Birçok kadın hemen hemen aynı sıkıntıyı dile getirir: "Benim sorunum sürekli yaz kış ateşlenip terlemem. Aniden vücudum ateşleniyor ve çok terliyorum. Bu az bir efor sarf etsem daha çok oluyor. Yüzüm kızarıyor yüzümü vücudumu ateş basıyor" der
Kış günü de mi? Evet yaz kış farketmiyor. Çünki bu, bu havayla ilgili değil, bedenî bir olay..
BU SIKINTI YALNIZ YAŞLILAR DEĞİL..
Yalnız yaşlı kadınlarda sıcak basması olmaz. Genç kadınlarda ateş basmasının da eşit derecede sık görüldüğü ve oluş biçimlerine göre çeşitli tıbbi sebeplerinin bulunduğu biliniyor.
Kadınlarda sıcak basması, yüzde aşırı kızarıklık ve çarpıntıya sebep olan, vücut sıcaklığında ani yükseliştir.
Menopozun ve menopoza geçiş döneminin ortak belirtisi olarak sıcak basmasına genellikle terlemeyle yoğun sıcaklık hissi ve genelde birkaç dakika ila birkaç saat veya daha fazla süren hızlı kalp atımı eşlik eder.
Sıcak basmaları iki tür olabilir:
Normal sıcak basması
Aşırı sıcak basması
Normal sıcak basmaları hızlı olur ve tam yoğunlukta birkaç dakika sürerken yine aniden olan aşırı sıcak basması daha az yoğundur, yarım saat veya daha fazla sürer.
Sıcaklık hissi esasen yüzde veya göğüs bölgesinde başlar ve sonra derece derece bütün vücuda yayılır.
Aşırı sıcak basmaları duygudurum dalgalanmalarına, bozuk konsantrasyona ve birçok başka sağlık sorununa yol açabilen uykusuz gecelere, gece terlemelerine, yüzün yoğun şekilde kızarmasına falan sebep olabilir.
Sıcak basmaları sıklıkla yaşları 40 ile 50 yaş arasında, çocuk doğurma yılları sona ermekte olan veya 12 ay boyunca hiç adet görmeyen menopoz dönemindeki kadınlarda görülür.
Menopoza yakın anlamına gelen perimenopoz, kadının sıcak basmalarını yaşamaya başladığı menopoza doğru giden süredir. Bu sürede adet döngüsünde de bariz değişiklikler yaşayabilir.
GENÇ HANIMLARDA DURUM FARKLI
Oysa genç kadınlarda sıcak basması biraz garip gelebilir ama oldukça olağandır ve normal olarak 30’lu yaşlarının ortalarından sonlarına doğru kadınları etkiler. Bu yüzden, genç kadınlarda sıcak basmalarının sebeplerine ve muhtemel sebeplerine bir göz atalım:
Östrojen hormonunun düşüşü 15 ile 44 yaş arasında olur.
Hipertiroidizm veya aşırı aktif tiroid 20’li yaşlarının başında ve 30’lu yaşlarındaki genç kadınlarda sıcak basmalarının başka bir yaygın sebebidir.
Sıcak basmaları aşırı kırmızı et yemekten de olabilir.
Bir diğer sebep kadının her iki yumurtalığıyla birlikte rahminin ameliyatla alınmasıdır.
Ayrıca Hipofiz bezindeki sorunlar da sıcak basmalarına yol açabilir.
Diyabet, HIV, tüberküloz vb diğer sağlık sorunları da sıcak basmaları yapabilir.
Stres, sigara kullanımı, alkol, kafein, beyaz şeker, baharatlı yiyecekler, enerji içecekleri, ilaçlar vb de genç kadınlarda sıcak basmalarını tetikleyebilen diğer bazı sebeplerdir.
Tedavi ve tedbir
Normal olarak sıcak basmaları hafifse hiçbir tedavi gerekmez ama sık sık oluyorsa gerekli ilaç için doktora başvurulması şarttır.
Antidepresanlar veya epilepsi ilaçları kadınlarda sıcak basmalarını hafifletebilir.
Hormon yenileme tedavisi gibi (HRT) geleneksel tedaviler sıcak basmalarında ilk akla gelen tedavidir.
Ama göğüs kanseri, felç ve demans gibi bir çok yan etkisinden dolayı en düşük dozda başlanması ve derece derece hastanın durumuna göre dozajın artırılması gerekir.
Fakat genç kadınlarda sıcak basmalarını tedavi etmenin en iyi yolu ortaya çıkışlarını tetikleyen sigarayı bırakmalarıdır. Söylemeye gerek bile yok alkol genç kadının düşmanıdır!
Aşırı sıcaklıklar, kafeinli içecekler, çikolata, acılı baharatlı yiyecekler gibi besinleri kontrollü tüketmekleri gerekir.
Düzenli egzersiz, yürüyüşler faydalıdır. Genç hanımlar dar sıkan kıyafetlerden kaçınmalı ve rahat pamuklu kıyafetleri tercih etmeliler. Bunlar sıcak basmalarına karşı gayet basit önlemlerdir.