Bir akciğer hastalığı olan KOAH amfizem ve kronik bronşiti kapsıyor. KOAH’ın en sık görülen belirtisi, akciğere giren ve akciğerden çıkan havayı nefes darlığına sebep olacak derecede kısıtlamasıdır.
KOAH, çalışma yaşındaki toplum kesimini çalışamaz hale getirerek ülkelerin ekonomisini de olumsuz etkiliyor.
Dünyada ölüm sebeplerinin ilk sırasında yer alan KOAH hastalığı bilim insanları tarafından sinsi bir tehlike olarak tanımlanmaktadır.
Kronik Obstrüktif (tıkayıcı) Akciğer Hastalığı
KOAH, öksürük ve balgamla kendini belli eder ve tedavisine başlanmadığı müddetçe daha çok ilerler. Hayat kalitesini düşüren, işgücü kaybına sebep olan ve kişiyi zaman içinde kendi bakımını bile yapamayacak duruma getiren hale getiren bir hastalık.
Sebepleri nelerdir?
En önemli sebebi sigaradır ama yalnızca sigara değil, pipo ve puro kullanımı da KOAH’a yol açmaktadır.
Yüzde ile söylenmesi gerekirse sigara %90 ile ön sıradadır.
Sigara içenlerin beşte birinde KOAH gelişmektedir. Sigara içen kişilerde içmeyenlere göre KOAH riski 30 kat kadar artmıştır. Sigaraya erken yaşta başlanması ve uzun süre çok miktarda içilmesi, KOAH’ın daha ağır seyretmesine sebep olur.
Bazı mesleki faktörler madencilik fırın işçiliği, tahıl işçiliği,çiftçilik, ısınmak için tezek yakılması da KOAH’a zemin hazırlar.
ÖKSÜRÜK, BALGAM VE NEFES DARLIĞINA DİKKAT
Ne yazık ki KOAH, teşhisi ihmal edilen bir hastalık. Toplumda yeterince bilinmiyor ve önemsenmiyor. Halbuki erken teşhis ve müdahale, hastalığın gidişini durdurabilir ya da yavaşlatabilir. Teşhiste öncelikle hastanın şikayetleri değerlendirilmekte ve solunum fonksiyon testleri ile akciğer grafisi gibi tetkiklerden yararlanılmaktadır.
Başlıca belirtileri
Öksürük, daha çok sabahları balgam çıkarma ve özellikle eforla gelen nefes darlığıdır.
İnsanın basit, ender öksürüğünden farklı bir şekilde öksürmesi en önemli belirtidir.
Hekime gitmekte gecikilmesinin en önemli sebebi, sigara içenlerin öksürüğü ve balgamı “normal” kabul etmeleridir.
Oysa biliyoruz ki, “normal öksürük” ya da “normal balgam” yoktur.
KOAH’lı kişiler, öksürük ve balgamı çoğunlukla o kadar kanıksamışlardır ki, yakınmaları iyice artana kadar doktora başvurmayı düşünmezler.
KOAH’a erken teşhis konup zamanında müsebbib; mesela sigara bırakılırsa, yıllık akciğer fonksiyon kaybı azalmaktadır.
35 yaşından sonra sağlıklı her insanın 1 saniye içinde dışarı verebildiği soluk hacmi yılda 30 ml azalma gösterir.
Sigara içen KOAH’lılarda bu azalma 150 ml kadardır.
Dolayısıyla KOAH’lılarda sigaranın bırakılması, hastanın daha uzun yıllar boyunca hayat kalitesinin yüksek kalması açısından kritik önem taşımaktadır.
KOAH'ı kontrol altına almak ve daha sağlıklı bir yaşam için anahtarlar doğru beslenme, düzenli bir solunum egzersiz programı, düzenli uyku ve sigaradan uzak ortamlardır.
Astımdan farkı nedir?
Astımda da benzer şikayetler olur. Ancak astım genellikle çocukluk ve genç erişkinlik yaşlarında ortaya çıkarken KOAH ileri yaşlarda (50-60 yaşlarında) görülür.
KOAH hemen hemen daima sigara içenlerde görülürken astımda böyle bir ilişki yoktur.
Ağır vakalar hariç, astımda şikayetler devamlı olmayıp zaman zaman ataklar halinde görülüp, hasta kriz dışında kendini tamamen sağlıklı hissederken; KOAH'ta yakınmalar devamlıdır.
Astımda hastalık tablosu yıllar içerisinde iyileşme-kötüleşme şeklinde dalgalanmalar gösterirken, KOAH’ta hastalık yaşla birlikte giderek kötüleşme gösterir.
Astımda hastalık tedaviyle veya kendiliğinden iyileşirken KOAH’ta akciğerde oluşan hasar geriye dönüşlü değildir.
Astımın alerjiyle ilişkisi KOAH’a göre daha belirgin olup, alerjik göz ve burun nezlesi gibi diğer alerjik hastalıklar astımlılarda sıklıkla beraber bulunur.
