Sobanın üst ön kapağından kömür atın... Doğrudan sobanın üst kapağından kömür atarsanız, odaya zehir dolar...Unutur odayı havalandırmazsanız, ön zehirlenme yaşarsınız...
Sonrası ölüm!
Bütün ülkeye yayılan doğalgaz büyük kolaylık sağladı. Şehirlerin havası temizlendi. Ama onu da nasıl kullanacağız pek bilmiyoruz. Bildiğimiz, bize öğütlenen şu cümle: “Herhangi bir şüphe duyarsanız vanayı kapatın”. Fakat bu karbon monoksit gazı hissedilmeyen, kokusunu alamadığımız bir gaz.. Ona çürük sarımsak kokusu verilerek dikkat çeksin isteniyor ama, nafile..
O zaman sadece vanayı kapatmak yetmiyor, neler yapabiliriz?
Doğalgaz yaktığı gazı dışarı atmak ister. Bu dışarı atma işlemi iki şekilde gerçekleşir birincisi ortak baca yöntemi ikincisi her kombiye özel olan baca yöntemi.
Ortak bacalandırma sistemi olanlar baca borularının yıpranmış olup olmadığını kontrol edip mutlaka değiştirmeli.
Bacanın ‘L’ şeklini alan çıkışı olmalı yani direk ‘I’ gibi çıkış sağlamamalısınız.
Unutmayın ki üst komşunuzun bacası sizi de etkiler. Bir şüpheniz varsa mutlaka uyarın.
Tek baca kullananlar; bacalarının çıkışı bir eve, duvara yada bacanın önünü kapatacak her hangi bir şeye denk gelmemeli. Bacanın önünü tıkayacak bir şey olmamalı varsa bile en az 1-2 metre mesafede olmalı.
Baca çıkışı kapalı bir alana denk gelmemeli. Hava sürkilasyonu sağlanmalı
Tesisatınızda herhangi bir değiştirme, ekleme, çıkartma yapmamalısınız.
Genelde mutfakta bulunan menfez delikleri kesinlikle ama kesinlikle tıkanmamalı.
Hayatî önem taşıyan bu delikler sizin güvenliğiniz için çok önemlidir.
Tesisatınızı yapan işyerlerinin bu işte yetkili olduğunu gösteren belgeleri olup olmadığını görmelisiniz.
Ülkede her yıl özellikle kış aylarında yüzlerce insan, ısınacağım derken soba, ısıtıcı ve mangallardan sızan karbonmonoksit gazından zehirlenerek ölüyor. Bu yıl da kış benzer haberlerle girdi.
Bu durum, hidrokarbon içeren, “kömür, petrol ve doğalgaz” gibi yakıtların yanlış yakılmasından kaynaklanıyor.
Yakma yöntemi bilinmiyor veya bazı ufak ihmaller yapılıyor. Zehirlenme olaylarında soba zehirlenmesi yüzde 63, şofben yüzde 30 ve doğalgaz yüzde 7 paya sahip..
Oysa alev rengine bakılarak yanmanın tam veya eksik olduğu belirlenebilir.
Mavi alev renginin genellikle tam, portakal alev renginin eksik yanmayı, sarı renkli alevin ise ısıtıcının hiç yakılmamasını gösterir.
SOBADAN GAZ SIZMASI
Havalandırması olmayan yerlerde açıkta ateş yakılmaması, soba kullanılırken boru ve baca temizliğine dikkat edilmesi gerekiyor.
En önemli tedbir gece yatarken sobayı açık bırakmamak..
Sobayı üsten yakmak, sobanın hava-duman kapaklarını kapamamak, baca temizliği, gece yanan soba üzerine kömür atmamak, lodoslu havalarda soba yakmamak alınacak önlemler arasında..
YAKITA UYGUN SOBA VE YAKMA YÖNTEMİ
Unutmayınız: yerli kömürlerin uçucu madde oranları ithal kömürlerden daha fazla..
Buna karşılık ısıl değeri yüksek ithal kömürlerin daha zor tutuşturulduğundan ateş tuğlalı dökme sobalarda yakılması daha uygundur. Tuğlasız sobaların ısıyı daha çabuk ortama verdikleri, ancak daha çabuk soğuduğu da bilinmeli..
Kömürdeki uçucu maddelerin tam yakılamaması zehirlenmelere yol açabilir. Soba satın alınırken TSE belgeli ve yanma verimi yüksek sobalar tercih edilmelidir. Standart dışı sobalarda kalitesiz yakıt kullanılmamalıdır. Soba odanın içinde en uygun yerine yerleştirilmeli, altına tercihen mermer altlık konmalıdır. Sobanın verimli yakılabilmesi için en fazla 2/3 oranında kömür konulmalıdır.
Karbonmonoksit gazı; doğal gaz, gaz yağı, benzin, tüp gazı, kömür ve odun gibi yapısında “karbon” bulunan yakıtların yanması veya tam olarak yanmaması sonucunda oluşan dumanda yer alan zehirli bir gazdır. Tatsız, renksiz, kokusuz olması ve tahriş etme özelliğinin olmamasından fark edilmediği için “sessiz katil” olarak bilinmektedir.
Tehlikenin farkına varıldığında kazazede bulunduğu yerden açık havaya çıkarılmalıdır.
Yardıma koşan kişiler de zehirlenme tehlikesine karşı kendisini korumalıdır. Hemen camlar açılmalı, açılmıyorsa kırılmalıdır, hasta hızla ortamdan uzaklaştırılmalıdır.. Kazazedenin solunumu durmuşsa suni solunum uygulanmalı ve bir an önce hastaneye ulaştırılmalıdır. Ve bir uyarı..Eğer nasıl yapıldığını bilmiyorsanız, soba ve gaz zehirlenmelerinde olsun, diğer kazazedelere olsun sakın “sun’i teneffüs” yaptırmaya kalkışmayın. Bu özel iyi eğitim gerektiren bir konudur. Mazallah insanı kurtarayım derken canından edersiniz de farkında olmazsınız.
