Tahran’dan Pekin’e Stratejik Hamle: Savaşın Seyrini Değiştirecek Çin Kartı Orta Doğu’da devam eden ABD-İran-İsrail eksenindeki çatışmalar, sahadaki askeri hareketliliğin ötesinde küresel diplomasi satrancında yeni ve kritik bir evreye girdi. İran Meclis Başkanı ve Çin İşlerinden Sorumlu Özel Temsilci Muhammed Bakır Kalibaf’ın, ülkenin dini lideri Mücteba Hamaney’in Pekin ile ilişkilerin dış politikada öncelikli konuma alınması yönünde yazılı talimat verdiğini duyurması, bölgedeki güç dengelerini doğrudan etkileyebilecek bir adım olarak öne çıkıyor. Kalibaf’ın özellikle 2021 yılında imzalanan ve enerji, altyapı, ticaret ile ulaştırma gibi stratejik sektörleri kapsayan 25 yıllık işbirliği programının somut projelerle hayata geçirilmesi gerektiğine yaptığı vurgu, Tahran’ın sadece diplomatik bir mesaj vermediğini, aynı zamanda ekonomik ve stratejik bir kalkan oluşturma arayışında olduğunu gösteriyor. Washington’ın Pekin ve Moskova Arayışına Karşı Erken Hamle Tahran’ın bu çıkışı, zamanlama açısından ABD Başkanı Donald Trump’ın diplomatik manevralarıyla doğrudan kesişiyor. İç kamuoyunda artan savaş karşıtı tepkiler ve ekonomik baskılar altında kalan Trump yönetimi, çatışmayı sonlandırmak amacıyla Çin ve Rusya liderleriyle masaya oturma hazırlığı yapıyor. Trump’ın 18-19 Kasım tarihlerinde Çin’in Shenzhen kentinde düzenlenecek Asya-Pasifik Ekonomik İşbirliği (APEC) zirvesi kapsamında Devlet Başkanı Şi Cinping ve Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ile görüşerek İran’ı durdurma konusunda destek isteyeceğini açıklaması, Washington’ın Pekin’in Tahran üzerindeki nüfuzunu kullanmak istediğini ortaya koyuyor. İran yönetiminin, Trump’ın bu zirve öncesi diplomasi trafiğine henüz başlamadan Çin kartını masaya sürmesi, Washington’ın olası baskı mekanizmalarını önceden boşa çıkarma stratejisinin bir parçası olarak okunabilir. Tahran, Pekin ile ilişkileri en üst düzeyde önceliklendirerek, Çin’i ABD’nin talepleri doğrultusunda İran’ı frenleyen bir arabulucu konumundan çıkarıp, kendi stratejik ortağı olarak konumlandırmayı hedefliyor. Savaşı Sürdürme İradesi ve Masadaki Taviz Talepleri İran’ın Çin’e yönelik bu hamlesi, çatışmaların kısa vadede durmayacağının ve Tahran’ın müzakere masasına ancak kendi şartları olgunlaştığında oturacağının en net göstergelerinden biri. Mevcut askeri ve siyasi tabloda İran yönetimi, savaşı sürdürme kapasitesini Pekin’den sağlayacağı ekonomik ve lojistik destekle tahkim ederek ABD’den maksimum taviz koparmayı amaçlıyor. Olası bir ateşkes veya barış müzakeresi sürecinde Tahran’ın masaya getireceği temel talepler üç ana başlıkta şekilleniyor: • Ekonomik Ambargoların Kaldırılması: Yıllardır İran ekonomisini kıskaca alan ve savaş koşullarında daha da ağırlaşan ABD yaptırımlarının tamamen sona erdirilmesi, Tahran’ın vazgeçilmez ön koşulu olarak öne çıkıyor. • Savaş Tazminatı: Çatışmalar süresince ülkenin altyapısında ve sivil yerleşimlerinde meydana gelen ağır yıkımın maliyetinin karşılanması amacıyla ABD ve müttefiklerinden tazminat talep edilmesi, İran iç kamuoyuna yönelik siyasi bir kazanım olarak da görülüyor. • Hürmüz Boğazı’nda Egemenlik Kabulü: Küresel enerji ticaretinin şah damarı olan Hürmüz Boğazı üzerindeki İran kontrolünün ve boğazın İran toprağı/egemenlik alanı olduğu tezinin uluslararası düzeyde kabul ettirilmesi, Tahran’ın uzun vadeli jeopolitik hedeflerinin başında geliyor. Sonuç Mücteba Hamaney’in talimatıyla hız kazanan Tahran-Pekin yakınlaşması, Orta Doğu’daki savaşın artık yalnızca bölgesel bir çatışma olmadığını, küresel güçlerin doğrudan nüfuz mücadelesine dönüştüğünü kanıtlıyor. Trump’ın Pekin zirvesinde arayacağı diplomatik çıkış yoluna karşı İran’ın önceden aldığı bu pozisyon, önümüzdeki günlerde hem cephe hattındaki gerilimin hem de kapalı kapılar ardındaki pazarlıkların çok daha çetin geçeceğine işaret ediyor.

Iran cehennemle dünya arasinda yol bulmus hamaneyden haber getiriyorlar