Demografik saatli bomba Türkiye için geri sayıma başladı! 2100 yılında Türkiye nüfusunun 55 ila 77 milyon arasında olması beklenirken, yaşlı nüfus oranının artması demografik yapıda büyük bir değişime işaret ediyor.
Demografik saatli bomba Türkiye için geri sayıma başladı! 2100 yılında Türkiye nüfusunun 55 ila 77 milyon arasında olması beklenirken, yaşlı nüfus oranının artması demografik yapıda büyük bir değişime işaret ediyor.
Türkiye büyük demografik krizin eşiğinde! Türkiye nüfusu yaşlanıyor, azalıyor ve emekli oluyor. Öyle ki son yapılan çalışmalar 2100 yılında Türkiye nüfusunun 55 ila 77 milyon arasında olacağını öngörüyor. Öte yandan yaşlı nüfusun artması da demografik yapıda büyük bir değişimi gözler önüne seriyor.
Gelecek 50 yılda benzeri görülmemiş bir dönüşüm yaşaması beklenen Türkiye'de ortaya konulan istatistikler, bu değişime hazırlıklı olunması için acil politikalar geliştirilmesi gerektiğinin altını çiziyor.
SAATLİ BOMBA AKTİF EDİLDİ
Türkiye'nin geleceği için saatli bombanın çalışmaya başladığı belirtilirken, nüfus projeksiyonları krize önlem alınması gerektiğini gösterdi.
Türkiye’nin nüfus yapısında yaşanan değişimler ve Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) Revizyon Politikaları doğrultusunda, 2023 yılı Adrese Dayalı Nüfus Kayıt Sistemi (ADNKS) verileri baz alınarak nüfus projeksiyonları yenilendi. Doğum, ölüm ve göç oranları üzerinden yapılan analizlerle, ana, düşük ve yüksek olmak üzere üç farklı senaryo ortaya kondu.
DOĞUM HIZI DURMA NOKTASINA GELDİ
Nüfus projeksiyonlarında, kadın başına düşen ortalama çocuk sayısının azalması kritik bir etken oldu. 2001 yılında 2,38 olan toplam doğurganlık hızı, 2014’e kadar 2,10 seviyesinde seyrederken, 2023 yılında 1,51’e geriledi.
Bir toplumun nüfusunu yenileyebilmesi için bu orannın en az 2,10 olması gerekiyor. Bu düşüş, Türkiye’nin gelecekte nüfus kaybı yaşayabileceğine işaret ediyor.
NÜFUS 55 MİLYONUN ALTINA DÜŞECEK
Projeksiyonlara göre, mevcut demografik yapının devam etmesi halinde Türkiye nüfusu 2030’da 88,2 milyon, 2050’de 93,7 milyon olacak. Ancak 2050’den sonra azalmaya başlayarak 2100 yılında 77 milyonun altına gerilemesi bekleniyor.
Doğurganlıktaki düşüşün devam edeceği varsayılan düşük senaryoda, 2044 yılında en yüksek seviyesine ulaşan nüfus, 2100 yılında 55 milyonun altına düşecek.
Doğurganlığı artırıcı politikaların başarılı olması durumunda ise, Türkiye nüfusunun 2056 yılında 100 milyonu geçmesi mümkün görülüyor. Ancak bu başarıyı yakalamak için genç nüfus için gerçekleştirilecek politikaların sıkı bir şekilde uygulanması gerekiyor.
TÜRKİYE YAŞLANIYOR
Türkiye’de yaşlı nüfus oranı giderek yükseliyor. 2023 yılında yüzde 10’un üzerine çıkan 65+ yaş grubu oranının, 2050’de yüzde 23,1, 2075’te yüzde 31,7 ve 2100’de yüzde 33,6’ya ulaşması bekleniyor. Çalışma çağındaki nüfusun oranı ise 2023’te yüzde 68,3 iken, 2100 yılında yüzde 54,6’ya kadar gerileyecek.
Demografik değişimin ekonomi üzerinde yıkıcı etkileri olacağı uyarısı yapılıyor. Çalışma çağındaki nüfusun yüzde 68’den yüzde 55’e düşmesi beklenirken, dinamik nüfusu tanımlayan “demografik fırsat penceresi”nin 2030’larda kapanacağı tahmin ediliyor. Yaşlı nüfus oranının yüzde 15’i aşmasıyla bu dönem sona erecek.
Uzmanlar, bu durumun emeklilik ve sağlık sistemleri üzerinde devasa bir baskı oluşturacağı konusunda uyarıyor. Her fırsatta uyarılarda bulunan konunun uzmanları Türkiye’nin nüfus politikalarında ciddi adımlar atılmazsa, nüfus azalımı ve yaşlı oranındaki yükseliş ekonomiyi ve sosyal yapıyı derinden etkileyebileceğini söylüyor.
Ozan KOLTUK
