Dar gelirli vatandaşların merakla beklediği Gelir Tamamlayıcı Aile Destek Sistemi (GETAD) için geri sayım başladı. Hükümet, yoksulluk sınırının altında kalan ailelere nefes aldıracak olan Vatandaşlık Maaşı modelinde yol haritasını belirledi. Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz’ın yaptığı açıklamayla beraber, sistemin ne zaman başlayacağı ve nasıl işleyeceği netlik kazandı.
Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz, sosyal yardım sisteminde yapısal bir reform niteliği taşıyan GETAD için takvimi açıkladı. Yılmaz'ın açıklamasına göre, sistem 2026 yılında seçilecek pilot illerde başlatılacak. Uygulamanın sonuçları analiz edildikten sonra, 2027 yılında tüm Türkiye genelinde hayata geçirilmesi hedefleniyor.
Vatandaşlık maaşı (GETAD) nedir, nasıl hesaplanacak?
Vatandaşlık maaşı, bir hanenin toplam gelirinin devlet tarafından belirlenen "eşik gelir" seviyesine tamamlanması esasına dayanıyor. Bu sistemle hiçbir hane, belirlenen asgari geçim standartlarının altında kalmayacak.
- Sistem nasıl işleyecek? Örneğin; devletin belirlediği eşik gelir 20.000 TL ise ve bir hanenin aylık toplam geliri 16.000 TL'de kalıyorsa, aradaki 4.000 TL'lik fark devlet tarafından "Vatandaşlık Maaşı" olarak ödenecek.
- İstihdam dengesi: Yeni model, aileleri desteklerken aynı zamanda bireyleri iş hayatından koparmayacak şekilde tasarlanacak. Yani destek, çalışmaya engel teşkil edecek veya tembelliğe itecek bir yapıda olmayacak.
Kimler faydalanabilecek?
Vatandaşlık maaşından yararlanabilmek için temel kriter, hane halkı gelirinin yoksulluk sınırı veya belirlenecek asgari geçim tutarının altında olmasıdır.
Başvuru ve Değerlendirme Süreci:
- E-Devlet Kapısı: Başvurular dijital ortamda E-Devlet üzerinden kolayca yapılabilecek.
- Gelir Tespiti: Başvuran hanenin toplam geliri, mülkiyet durumu ve mali şartları detaylı bir incelemeden geçirilecek.
- Hane Bazlı Destek: Ödemeler şahıstan ziyade "hane" bazlı yapılacak ve evin toplam bütçesi asgari düzeye çekilecek.
Sosyal yardımda tek çatı dönemi
Bu yeni reform ile birlikte, parça parça yapılan birçok sosyal yardımın tek bir program altında birleştirilmesi ve daha sistematik hale getirilmesi amaçlanıyor. ABD ve bazı Avrupa ülkelerindeki "evrensel temel gelir" modellerine benzer bir yapı sunan GETAD, Türkiye'de sosyal devlet anlayışını daha da güçlendirecek.
