22 Haziran 1780: İbrahim Hakkı Erzurumi'nin vefatı (Âlim, Sûfî ve Şair)
Milli İradenin Sesi Yeni Akit
Türkiye ve dünyadaki gelişmeleri yakından takip etmek için Google listenize Yeni Akit'i ekleyin.
Onlar; yaşadıkları döneme maddi manevi anlamda damga vurarak iz bırakıp gittiler. Bugün, Âlim, Sûfî ve Şair İbrahim Hakkı Erzurumi'yi hayırla yâd ediyoruz.
18 Mayıs 1703’de Erzurum Hasankale ilçesinde doğdu. Babası Derviş Osman Efendi, annesi Hasankale’nin ileri gelenlerinden Dede Mahmud’un kızı Şerîfe Hanîfe Hanım’dı. 1707’de Erzurum’a yerleşen babası Osman Efendi, burada yörenin ileri gelen ilim ve tasavvuf erbabıyla tanışmış ve 1710’da hac niyetiyle yola çıkmışken, Siirt’e yaklaşık 7 km. mesafede bulunan Tillo’ya uğramış ve yörenin tanınmış mürşidlerinden İsmail Fakîrullah’a intisap etmiş buraya yerleşmiş.
Babasının isteği üzerine dokuz yaşında iken amcası Ali tarafından Tillo’ya götürülen İbrahim Hakkı, babasıyla karşılaştığında Şeyh İsmail Fakîrullah’ı görmüş, ona karşı derin bir sevgi ve hayranlık duygusu uyanmış. İbrahim Hakkı, ilk tasavvuf eğitimini burada almış.
On yedi yaşında babasını kaybeden İbrahim Hakkı, öğrenimini sürdürmek amacıyla aynı yıl Erzurum’a dönmüş ve büyük amcası Molla Muhammed’in evine yerleşmişti. Arapça ve Farsça öğrenimi konusunda Erzurum Müftüsü Şair Hâzık Mehmet Efendi’den istifade etmişti. ikinci tahsil dönemi sekiz yıl kadar sürmüştü.
Öğrenimini tamamladıktan sonra İsmail Fakîrullah’ı ziyaret etmek için 1728’de Tillo’ya giden İbrahim Hakkı, babasının hücresine yerleşmiş ve tasavvuf hayatını şeyhine hizmet edip onun feyzinden istifade ederek sürdürmüştü. 1734’de İsmail Fakîrullah’ın vefatı üzerine Erzurum’a dönmüş ve babasının da imamlık yaptığı Yukarı Habib Efendi Camii’ne imam olmuştu. 1747’de İstanbul’a giden İbrahim Hakkı, Osmanlı Sultanı I. Mahmud ile görüşmüştü. Sultanın ilgisini ve takdirini kazanan İbrahim Hakkı’ya saray kütüphanesinde çalışması için izin verilmişti.
İstanbul’da iken müderrislik payesi verilen İbrahim Hakkı’ya ayrıca Erzurum’da ders okutması şartıyla Sultan I. Mahmud tarafından Abdurrahman Gazi Dede Tekkesi’nin zaviyedarlığı ihsan edilmişti. 1755 yılında ikinci defa İstanbul’a giden İbrahim Hakkı, saray kütüphanesindeki çalışmalarına devam etmişti. İstanbul’daki çalışmalarını tamamlayan İbrahim Hakkı, Erzurum’a dönünce bir yandan Ma’rifetnâme’nin telifiyle meşgul olurken, bir yandan da zaviyede öğrenci yetiştirmişti.
İbrahim Hakkı, 22 Haziran 1780 tarihinde, 77 yaşında iken Tillo’da vefat etti ve şeyhinin türbesine defnedildi.
