Yaratılış ve Yaratıcı -30-
Yaratılış ve Yaratıcı -30-
Prof. Dr. Yusuf Özertürk
İNSANIN MUHTEŞEM YARATILIŞI
TEK BİR ZİGOT HÜCRESİNDEN KIRK TRİLYON HÜCRELİK İNSANA
ORGANLARIN OLUŞUMU VE GELİŞİMİ (ORGANOGENEZ)
RAHİM’DE YARATILIŞ BAŞLIYOR
*İnsanın yaratılışı üç safhada gerçekleşir. Bunun ilki Tüp’te(Fallop tüpü), diğer ikisi de Anarahminde(Uterus) olur.
a-1. safha (pre embriyonik Tüp dönemi): Bu ilk safhada, tüpte erkeğin spermi ile kadının yumurta hücresi birleşerek (döllenme) Zigot hücresini (Nutfe) teşkil ederler. Zigot ana hücresi ilk üç hafta mitoz (eşeysiz bölünme) bölünme ile (kromozomlar bire bir kopyalanır) 2, 4, 8 diye katlanarak çoğalır (Morula, Blastulasafhası) Gebeliğin 3. Haftasında (Gastrula dönemi) hücre topluluğuEmbriyo adını alır. Embriyo 3 germ tabakası (Ektoderm-mezoderm ve endoderm) oluşturarak yaratılış sistemini organogenez için hazırlar. Organogenez, gastrulasyonun sonunda başlayarak doğuma kadar devam eden embriyonik gelişim safhasıdır. Üç germ tabakasının herbirindeki hücreler DNA havuzundaki genetik bilgilere göre farklışarak (uzmanlaşarak) oluşturacakları organların adeta bir taslağını çıkarırlar. Yani sonradan oluşacak 78 organ ve yaklaşık 40 trilyonluk insan vücudunun adeta bir projesi çıkarılır.
b-2. safha (Embriyonik Uterus dönemi): Bu dönem yaklaşık 20 gün (5 hafta)sürer. Bu sürede Embriyonun üç germ tabakasından (Ektoderm-Mezoderm-Endoderm) vücudun temel organ ve sistemleri oluşmaya başlar. Gebeliğin 3. haftası sonunda Beyin, Omurilik, sindirim sistemi ve Kalbin gelişimi başlar. 4-5. haftada, Kalp atımları başlar. Plesanta oluşur. Göz, Kulak, Kol-bacak erken gelişmesi görülür. Embriyo bu safhada ancak 5-6 mm büyüklüğündedir.
6. haftada, Akciğerler, damak, burun oluşumu başlar. Beyin ve el-ayak gelişimi devam eder. Parmak araları perdeli olmaya başlar. Bu safhada Embriyo 12 mm. ulaşmıştır. 7. haftada, önceki organların gelişimi devam eder. Göz kapakları, Dil, Ayak, Dirsek, Meme, Saç oluşumu başlar. 8. haftada, önceki organların gelişimi devam eder. Kemiklerin oluşumu başlar. Embriyo 25 mm. büyüklüğe ulaşmıştır. Sekizinci haftanın sonunda Embriyo, ‘Fetüs’ (Cenin) haline evrilir.
c- 3. safha (Fetal Uterus dönemi): Bu dönem gebeliğin 8. haftasından doğuma kadar sürer. Bu dönemde Embriyo Fetüs olarak isimlendirilir. Fetüs yeni bir insan (Bebek) olmaya devam eder. Bu dönem yaklaşık 30 hafta kadar sürer, gelişme de doğuma kadar devam eder.
9- 13. hafta, üreme organları belirmeye başlar (Erkek-Kadın cinsiyeti) Kafatası, Diş tomurcukları gelişmeye başlar. Fetüsün gözleri kapalı, elleri yumruk halindedir. 14-17. hafta, Fetüs emme hareketleri yapar. Amniyon sıvısını yutar. Parmak izleri oluşumu başlar. Bağırsaklar hareket eder ve içinde kaka ‘Mekonyum’ oluşur. Bu safhada cilt şeffaftır. Başta ince tüyler belirir. Karaciğer, Pankreas salgı üretimi ve Ter bezleri gelişimi başlar. Fetüs büyüklüğü 15 cm ulaşmıştır.
18-20. hafta, Kaş, Kirpik, Tırnak oluşumu başlar. Cilt vernix (beyaz hamur gibi bir sıvı) sıvısı üreterek amniyon sıvısının zararından korunur. Bu safhada Fetüsün kalp atışları dinleme aletiyle duyulur. Anne Fetüsün hareketlerini hissetmeye başlar. Fetüs 20. haftanın sonunda 20 cm ulaşmıştır. 21-23. hafta, Cilt yağlanmaya başlar. İnce tüyler (Lanugo) bütün vücudu kaplamaya başlar. Gözler tamamiyle gelişmiştir. Karaciğer ve Pankreas işlev görmeye başlar. Fetüsün büyüklüğü 25 cm ulaşmıştır.
24-27. hafta, Refleks hareketleri başlar. Akciğerler alveolleri (hava keseleri) oluşumu tamamlanır, ritmik solunum hareketleri görülür. Kemikler gelişmiş, fakat yumuşaktır. Yağ, kalsiyum, fosfor, demir, vb mineraller depo edilmeye başlar. Beyin gelişimi hemen hemen tamamlanmıştır. Fetüsün boyu 35 cm ulaşmıştır.
28-37. hafta, Göz kapakları açılır, ışık refleksi başlar. Fetüs hızla kilo alır. Cilt buruşur. Lanugo tüyleri dökülür. Saç ve vücut kılları gelişir. Büyüklük 45-50 cm ulaşır. Ağırlığı yaklaşık 2.5 kg.’dır.
38-40. hafta, kavrama refleksi gelişir. Testisler torbaya iner (erkekte). 38. haftalık bebek miadında olarak kabul edilir. Yani bebek doğmak için hazır demektir. Bütün organları gelişmiştir. Sadece Akciğerler doğuma kadar gelişmeye devam eder. Fetüsün boyu 48-52 cm ulaşmıştır. Doğumdan sonra Fetüs, Bebek olarak adlandırılır. 38-42 gebelik haftasında doğan bebek ‘Term-matür bebek’ (miadında), 38. haftadan önce doğan bebek ‘Preterm-Prematür bebek’ (miadından önce), 42. haftadan sonra doğan bebek de ‘Postterm-Post matür bebek (miadından sonra) olarak kabul edilir.
Devam edecek…