Merak edilen Ölüm aylığı hisseleri ve alt sınır aylık nasıl belirlenir? sorusunun cevabı haberimizde.
Ölüm, her insan için kaçınılmaz bir sondur. Ölüm nedeniyle, ölen sigortalının geride kalan yakınlarından hak sahibi niteliği taşıyanlar sürekli bir gelir kaybına uğrar. Dolayısıyla ölenin geride kalanları açısından bir sosyal tehlikenin oluşur. Sigortalının ölümü sonrası sosyal tehlikeye düşen diğer bir ifadeyle geçim sıkıntısı çekmesi muhtemel olan geride kalan eş, reşit olmayan çocuklar, sigortalının desteğiyle yaşamını sürdüren anne ve babaya 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu hükmü gereği, kaybedilen maddi desteğin yerini alması için bir maaş yani ölüm aylığı bağlanır.
5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun yürürlüğü öncesinde SSK, Bağ-Kur ve Emekli Sandığı Kanununa göre ölüm aylığı bağlanmıştır. İşte bu üç sosyal güvenlik kanunları ile 5510 sayılı Kanundaki ölüm aylık hisseleri farklıdır.
5510 sayılı Kanun hükmü gereği, ölüm aylığı hisse oranları ölümün gerçekleştiği tarihteki sosyal güvenlik kanunlarındaki oranlara göre belirlenmesi gerekir. Eğer ölüm 1.10.2008 tarihi öncesi ise ölenin sigorta statüsüne göre SSK, Bağ-Kur ve Emekli Sandığı Kanununun ölüm aylık hisselerine bakmak gerekir. Ölüm 1.10.2008 tarihi ve sonrası ise bu kez ölüm aylığı hissesi 5510 sayılı Kanundaki ölüm aylık hisselerine göre belirlenecektir.
Ölüm 1.10.2008 öncesi gerçekleşmişse;
Ölenin sigorta statüsü SSK ise; aylık alan çocuk yoksa dul eşin aylık hissesi yüzde 75’dir. Aylık alan çocuk varsa dul eşin aylık hissesi yüzde 50 çocukların hissesi yüzde 25’dir. Dul eş aylık almıyor ise aylık alan çocukların hissesi yüzde 50 oranı üzerinden yapılır. Annenin ve babanın hissesi de yüzde 25’dir. Ancak her durumda bağlanacak aylık, sigortalı aylığının tamamını geçemeyecek, geçmesi halinde dul eş 2 hisse çocuklar 1 er hisse anne ve baba 1 er hisse üzerinde aylığın tamamının dağıtımı yapılacaktır. Örneğin; dul eş ve aylık alan 3 çocuk varsa eşe 2/5 çocukların her birine 1/5 oranında aylık bağlanacaktır.
Ölenin sigorta statüsü Bağ-Kur ise; aylık alan çocuk yoksa dul eşin aylık hissesi yüzde 75’dir. Aylık alan çocuk varsa dul eşin aylık hissesi yüzde 50 çocukların hissesi yüzde 25’dir. Dul eş aylık almasa bile çocukların hissesi yüzde 25 oranındadır. Annenin ve babanın her birinin hissesi de yüzde 25’dir. Ancak her durumda bağlanacak aylık sigortalı aylığının tamamını geçemeyecek, geçmesi halinde dul eş 2 hisse çocuklar 1 er hisse anne ve baba 1 er hisse üzerinde aylığın tamamının dağıtımı yapılacaktır.
Ölenin sigorta statüsü Emekli Sandığı ise; Dul eşin ayık hissesi yüzde 50 oranındadır. Ancak memur olmayan veya memur emeklisi olmayan ve aylık alan yetimi bulunmayan dul eş için aylık oranı yüzde 75’dir. Çocuklarla ana veya babanın her biri için aylık hissesi yüzde 25’dir. Ölenin önceki eşinden olan çocukları ile, hem anadan hem babadan yetim olan çocukların ölüm aylığı hissesi yüzde 30 oranındadır. Ölenin dul eşine ve bir çocuğuna aylık bağlanması halinde dul eşe yüzde 60 çocuğuna yüzde 30 oranında aylık bağlanır. Ölüm 1.10.2008 sonrası olsa bile ölen eski memur yani ölenin sigorta statüsü Emekli Sandığı ise hisselendirme değişiklik göstermeyecektir.
Ölüm 1.10.2008 tarihinden itibaren gerçekleşmişse; Sigorta statüsü ister SSk ister Bağ-Kur isterse yeni memur 4/c olsun ölüm aylık hissesi aynıdır. Dul eşin hissesi yüzde 50 oranındadır. Ancak aylık alan çocuk yoksa, dul eş sigortalı çalışmıyorsa, kendisinin bir emekli maaşı da bulunmuyorsa bu halde dul eşin aylık hissesi yüzde 75’dir. Aylık alan çocuk varsa dul eşin aylık hissesi her durumda yüzde 50 ve çocukların hissesi de yüzde 25 oranındadır. Yine dul eş aylık almıyor ise aylık alan çocukların hissesi yüzde 50 oranı üzerinden yapılır. Sadece annenin ve sadece babanın birine aylık bağlanırsa hisse yüzde 25’dir. Hem anneye hem babaya aylık bağlanırsa bu kez her birinin hissesi yüzde 12,50’dir. Hak sahiplerine bağlanacak aylık, sigortalı aylığının tamamını geçemeyecektir.
Haftaya alt sınır aylık hakkında açıklamalar yapacağız.
