• İSTANBUL
  • İMSAK
    00:00
    GÜNEŞ
    00:00
    ÖĞLE
    00:00
    İKİNDİ
    00:00
    AKŞAM
    00:00
    YATSI
    00:00
  • 0.0
  • 0.0
  • 0.0

Anayasa Mahkemesi Başkanı Özkaya detayları anlattı: AYM'de yapay zeka dönemi

Anayasa Mahkemesi Başkanı Kadir Özkaya, ilk aşamada bireysel başvuru formlarının okunması, özetlenmesi ve kategorize edilmesinde yapay zekâdan yararlanılacağını söyledi. Özkaya, yapay zekânın davalarda karar verici olmayacağını özellikle vurgulayarak, “Nihai hukuki değerlendirme ve karar, her zaman olduğu gibi insan aklına ve vicdanına ait olacak. Raportörlerimiz yapay zekâdan yalnızca hazırlık aşamasında faydalanacak.” dedi.

2 Yorum
Haberle ilgili yorum yapmak için tıklayın.

Recep Aydın/Sosyal Bilimci

Yapay zekâ teknolojilerinin baş döndürücü bir hızla gelişmesi, insanlığın asırlardır aradığı "mutlak tarafsızlık ve adil yargılanma" idealini makineler aracılığıyla gerçekleştirme fikrini doğurmuştur. İnsan doğasının kaçınılmaz bir parçası olan siyasi baskılar, ideolojik saplantılar, kişisel çıkarlar ve anlık duygusal değişimler, yargı sistemlerinin güvenilirliğini tarih boyunca zedelemiştir. Bu bağlamda, kararların doğrudan ve tamamen yapay zekâ tarafından verilmesi, adaleti insani zaaflardan arındıracak köklü bir devrim olarak görülebilmektedir. Algoritmaların duygulardan muaf yapısı, sadece önündeki somut verilere ve evrensel hukuk kurallarına odaklanarak subjektif önyargıları tamamen ortadan kaldıracağı ve böylece her birey için standart, manipüle edilemez bir adalet mekanizması inşa edeceği inancını beslemektedir. Ne var ki yapay zekanın bu matematiksel zekası ve kusursuz rasyonelliği, onun mutlak adaleti tek başına sağlayabileceği anlamına gelmemektedir. Hukuk felsefesi açısından adaletin tesisi, yalnızca kuralların bir formül gibi alt alta toplanmasıyla elde edilen lojistik bir çıktı değildir. Yapay zekâ modelleri, insan yapımı veri setleriyle beslenen ve geçmişi taklit ederek öğrenen sistemlerdir. Bu durum, "veri kaynağı önyargısı" adı verilen en büyük yapısal riski doğurur. Eğer sisteme yüklenen geçmiş mahkeme kararları, kanunlar ve içtihatlar zamanında ideolojik, ayrımcı veya adaletsiz reflekslerle üretilmişse, yapay zekâ bu hatalı eğilimleri mutlak birer kural gibi benimseyecektir. Sonuç olarak makine, yeni bir adalet bilinci üretmek yerine, geçmişin insani adaletsizliklerini çok daha hızlı, sistematik ve geriye dönülemez bir şekilde otomatikleştirecektir. Öte yandan adalet, kanun maddelerinin katılığı ile vicdanın ve hakkaniyetin esnekliği arasındaki hassas dengede gizlidir. Yasalar genel ve soyut kurallardır; oysa her hukuki uyuşmazlık kendi içinde benzersiz bir insani trajedi, niyet, pişmanlık veya toplumsal arka plan barındırır. İnsan yargıçlar, takdir yetkilerini kullanarak hukukun lafzını aşan bir sezgiyle vicdani kararlar üretebilirken, yapay zekâ bu insani nüansları anlamlandıracak bir ruhsal derinliğe sahip değildir. Algoritmaların dünyasında merhamete, iyi niyete veya kuralların dışındaki hakkaniyete yer yoktur; orada sadece soğuk ve mekanik bir nedensellik ilişkisi işler. Bu da sistemin, biçimsel olarak kusursuz görünen ancak özünde son derece acımasız ve adil olmaktan uzak sonuçlar doğurmasına yol açabilir. Son tahlilde, yapay zekanın doğrudan tek karar verici konumuna getirilmesi, adaleti bir nebze olsun insani önyargılardan kurtarabilse de, kendi içinde mekanik bir tiranlık yaratma potansiyeli taşımaktadır. Gerçek anlamda adil bir düzen, yapay zekanın muazzam işlem gücü, hız ve veri analiz yeteneği ile insanın vicdan, sezgi ve ahlaki değerlerinin sentezlenmesiyle mümkündür. Teknolojiyi kürsüye tek başına oturtmak yerine, insan yargıçların taraflı kararlar almasını engelleyen, onları objektif emsallere uymaya zorlayan ve hataları denetleyen kusursuz bir yardımcı mekanizma olarak konumlandırmak, adaletin hem akıl hem de vicdan temelli yükselmesini sağlayacaktır.
  • 1 Ay Önce

mehmet demirci

Yetkilerini ve görev tanımını aşmakta beis görmeyen ve bir darbe ürünü olup Türkiyenin şahlanmasında , güçlenmesinde takoz görevi yapan ve üyelerinin emekli edilemediği , sadece ecellerinin gelip azrailin hayatlarını sona erdirmesi ile bir çukura düşüp emekli olan hakim çalışanları ile nam salmış bu kurum derhal kapatılmalı , lağv edilmeli kendilerine ödenen maaş ve ikramiyeler geri alınmalıdır....
  • 1 Ay Önce
x

WhatsApp İhbar Hattı

+90 (553) 313 94 23