Kutup ayıları için ezber bozan tablo: Svalbard’da buz eriyor, ayılar güçleniyor
2015’te zayıf bir kutup ayısı fotoğrafıyla alevlenen tartışmalar sürerken, yeni bir araştırma Svalbard’daki kutup ayılarının buzlar azalmasına rağmen vücut kondisyonunun iyileştiğini ortaya koyuyor.
2015’te paylaşılan bir fotoğraf, “dehşet verici şekilde zayıf” bir kutup ayısını gözler önüne sererek dünya çapında büyük yankı uyandırmıştı. Görüntü, insan kaynaklı iklim değişikliğinin bu türü yok olma tehlikesiyle karşı karşıya bıraktığı tartışmalarını tetikledi.
Fotoğraf, yayınlandıktan sonraki ilk iki ayda 52 binden fazla kez paylaşılmış olsa da, açlıktan zayıf düşmüş ayının durumunun doğrudan küresel ısınmadan kaynaklandığına dair bir kanıt bulunmuyordu. Yine de IUCN, kutup ayılarını “savunmasız” türler arasında sınıflandırıyor.
2020 tarihli bir çalışma, 2100 yılına kadar, sera gazı emisyonları azaltılsa bile, bazı Arktik bölgelerden kutup ayılarının yerel olarak yok olmasının muhtemel olduğunu öngörüyor.
Ancak Norveç’e bağlı Svalbard adası çevresindeki kutup ayıları için tablo biraz farklı görünüyor.
SVALBARD’DAKİ KUTUP AYILARI KİLO MU ALIYOR?
Scientific Reports’ta yayımlanan yeni bir çalışma, çevredeki sularda deniz buzunun ciddi ölçüde azalmasına rağmen Svalbard’daki kutup ayılarının “vücut kondisyonunun” iyileştiğini ortaya koyuyor. Bu bulgu, buzların erimesiyle birlikte kutup ayısı popülasyonlarında düşüş bildirilen önceki gözlemlerle çelişiyor.
1980’den bu yana Svalbard çevresindeki Barents Denizi bölgesinde sıcaklık her on yılda bir 2°C’ye varan oranlarda arttı. Ancak 2004’te yapılan sayımın ardından Barents Denizi’ndeki kutup ayısı popülasyonunun yaklaşık 2 bin 650 birey olduğu belirlendi ve yakın zamana dek bu sayının küçülmediği görülüyordu.
Araştırmacı Jon Aars ve meslektaşları, 1992 ile 2019 arasındaki vücut ölçümü kayıtlarını kullanarak bu istikrarlı nüfusun olası nedenini inceledi. Yağ rezervleri ve genel kondisyon için sıkça bir gösterge olarak kullanılan vücut bileşimi indeksi (BCI) değerlerindeki değişimleri karşılaştırdılar.
Çalışma, buzsuz günlerin sayısı 27 yıllık dönemde yaklaşık 100 gün artsa da, 2000 yılından sonra yetişkin kutup ayılarının ortalama BCI değerinin yükseldiğini ortaya koydu. Basitçe söylemek gerekirse, buz miktarı azaldıkça ayıların yağ depoları arttı.
BUZULLARIN ERİMESİ KUTUP AYILARINI NASIL ETKİLİYOR?
Bilim insanlarına göre bunun nedeni, geçmişte insanlar tarafından aşırı avlanan kara kökenli av türlerinin (ren geyiği ve mors gibi) yeniden toparlanması olabilir.
Bir diğer görüşe göre, deniz buzu kaybı, halka fokları gibi av hayvanlarının daha küçük deniz buzu alanlarında yoğunlaşmasına yol açıyor; bu da ayılar için avlanmayı çok daha verimli hale getiriyor.
Ancak yazarlar, deniz buzundaki daha fazla azalışın, avlanma alanlarına ulaşmak için kat etmeleri gereken mesafeleri artırarak Svalbard’daki popülasyonları olumsuz etkilemeye başlayabileceği uyarısında bulunuyor. Bu durum, diğer kutup ayısı popülasyonlarında şimdiden gözlemlendi.
Bu da bilim insanlarının, ısınan Arktik’e farklı kutup ayısı popülasyonlarının nasıl uyum sağlayacağını anlamak için daha fazla araştırma yapmaya hevesli olduğu anlamına geliyor.
