Prof. Dr. Veysel Eroğlu "Asrın Projesi" hakkında bilinmeyenleri anlattı

Eroğlu, projenin temellerinin İSKİ Genel Müdürü olduğu dönemde İstanbul'un adalarına su götürülmesiyle atıldığını belirtti. Dönemin İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın talimatıyla Adalar'ın su sorununun 5 ay gibi kısa bir sürede çözülmesinin ardından, Kıbrıslı bir bakanın kendisini arayarak "Biz de adayız, bize de su veremez misiniz?" dediğini aktardı. Eroğlu, o dönem şaka yoluyla verdiği "Yetki bizde olsa getirirdik" cevabının, Erdoğan’ın Başbakanlığı döneminde "Neden olmasın?" diyerek kendisini görevlendirmesiyle gerçeğe dönüştüğünü ifade etti.

Bakanlık yıllarında zor şartlarda çalıştığına değinen Eroğlu, “İSKİ’de İstanbul’un su meselesi büyük ölçüde çözüldükten sonra, Türkiye’nin su sorunlarını çözmek üzere DSİ’ye geçtiğimde Kıbrıs projesi yeniden gündeme geldi. O dönem DSİ’de ciddi bütçe kısıtları vardı. Çok büyük yatırım projeleri bulunmasına rağmen kaynak son derece sınırlıydı. Buna rağmen Türkiye’nin hangi şartlardan bugüne geldiğini iyi anlamak gerekiyor. Çünkü bugünü değerlendirebilmek için, AK Parti kadrolarının nasıl bir Türkiye devraldığını bilmek şarttır. Doğrusu, Sayın Cumhurbaşkanımızın Kıbrıs meselesini hatırlamamasını içten içe temenni ediyordum. Çünkü benim çalışma prensibim, temelini attığım her projenin açılış tarihini de belirlemekti. Bir gün Kıbrıs ziyaretinde bana dönüp, “Veysel Hoca, Kıbrıs’ı unuttun mu?” diye sordu. Ben de “Unutur muyum efendim?” dedim. Bunun üzerine, “O zaman yapalım” talimatını verdi” dedi.

"1453 METRE DERİNLİK VE FETİH RUHU"

Kıbrıs Su projesinin teknik zorluklarına değinen Eroğlu, Türkiye ile Kıbrıs arasındaki denizin en derin noktasının 1453 metre olduğunu keşfettiklerinde önce tereddüt ettiklerini dile getirdi. Ancak bu rakamın kendilerine bir mesaj verdiğini belirten Eroğlu, “Başlangıçta denizin nispeten sığ olduğunu düşünmüştüm. Ancak detaylı incelemelerde Türkiye ile Kıbrıs arasındaki deniz derinliğinin yer yer 1453 metreye ulaştığını gördük. İlk anda bunun imkânsız olduğunu düşündük. Müsteşarım rahmetli Hasan Züri Sarıkaya ile birlikte projeyi değerlendirirken, “1453 bize bir mesaj veriyor” dedik. Atalarımız gemileri karadan yürüttüyse, biz de suyu denizin altından götürebilirdik. Böylece dünyada ilk kez uygulanacak bir sistem geliştirdik. Denizin yaklaşık 250 metre altında, askıda duran 1 metre 60 santimetre çapında ve 107 kilometre uzunluğunda dev bir boru hattı inşa ettik. Bu hat, Anamur’daki Alaköprü Barajı’ndan başlayıp Kıbrıs’taki Geçitköy Barajı’na kadar uzandı” ifadelerini kullandı.

DÜNYADA BİR İLK: ASKIDA BORU HATTI

Eroğlu, dünyada ilk kez uygulanan bir yöntemle suyun deniz tabanına döşenmek yerine, deniz yüzeyinin yaklaşık 250 metre altında askıya alınan dev borularla taşındığını açıkladı. Projeye ilişkin teknik detayları paylaşan Eroğlu, toplam 107 kilometre uzunluğundaki boru hattında 1.60 metre çapında dev borular kullanıldığını, sistemin Anamur’daki Alaköprü Barajı’ndan KKTC’deki Geçitköy Barajı’na kadar kesintisiz su akışı sağlayacak şekilde inşa edildiğini belirtti. Bu projeyi “Allah’ın bir lütfu” ve bir mühendislik harikası olarak nitelendiren Eroğlu, “Bu proje, dünyada eşi benzeri olmayan, gerçek anlamda bir asrın projesidir. Çünkü ilk kez denizin içinde hiçbir yere dayanmadan askıda duran bir boru sistemiyle su taşındı. Pek çok kişi “Bu boruyu nasıl astınız?” diye sordu. Bunun teknik detayları ise mühendislik açısından hâlâ özel bir başarı hikâyesi olarak hafızalarda yerini koruyor” diyerek ‘asrın projesi’ hakkında detayları anlattı.

Sebahattin Ayan / Yeni Akit