Allah’ın Nizamı İslâm (22)
Allah’ın Nizamı İslâm (22)
Prof. Dr. Yusuf Özertürk
İSLÂM’IN KAYNAKLARI
A-KUR’ÂN
Kur’ân’ın Muhtevası
3- Hak-Adalet-Devlet
İSLÂM’DA İNSAN HAKLARI (KUL HAKLARI-HUKUK-U İBÂD)
Kur’ân-ı Kerîm’de Kul haklarıyla ilgili olan bazı âyetler
Kur’ân’da insan haklarıyla ilgili âyetlerden bazılarında Allah şöyle buyurmaktadır;
1- “….Ölümü de Hayatı da yaratan Allah’tır..” (Mülk-2).
2- “Ey iman edenler! Öldürülenler hakkında Kısas size gerekli kılındı. Hüre hür, köleye köle, kadına kadın. Ancak her kime kardeşi tarafından (maktulün varisi) bir şey bağışlanırsa (diyet istenirse), artık ona hakkaniyetle uymalı ve diyeti ona güzellikle ödemelidir. Bu, Rabb’inizden bir hafifletme ve bir rahmettir….” “Kısasta sizin için hayat vardır”(Bakara-178, 179).
3- “(Rabbimiz) Ancak Sana kulluk eder ve yalnız Senden yardım dileriz”(Fâtiha-5). “(Resûlüm) De ki, ’şüphesiz bana, Din’i Allah’a has kılarak, O’na ibadet etmem(sadece O’na kulluk yapmam) emredildi”(Zümer-11).
4- “Şüphesiz Biz (Allah), insanı en güzel biçimde(eşref-i mahluk) yarattık” (Tîn-4).
5- “…Bir cana kıyan (insan öldüren) veya yeryüzünde fesat çıkaranların dışında, kim bir kimseyi öldürürse bütün insanları öldürmüş gibi olur. Kim de bir hayat kurtarırsa, bütün insanların hayatını kurtarmış gibi olur…” (Mâide-32). “Hem (haksız yere)birbirinizi öldürmeyin!.” “Her kim de bir mü’mini (insanı) kasten öldürürse, onun cezası, ebedî kalmak üzere Cehennem’dir…” (Nisâ-93).
6- “Ey iman edenler! İçki (uyuşturucu maddeler), kumar, dikili taşlar(her türlü putçuluk), fal okları (bahis oyunları) şeytan işi iğrenç şeylerdir. Bunlardan kaçının ki, kurtuluşa eresiniz”(Mâide-90)
7- “Ey îman edenler! Adâleti titizlikle ayakta tutan, kendiniz, anne babanız ve akrabanızın aleyhine bile olsa Allah için şahitlik eden kişiler olun! (Haklarında şahitlik yaptığınız kişilerin) zengin veya fakir olmasına bakmayın. Zira Allah onlara (sizden) daha yakındır. Nefsin arzularına tâbî olmayın ki haktan dönmeyesiniz ve adâlet üzere hareket edebilesiniz! (Şahitliği) eğip büker yahut ondan tamamen yüz çevirirseniz, (biliniz ki) Allah yaptıklarınızdan hakkıyla haberdardır.” (Nisâ- 135).
8- “Ey iman edenler! Allah için hakkı(adaleti) ayakta tutun. Adaletle şahidlik eden kimseler olun. Herhangi bir topluluğa duyduğunuz kin, sizi adaletsiz davranmaya itmesin! Adaletli olun! Bu takvâya (Allah’tan korkmaya, Allah’a itââte) daha uygundur. Allah’tan korkun! Şüphesiz Allah yaptıklarınızdan haberdardır”(Mâide-8). “Hiçbir günahkâr(suçlu) başkasının günah yükünü(suçunu) yüklenemez(Bir suçludan dolayı onun masum yakınları suçlanamaz.)” (Necm-38). “Kim bir hata yapar veya günah işler de onu bir suçsuzun üzerine atarsa, muhakkak bir iftira etmiş ve bir vebal yüklenmiştir” (Nisâ-112).
9- “Allah’ın mescidlerinde (yeryüzünde) O’nun isminin anılmasını (insanların dinlerini yaşamalarını) yasaklayandan ve onların harap olmasına (dinin yasaklanması) çalışan kimseden (mercii) daha zalim kim olabilir?...” “Allah’ın indirdiği Kitaptan bir şeyi gizleyip de (dini tağyir, tahrip ve istismar edip)bununla biraz para alanlar(din ticareti yapanlar) yok mu? İşte onlar karınlarına ateşten başka bir şey yemezler(karınlarına ateş doldururlar. )…” “Dinde (İslâm da) zorlama yoktur…” (Bakara-114, 174, 256).
10- “(Ya Musa! Firavun’a) Ona söyleyeceklerinizi yumuşak bir uslûpla söyleyin! Ola ki, düşünür veya içine bir korku düşer” (Tâhâ-44).
11- “Aranızda birbirinizin mallarını haksız sebeplerle yemeyin! insanların mallarından bir kısmını haram olarak yemek için (hakimlere) rüşvet olarak vermeyin”. (Bakara-188). “Ey iman edenler! mallarınızı aranızda haksız olarak(haram) yemeyin! Ancak aranızda anlaşarak ticaret yapmanız başkadır. (Nisâ-29).
12- “Yetimin malına yaklaşmayın(yetim malı yemeyin)! Rüşdüne erinceye kadar yetimin malını muhafaza edin! Bir de verdiğiniz sözü yerine getirin!.” (İsra-34) “Yetimlere mallarını (baliğ oldukları zaman) verin. Temizi pisle (helali haramla) değişmeyin. Yetimlerin mallarını kendi mallarınıza katıp yemeyin. Çünkü bu, büyük bir günahtır”. “Yetimlerin mallarını zulüm ederek (baskı kurarak) yiyenler, karınlarına ancak ateş doldururlar. Ve yakında çılgın bir ateşe (Cehenneme) atılacaklardır” (Nisa-2, 10). "Öyleyse yetimi sakın ezme." (Duha-9). “(Gördünüz mü?) Yetimi horlayanı! O, yoksulu da doyurmaz. Onlar zekatı da men ederler”(Mâûn-2, 3, 7).
Devam edecek…