ALLAH’IN NİZAMI İSLÂM (16)
ALLAH’IN NİZAMI İSLÂM (16)
Prof.Dr.Yusuf Özertürk
İSLÂM’IN KAYNAKLARI
A-KUR’ÂN
Kur’ân’ın Muhtevası
3- Hak -Adalet-Devlet
İNSAN HAKLARI (KUL HAKKI)
Birleşmiş Milletler United Nations-BM)
*Birleşmiş Milletler’in kuruluşuna giden süreç, Londra’da 12 Haziran 1941’de müttefiklerin, saldırganlığı önlemek maksadıyla düzenledikleri St. James sarayı bildirgesinin kabul edilmesiyle başladı. ABD Başkanı Franklin D. Roosevelt ve Birleşik Krallık Başbakanı Winston Churchill, 1941’in 9 Ağustos’unda bir araya gelerek, bütün uluslara güvenle yaşamak imkanlarını sağlayacaklarına dair bir anlaşmaya vardılar.
Atlantik Bildirisi olarak tanınan bu belge, 14 Ağustos 1941’de yayınlandı. 24 Eylül 1941’de Londra’da yapılan Müttefikler Konseyi toplantısında, ‘Mihver işgali’ (Almanya, İtalya ve Japonya) altındaki ülkelerin sürgündeki 8 hükümeti, Sovyetler birliği ve özgür Fransız kuvvetleri temsilcileri, Birleşik Krallık ve ABD tarafından belirlenen ortak politika ilkelerine uymayı oybirliğiyle kabul ettiler. Roosevelt ve Churchill Aralık 1941 de Beyaz Saray’da düzenlenen Arkadya konferansında bir araya geldiler.
Bu konferansta Roosevelt, Müttefik Ülkeleri tanımlamak için ‘Birleşmiş Milletler’ terimini ortaya attı. 29 Aralık 1941’de F. Roosevelt, W. Churchill ve Harry Hopkins (ABD Ticaret bakanı) tarafından Birleşmiş Milletler Bildirisi hazırlandı. Roosevelt’in ‘Dört Polis’ dediği ABD, Birleşik Krallık, Sovyetler Birliği ve Çin BM bildirisinde yer aldı. 1 Ocak 1942’de F. Roosevelt, W. Churchill, Sovyetler Birliği Dış işleri Bakanı Maksim Litvinov ve Çin Başbakanı Soong Tseven ve 22 ülkenin temsilcileri BM Bildirisini imzaladılar.
Bir ülkenin Birleşmiş Milletlere katılabilmesi için BM Bildirgesini imzalaması ve ‘Mihver Devletlerine’ savaş ilan etmesi gerekiyordu. 1943 Ekim’inde Moskova’da düzenlenen konferansta Milletler Cemiyeti’nin yerini alacak Uluslararası bir kuruluşun oluşturulması kararı alındı. F. Roosevelt, W. Churchill ve J. Stalin, savaş sonrası Almanya ve Avrupa’nın yeniden yapılandırılmasını görüşmek üzere Yalta’da (Kırım) 4-11 Şubat 1945’te toplandılar. Yalta konferansında, Almanya’nın kayıtsız şartsız teslim olması, Berlin’in dört işgal bölgesine (ABD, BK, SB, FR arasında) ayrılması kararı alındı.
25 Nisan 1945’te San Francisco’da Birleşmiş Milletler Uluslararası Örgütlenme Konferansı başladı. Konferansa 50 ülkenin temsilcileri ve çok sayıda sivil toplum örgütü katıldı. BM Antlaşması’nın taslağı iki ay içinde tamamlanarak 26 Haziran 1945’te 50 ülkenin temsilcileri tarafından imzalandı. Antlaşma, Güvenlik Konseyi’nin beş daimi üyesi olan Amerika Birleşik Devletleri, Birleşik Krallık, Fransa, Sovyetler Birliği ve Çin’nin yanı sıra diğer 46 ülke tarafından onaylandı.
Böylece Birleşmiş Milletler 24 Ekim 1945’te resmen kuruldu. 51 ülkenin temsil edildiği BM Genel Kurulu ve Güvenlik Konseyi’nin ilk toplantıları Ocak 1946’da Londra’da yapıldı. Genel Kurul, BM Genel merkezinin New York’ta (ABD) kurulmasına karar verdi. BM’in Cenevre, Viyana, Lahey ve Nairobi’de çeşitli ofisleri açılmıştır. Norveç Dışişleri Bakanı Trygve Lie BM ilk Genel Sekreteri olarak seçildi. BM, altı ana organdan oluşur. Bunlar; Genel Kurul, Güvenlik konseyi, Ekonomik ve Sosyal Konsey, Uluslararası Adalet Divanı, Sekretarya ve Vesayet Konseyi’dir. Bu organlar, pek çok uzman ve bağlı kuruluşlarla birlikte Birleşmiş Milletler Sistemini oluşturur. Kuruluşun toplamda 193 üye devleti ve iki de gözlemci devleti bulunmaktadır.
BİRLEŞMİŞ MİLLETLERE BAĞLI KURULUŞLAR
1-Gıda ve Tarım Örgütü (FAO); 1945, Roma-İtalya. 2-Uluslararası Atom Enerjisi Kurumu (IAEA); 1957, Viyana-Avusturya. 3-Uluslararası Sivil Havacılık Örgütü (ICAO); 1947, Montreal, Kanada. 4-Uluslararası Tarım Kalkınma Fonu (IFAD); 1947, Roma-İtalya. 5-Uluslararası Çalışma Örgütü (ILO); 1919, Cenevre-İsviçre. 6-Uluslararası Denizcilik Örgütü (IMO); 1948, Londra-Birleşik Krallık. 7-Uluslararası Para Fonu (IMF); 1945, Washington-ABD. 8-Uluslararası Telekomünikasyon Birliği (ITU); 1947, Cenevre-İsviçre. 9-Birleşmiş Milletler Eğitim, Bilim ve Kültür Örgütü (UNESCO); 1946, Paris-Fransa. 10-BM Endüstriyel Gelişme Örgütü (UNIDO); 1967, Viyana-Avusturya. 11-BM Dünya Turizm Örgütü (UNWTO); 1974, Madrid-İspanya. 12-BM Dünya Posta Birliği (UPU); 1947, Bern-İsviçre. 13-BM Dünya Bankası (WB) 1945, Washington-ABD. 14-BM Dünya Gıda Programı (WFP); 1963, Roma-İtalya. 15-BM Dünya Sağlık Örgütü (WHO); 1948, Cenevre-İsviçre. 16-BM Dünya Fikri Mülkiyet Örgütü (WIPO); 1974, Cenevre-İsviçre. 17-BM Dünya Meteoroloji Örgütü (WMO); 1950, Cenevre-İsviçre. Devam edecek...
Kaynakça
1-Roberts, J. Morris, History of The World. Oxford University Press.
2-Erdem Denk, Birleşmiş Milletler Sistemi. Siyasal Kitabevi.
3-Mahmut Göçer, İnsan Haklarının Korunması ve Birleşmiş Milletler. Nobel Akademik Yay.