Yeni bir salgın mı geliyor? Sibirya’daki ölüm dünyayı tedirgin etti!

Sibirya’da bir araştırmacının ağır zatürre sonrası yaşamını yitirmesi, kısa sürede Rusya sınırlarını aşan bir sağlık tartışmasına dönüştü. İlk haberlerde akciğer vebası ve laboratuvar kazası ihtimali öne çıkarken, Rus yetkililer bu iddiaları doğrulamadı. Temaslılarda şu ana kadar tehlikeli bir enfeksiyon tespit edilmemesi ise geniş çaplı bir salgın bulunduğuna dair herhangi bir kanıt olmadığını gösteriyor.

İrkutsk’taki anti-veba araştırma merkezinde çalışan 28 yaşındaki Darya Shipilova, ağır zatürre belirtilerinin ardından hastaneye kaldırıldı. Genç kadının durumu kısa sürede ağırlaştı ve 2 Ekim’e girilen gece yaşamını yitirdi. İlk haberlerde Shipilova’nın laboratuvarda veba bakterisi içeren bir tüpü kırdığı, ardından hastalandığı öne sürüldü. Ancak Rus sağlık otoriteleri kurumda herhangi bir laboratuvar kazasının yaşandığını reddetti.

Rusya’daki ilk açıklamalar kafa karışıklığını daha da artırdı. Bazı yerel yetkililer genç araştırmacının vebadan öldüğünü duyururken, daha sonra bu ifadeler değiştirilerek ölüm nedeninin kesinleşmediği belirtildi. Rus sağlık otoritesi ise Shipilova’nın ölümünü “nedeni bilinmeyen zatürre” olarak açıkladı. Dünya Sağlık Örgütü de elindeki bilgilerin resmi olarak doğrulanmadığını belirtirken, mevcut veriler ışığında toplum açısından riskin düşük göründüğünü bildirdi.

Shipilova ile temas ettiği belirlenen yaklaşık 200 kişi sağlık kontrolüne alındı. Yapılan testlerde bazı kişilerde soğuk algınlığı veya Covid tespit edildiği ancak tehlikeli enfeksiyonlara yol açan herhangi bir etkene rastlanmadığı açıklandı. Temaslıların hiçbirinde şu ana kadar vebayla uyumlu belirti görülmediği bildirildi. Genç araştırmacının tedavi gördüğü hastanede de salgın önlemleri uygulandı.

Vebaya Yersinia pestis adlı bakteri neden oluyor. Aynı bakteri Orta Çağ’da Avrupa’yı etkileyen ve milyonlarca kişinin ölümüne yol açan büyük veba salgınının da etkeniydi. Hastalığın akciğerleri etkileyen formu diğer türlerden ayrılıyor. Akciğer vebası, hasta kişinin öksürmesi veya hapşırması sırasında yayılan damlacıklarla yakın temastaki kişilere geçebiliyor. Yüksek ateş, titreme, nefes darlığı, göğüs ağrısı ve kanlı balgam görülebilen hastalık tedavi edilmediğinde ağır seyredebilir.

Akciğer vebasının insandan insana bulaşabilmesi endişeye yol açsa da yayılma biçimi Covid-19’dan farklı. Hastalık genellikle yakın temas ve solunum damlacıklarıyla bulaşıyor. Belirtilerin de enfeksiyondan sonraki birkaç gün içinde ortaya çıkması, temaslıların daha hızlı tespit edilmesini kolaylaştırıyor.

Vebaya karşı etkili antibiyotiklerin bulunması da en önemli farklardan biri. Temas sonrası koruyucu antibiyotik kullanılabildiği gibi hastalık erken yakalandığında tedavi şansı da önemli ölçüde artıyor.