BOZKÜRT: Ülkücü Kürtlerin saklı kalmış hikâyesi yayımlandı
Bölücü terörün sona erdirilmesi çabalarının ivme kazandığı konjonktürde yayımlanan “Bozkürt: Ülkücü Kürtlerin Saklı Kalmış Hikâyesi – Biji Türkiye” adlı kitap, ezberleri bozmaya aday. Ahmet Dinç imzalı çalışma, Ülkücü Hareket'e gönül vermiş Kürt ve Zaza kökenli bireylerin gizli kalmış hikâyelerini gün yüzüne çıkarıyor.
Araştırmacı yazar Ahmet Dinç’in kaleme aldığı “Bozkürt: Ülkücü Kürtlerin Saklı Kalmış Hikâyesi – Biji Türkiye”, Hayat Yayınları’nın “Deşifre XKitaplar”dizisinin açılış kitabı olarak raflardaki yerini aldı. Serinin ikinci kitabı Trojans / Ankara’da ABD Ajan Okulu da gazeteci Ahmet Köprülü imzasıyla okurla buluştu.
Editörlüğünü gazeteci Kamuran Akkuş’un üstlendiği 328 sayfalık Bozkürt, Ülkücü Hareket'e gönül vermiş Kürt ve Zaza kökenli bireylerin bilinmeyen hikâyelerini gün yüzüne çıkarıyor.
PKK sonrası dönemde Bozkürtlerin misyonu
Bozkürt, PKK’nın fesih kongresine hazırlandığı, bölücü terörün sona erdirilmesi yönünde kritik adımların atıldığı bir dönemde yayımlandı. Kitabın önsözü ise dikkat çekici bir tarihte, 27 Şubat 2025’te - Öcalan’ın İmralı’dan yaptığı silah bırakma çağrısının kamuoyuna açıklandığı gün- kaleme alındı. Dinç, sıcak gelişmelerin yaşandığı o kritik eşikte şunları yazdı:
“Şimdi artık ‘Bozkürtler’ için; o çekildikleri köşelerden çıkma, tahrip olan ilişkileri, zihinleri, duyguları, müşterek gelecek hayallerini yeniden onarma konusunda bilinçli birer ‘ortak payda’ olarak harekete geçme zamanıdır. ‘Bozkürtler’, iki halkın birliği ve ortak gelecek kurguları adına kırk küsur yıldır zarar gören ne/neresi varsa, ‘PKK sonrası’ dönemde tüm hasarları onarmak için, her iki halkı da çok iyi tanıyan uzmanlar olarak sahalara yeniden dönmelidir. (…) Yeni dönemde ‘Bozkürtler’ gerçek birer tutkal olacaktır/olmalıdır.”
Alparslan Türkeş önderliğindeki MHP’nin ve Ülkücü Hareket’in, Devlet Bahçeli ve Muhsin Yazıcıoğlu gibi liderlerin etrafında şekillenen Kürt ve Zaza kökenli kadroları, Bozkürtkitabının merkezinde yer alıyor. Bozkürt, bu isimlerin ayrıntılı hikâyelerini, 50’nin üzerinde Ülkücü ile yapılan kapsamlı görüşmelere ve derinlemesine arşiv taramalarına dayanarak sunuyor.
Tarihi öneme sahip onlarca fotoğrafın da bulunduğu kitapta, Türk milliyetçiliğini benimseyen Kürt bireyler farklı açılardan ele alınıyor. 12 Eylül öncesi ve sonrasını kapsayan geniş bir tarihsel çerçevede, çeşitli dönem ve koşullarda Ülkücü Hareket’e katılan Kürtlerin mücadeleleri, katkıları ve deneyimleri detaylı biçimde aktarılıyor. Özel röportajlar ve birinci elden paylaşılan anılarla zenginleştirilmiş Bozkürt, hem bireysel hem kolektif hafızaya ışık tutuyor.
Türkeş Diyarbakır’da neden tankın üstüne çıktı?
Siyasi ve toplumsal tarih açısından önemli veriler sunan eser, “ilk Bozkürt” olarak anılan Ziya Gökalp’ten başlayarak pek çok tarihî figürü mercek altına alıyor. Kürt ve Zaza bireylerin Türkeş liderliğindeki Ülkücü Hareket’e neden katıldıkları sorgulanırken, bu tercihlerin ardındaki sosyal, ideolojik ve kişisel dinamikler gözler önüne seriliyor. Doğu ve Güneydoğu illerinde Ülkü Ocakları'nın kuruluş süreçleri ve bölgedeki faaliyetlerine dair dikkat çekici ayrıntılar, bugüne dek gün yüzüne çıkmamış bilgilerle destekleniyor. Ayrıca dönemin Başbakan Yardımcısı Türkeş’in 1975 yılında Diyarbakır’da bir tankın üzerinden yaptığı miting konuşmasına ait arşiv belgeleri ve fotoğraflar da kitapta yer alıyor.
Bozkürt, yalnızca siyasetçilere ve akademisyenlere değil, toplumun geniş kesimlerine hitap eden güçlü ve sürükleyici bir anlatı sunuyor. Tarihin tozlu sayfalarında, ideolojilerin ve kimliklerin kesişim noktasında gizli kalmış hikâyeleri gün yüzüne çıkarıyor. Sağ-sol çatışmalarında hayatını kaybeden Bozkürtlerin listesinin de verildiği eserde yanıt aranan sorulardan bazıları şöyle:
“Bozkürt kavramı ne zaman ortaya çıktı? Bazı Kürtler ve Zazalar neden Ülkücü Hareket’e katıldı, niçin Türkeş’in en sadık askerleri oldular? Akrabaları ‘dağa çıkan’ BBP’liBozkürtler kimlerdi? Türkeş, Kürtlere ve Alevilere yönelik hangi gazeteyi yayımladı? “Kürt” Ziya Gökalp ile “Türk” Mustafa Kemal arasındaki entelektüel ve siyasi ilişki nasıldı? Abdüsselam Barzani’yi astıran Osmanlı valisi kimdi ve onun Ziya Gökalp ile bağı neydi? Hormek Aşireti lideri M. Şerif Fırat, Kürtlerin Türk olduğunu savunduğu eserini neden yazdı ve niçin öldürüldü? Ziya Gökalp’in akrabası olan “ilk Bozkürt” kimdi? Dersim İsyanı sırasında Bozkürtler hangi tarafta yer aldı ve bunun sonuçları ne oldu? Bozkürtler, Türk ve Kürt toplumu arasında nasıl bir ‘çimento’ işlevi gördü? Kürtlerin büyük şehirlere göçü, siyasi kimliklerini ve yönelimlerini nasıl dönüştürdü? Diyarbakır’ı Ülkücü düşünceyle ilk tanıştıran isim kimdi? 1974'te Ankara'da Ülkücü kurultayında Diyarbakırlı Kürt şairin şiirini kim okuttu; bunu Türkeş nasıl karşıladı? Türkeş, yaşlı Kürt köylülerini neden dört kez askerlerin sırtında, ZapSuyu'nun iki kıyısı arasında taşıttı?”
