Yüzde 50’ye varan faiz oranları yatırım iştahını baltaladı. Şu aşamada firmaların projelerine ara verdiğini, küçülmeye gittiğini belirten Baklava ve Tatlı Üreticileri Derneği (BAKTAD) Yönetim Kurulu Başkanı Yıldırım, “Önlem alınmalı. Faiz sorunu aşılmalı, krediye erişim kolaylaşmalı” taleplerinde bulundu.
Baklava ve Tatlı Üreticileri Derneği (BAKTAD) Yönetim Kurulu Başkanı Mehmet Yıldırım, kurlardan hammadde fiyatlarına, faiz oranlarına kadar pek çok konuda ekonomi editörümüz Buğra Kardan’ın sorularını cevaplandırdı.
GİRDİLER ARTTI
2018 sektör için nasıl geçti?
Maalesef 2018, baklava ve tatlı firmaları için iyi geçmedi. Çünkü stokçuların rolü ile önemli hammaddelerimizden Antep fıstığının fiyatında fahiş artışlar gördük. Bu artışlardan sektör zarar gördü. Yeni mahsulün gelmesi ile fiyatlar bir miktar geriledi. Ne var ki ardından fiyatlar tekrar artmaya başladı.
Üretim miktarı nedir?
Sektör, günde bin 50 ton üretim yapıyordu. Doların ani artışı ve panik ortamından ötürü satışlar daraldı. Bu da üretimi yüzde 25 aşağıya çekti.
TEDBİR ALINMALI
Sektörde kayıt dışılık ne durumda?
Hali ile kârlar daralınca, girdiler artınca firmalar kayıt dışına yönelebiliyor. Sektör olarak bunu onaylamıyor, ilgili birimleri önlem almaya davet ediyoruz.
YÜKÜMÜZ HAFİFLETİLMELİ
İlave teşvik talebiniz var mı?
Şüphesiz. Üretimi teşvik edici kararlar alınmalı. Yapısal reformlar hayata geçirilmeli. Sanayicinin yükünü hafifletecek önlemler alınmalı. Şu anda en büyük sıkıntımız ticaret açığıdır, ithalattır, paramızın dışarı gitmesidir. İthal ürünlerin ülkemizde üretilmesine imkân tanımak gerekiyor. Bir de ülkemizde pek çok yerli ürün varken kamu kurumları ithal ürün almayı tercih ediyor. Bunu anlamak mümkün değil. Kamu kurumlarının yerli ürünleri tercih etmesi pek çok sektörü dinamik kılar. Böylece ülkemizde ciddi ve kaliteli ürünler üretilir, paramız ülkemizde kalır.
Vergi ile ilgili bir adım atılabilir mi?
Kayıt dışılığı önlemenin büyük faydaları var. Bu anlamda yeni bir vergi reformu büyük önem taşıyor. Çünkü vergilerde adaletsizlikler var. Bunlar da sıkıntılara neden oluyor, firmaları usulsüzlüğe yöneltebiliyor.
Çok şükür, KDV ile ilgili bir sorun yok. Burada oranın yüzde 18’den yüzde 8’e çekilmesi ile usulsüzlüklerin önüne geçildi. Ama yeterli mi? Değil.
Peki, sizin için ne yapılabilir?
Bizi çalışanlarımız ile ilgili maliyetler yoruyor, sıkıyor. Ne yazık ki istihdamda vergi yükü devam ediyor. Firmaları kayıt dışılığa yönelten bu yük yüzde 50 hafifletilmeli. Böyle bir adım hem üretimi ve firmaları güçlendirir hem de usulsüzlükleri minimum seviyelere çeker. Şu anda çalışanlarının maaşlarını Sosyal Güvenlik Kurumu’na (SGK) eksik bildiren firmalar var. Bu yük hafiflerse böyle bir sorun ortadan kalkar. Yani çalışmaya ve çalıştırmaya yönelten bir hukuk olmazsa olmaz.
PROJE DÜŞMANLARI SEVİNMEMELİ
Artan faiz oranlarının yatırımlarınıza etkisi nedir?
Örneğin benim yeni şube açma projem vardı. Faiz oranlarından ötürü bu projeyi askıya aldım. Ben Murabaha usulü ile pek çok ürünümü alacak, şube açacaktım ama gel gör ki maliyetler arttığı için bir adım atamıyorum. Daha vahim durumda olanlar da var. Faiz oranlarının artışından ötürü pek çok tanıdığım ya yatırımlarını durdurdu ya da küçülmeye gitti.
KREDİYE ERİŞİM KOLAYLAŞMALI
Tam da burada temenniniz nedir?
Faiz oranları aşağı çekilmeli. Krediye erişim kolaylaşmalı. Bununla alakalı önlem alınmalı. Ekonomi yönetimi ciddi çalışmalar yapmalı. Unutmayalım ki faizlerin aşağı çekilmesi yatırımları arttırır.
Bir de finans kurumlarının kredilerini geri çağırdığı duyumlarını alıyoruz. Bu durum reel sektörü sıkıntıya sokuyor. Bunalımlardan finans sektörünün faydalanması önlenmeli. Bütün sektörler zarardan söz ederken, finans kesiminin kârlarına kâr katması anlaşılır bir şey değil. Onlar da kârlarından feragat etmeli, taşın altına elini koymalı. Önemli olan ülkenin kâr etmesi. Yoksa biri ağlarken, diğerinin gülmesi adil değil.
İyileştirici adımlara önem verilmeli. Stokçuluk önlenmeli, kayıt dışına engel olunmalı. Bunun bir yolu da toprağa değil, üretime teşvik verilmesinden geçer. Adamın 100 dönüm toprağı var, bunun 20 dönümünü ekiyor, 80 dönümü boş. Ama 100 dönüm için teşvik alıyor. Böyle şey olur mu?
2019 için tahminleriniz nedir? Sis bulutları dağılır mı?
2019’a temkinli yaklaşıyoruz. İç açıcı bir hava görünmüyor. Kur artışı kendini yeni yeni hissettiriyor. Enerji ve hammadde fiyatlarının ne denli arttığı ortada. Hammadde pahalandı ise firmalar fiyatları arttırmasın da ne yapsın? Kimse zararına çalışamaz.
İŞTE FİYATLAR
Ürün Fiyat (KG/TL)
Kadayıf 60
Cevizli Baklava 60-70
Fıstıklı Baklava 80-90
Cevizli Kadayıf 90-100
Şöbiyet 90-100
Havuç Dilim 90-100
Dilber Dudağı 90-100
