Ferritin nedir? Demir yüksekliği neden olur?

Vücudunuz tüm hücrelerine oksijen taşımak için kırmızı kan hücrelerinin demirine dayanır. Yeterince demir olmadan, kırmızı kan hücreleriniz yeterince oksijen sağlayamaz. Ancak, vücudunuz için çok fazla demir de iyi değildir. Hem yüksek hem de düşük demir seviyeleri, ciddi bir altta yatan problemi işaret edebilir. Peki, Ferritin nedir? Demir yüksekliği neden olur? Ferritinin fazla olması zararlı mıdır? İşte detaylar...

Ferritin nedir?

Ferritin, demir içeren bir kan hücresi proteinidir. Ferritin vücudunuzdaki demirle aynı şey değildir. Bunun yerine ferritin, vücudunuza ihtiyaç duyduğunda demiri tutan ve serbest bırakan bir proteindir. Ferritin genellikle vücudunuzun hücrelerinde, aslında çok az kan dolaşımda bulunur. En büyük ferritin konsantrasyonları tipik olarak karaciğer (hepatositler olarak bilinir) ve bağışıklık sistemi (retiküloendotelyal hücreler olarak bilinir) hücrelerinde bulunur.

Vücudunuz tüm hücrelerine oksijen taşımak için kırmızı kan hücrelerinin demirine dayanır. Yeterince demir olmadan, kırmızı kan hücreleriniz yeterince oksijen sağlayamaz. Ancak, vücudunuz için çok fazla demir de iyi değildir. Hem yüksek hem de düşük demir seviyeleri, ciddi bir altta yatan problemi işaret edebilir.

Bir ferritin testi kan ferritin düzeyinizin normalden düşük olduğunu ortaya çıkarırsa, vücudunuzun demir depolarının düşük olduğunu ve demir eksikliğinizin olduğunu gösterir.

Bir ferritin testi normal seviyelerden daha yüksek gösteriyorsa, vücudunuzun fazla demir depolamasına neden olan bir durumun olduğunu gösterebilir. Ayrıca karaciğer hastalığı, romatoid artrit, diğer inflamatuar durumlar veya hipertiroidizmi işaret edebilir. Bazı kanser türleri de kan ferritin düzeyinizin yüksek olmasına neden olabilir.

Demir yüksekliği neden olur?

Anemi; Kan hastalığı olan anemi, vücuttaki demir miktarının yükselmesine neden olabilmektedir. Yüksek miktarda demir absorbe olması dengelerin bozulmasını sonucunu doğurmaktadır.

Kan Nakli; Kan naklinin sıklıkla yapılması kandaki demir miktarının yükselmesine neden olmaktadır. Bu şekilde meydana gelen demir yükselmesinde flebotomi denilen tedavi uygulanmaktadır.

Kalıtsal Hemokromatozis; Bu rahatsızlık vücuttaki demir miktarını yükselten bir başka nedendir. Dört ana çeşidi bulunmaktadır.

Demir Vitaminleri; Demir ilaçlarının bilinçsiz kullanımı kandaki demir miktarının yükselmesine neden olan bir diğer etkendir. Doktor önerisi dışında asla kullanılmamalı ve tedavi sonunda kullanımı bırakılmalıdır.

Demir yüksekliği nasıl anlaşılır?

Kanda demir miktarının, total demir bağlama kapasitesi (TIBC), doymamış demir bağlama kapasitesi (UIBC) ve ferritin testleri ile ölçüldüğünü söyleyen Doç. Dr. Nezih Hekim, bazı hastalıklarda genetik teste de ihtiyaç duyulduğunu belirterek şunları söylüyor: “Bu testlerle sadece hemokromatoz değil, demire bağlı diğer hastalıkların da tespit edilmesi mümkün. Açıklanamayan demir yüksekliği ile birlikte aşağıdaki hastalık veya şikayetlerden herhangi biri varsa genetik testler de istenebilir:

• Kronik yorgunluk, halsizlik, karın ağrısı (özellikle sağ üst kadran), ishal

• Eklemlerde iltihap, kanser

• Geç başlayan diyabet, karaciğer büyümesi, siroz

• İktidarsızlık, libido kaybı, testis küçülmesi ve kısırlık

• Kadınlarda amenore ve diğer adet bozuklukları

• Hafızanın zayıflaması, depresyon

• Kalp kası bozukluğu, düzensiz kalp atımı, kalp yetmezliği

• Vücut kıllarında azalma

• Hipotiroidizm

• Denize gidilmediği halde derinin bronzlaşması

• Sıkça grip ve nezle olma