliyor, üniversitelerimiz çoğalıyor, teknoloji gelişiyor, bilgiye ulaşmak geçmişe göre çok daha kolay hale geliyor. Birkaç saniye içerisinde dünyanın öbür ucundaki bir bilgiye ulaşabiliyoruz. Fakat bütün bu gelişmelere rağmen dürüstlük, merhamet, adalet, saygı, vicdan ve sorumluluk gibi değerleri aynı ölçüde geliştirebiliyor muyuz? Bilgi çağında yaşıyoruz ama ne yazık ki zaman zaman ahlakın, vicdanın ve insani değerlerin gerilediğine de şahit oluyoruz. Oysa bilgi ile ahlak birbirinden ayrılmaması gereken iki temel değerdir. Bilgi insana doğruyu yanlıştan ayırabilme imkânı sunarken güzel ahlak, doğru bildiğini hayatına geçirme sorumluluğu yükler. Bir insan adaletin ne olduğunu kitaplardan öğrenebilir; ancak adil davranmadığı sürece adaleti gerçekten hayatına taşımış sayılmaz. Dürüstlüğün önemini anlatabilir ama kendi çıkarı söz konusu olduğunda yalan söylüyorsa bildiğiyle yaşadığı arasında büyük bir uçurum vardır. İslam inancında da ilim ve güzel ahlak birbirini tamamlayan değerlerdir. Kur'an-ı Kerim'de Rabbimizin, "Hiç bilenlerle bilmeyenler bir olur mu?" buyurması, bilginin ve ilmin önemini ortaya koyar. Ancak ilmin gerçek kıymeti, insanı hakikate yaklaştırmasında ve davranışlarını güzelleştirmesinde saklıdır. Peygamber Efendimizin güzel ahlakı tamamlamak üzere gönderildiğini bildiren hadis-i şerifi de bu anlayışın en güzel ifadelerinden biridir. Demek ki insanın öğrendikleri, onun davranışlarında, insanlarla ilişkilerinde ve hayata bakışında karşılık bulmalıdır. Güzel ahlak, yalnızca ibadetlerle veya güzel sözlerle sınırlı değildir. Komşusunun hakkını gözetmek, alışverişte dürüst olmak, emanete sahip çıkmak, yetimin başını okşamak, güçsüzü korumak, kul hakkından sakınmak, insanları makamına ve servetine göre değerlendirmemek de güzel ahlakın birer parçasıdır. Namaz kılan bir insanın ticaretinde dürüst olması, oruç tutan bir insanın diline sahip çıkması, dinî bilgisi olan bir kişinin insanlara karşı merhametli davranması gerekir. Çünkü inanç, yalnızca sözlerde değil, davranışlarda da kendisini göstermelidir. Unutmamalıyız ki ilim insanı kibirli değil, mütevazı yapmalıdır. Gerçekten bilgili insan, bilmediklerinin de farkında olandır. Bilgisini başkalarını ezmek, küçük düşürmek veya kendisini üstün göstermek için kullanan kişi, bilginin ruhunu kavrayamamış demektir. Oysa gerçek bilgi insanı olgunlaştırır; daha sabırlı, daha anlayışlı ve daha merhametli hale getirir. İnsan öğrendikçe kendisini başkalarından üstün görmek yerine, daha fazla sorumluluk taşıdığını anlamalıdır. Bu noktada aileye, eğitimcilere ve topluma büyük görevler düşmektedir. Çocuklarımıza yalnızca başarılı olmayı, yüksek notlar almayı, iyi bir meslek edinmeyi öğretmek yeterli değildir. Onlara haksızlık yapmamayı, verdiği sözü tutmayı, büyüğüne saygı göstermeyi, küçüğüne sevgiyle yaklaşmayı, paylaşmayı ve başkasının hakkına girmemeyi de öğretmeliyiz. Çünkü bir çocuğun iyi bir mühendis, doktor, öğretmen veya yönetici olması kadar iyi bir insan olması da önemlidir. Hatta mesleğinde ne kadar başarılı olursa olsun, ahlaki değerlerden uzaklaşmış bir insanın başarısı toplum için bir kazanım olmaktan çıkabilir. Özellikle gençlerimize anlatmamız gereken önemli bir gerçek var: Hayatta yükselmek kadar, yükselirken insan kalabilmek de önemlidir. Makam sahibi olmak, zenginleşmek, şöhret kazanmak veya akademik unvanlar elde etmek insanı kendiliğinden değerli kılmaz. İnsan, sahip olduklarını hangi amaçla kullandığıyla değer kazanır. Elindeki imkânları başkalarına fayda sağlamak için kullanan kişi, belki çok büyük unvanlara sahip değildir ama toplumun gönlünde önemli bir yer edinir. Şunu da unutmamak gerekir: Bilgi kötü niyetli ellerde tehlikeli bir araca dönüşebilir. Tarih boyunca insanlığın gelişmesine katkı sağlayan buluşlar kadar, insanlığa büyük zararlar veren gelişmeler de yaşanmıştır. Demek ki mesele yalnızca bilimin ve teknolojinin ilerlemesi değildir. Bu ilerlemenin hangi ahlaki anlayışla yönlendirildiği de son derece önemlidir. Vicdanla buluşmayan güç, adaletle birleşmeyen bilgi ve sorumluluk taşımayan yetki, insanlığa faydadan çok zarar verebilir. Benim ideal insan anlayışımda bilgi sahibi olmakla güzel ahlaklı olmak birbirinden ayrılmaz. İnsan hem okumalı hem düşünmeli, hem araştırmalı hem de öğrendiklerini hayatına uygulamalıdır. Bir başkasının hatasını gördüğünde onu aşağılamak yerine doğruyu gösterebilmeli, kendi hatası söylendiğinde ise savunmaya geçmek yerine kendisini sorgulayabilmelidir. Çünkü insanın olgunlaşması, yalnızca başkalarına öğüt vermesiyle değil, önce kendi nefsini terbiye etmesiyle mümkündür. Sonuç olarak, bilgi insanın zihnini, güzel ahlak ise gönlünü ve karakterini inşa eder. Bizim ihtiyacımız olan yalnızca diplomalı, unvan sahibi, çok şey bilen insanlar yetiştirmek değildir. Aynı zamanda bilgisiyle adalet dağıtan, gücüyle ezmeyen, kazancıyla harama bulaşmayan, sözüyle incitmeyen, davranışlarıyla örnek olan insanlar yetiştirmektir. Çünkü dünyayı değiştirecek olan yalnızca bilgili insanlar değil, bilgilerini vicdan, merhamet ve güzel ahlakla birleştirebilen insanlardır. Unutmayalım: Bilgi insanı aydınlatır, güzel ahlak insanı yüceltir. İkisi bir araya geldiğinde ise yalnızca kendisine değil, bütün insanlığa faydalı bir insan ortaya çıkar.
  • 1 Saat Önce
x

WhatsApp İhbar Hattı

+90 (553) 313 94 23