Yapay zekâda yeni dönem! Artık insan gibi düşünecek, kendi taktiklerini geliştirecek

Türkiye'de yapay zekâ alanında yürütülen bilimsel çalışmalar yeni bir aşamaya taşınıyor. Boğaziçi Üniversitesi Veri Bilimi ve Yapay Zekâ Enstitüsünde araştırmacılar, insanın düşünme, algılama ve karar verme süreçlerini matematiksel modellerle yapay zekâ sistemlerine kazandırmayı hedefliyor. Sağlıktan tarıma, savunma sanayisinden veri analizine kadar birçok alanda projeler geliştiren enstitü, özellikle insan beyninin sezgisel yeteneklerini yapay zekâya aktarmaya odaklanıyor.

İNSAN BEYNİNİN SIRLARI YAPAY ZEKÂYA AKTARILIYOR Enstitü Müdürü Prof. Dr. Şefik Şuayp Arslan, çalışmaların merkezinde insanın bilişsel yeteneklerinin bulunduğunu belirtti. İnsan beyninin karmaşık ortamlarda nesneleri tanıma, uzak mesafelerdeki görüntüleri algılama ve eksik bilgilerle karar verme gibi konularda önemli üstünlüklere sahip olduğunu vurgulayan Arslan, mevcut yapay zekâ sistemlerinin bazı durumlarda aynı başarıyı gösteremediğini ifade etti. Araştırmacılar, insanın farkında olmadan gerçekleştirdiği otomatik ve sezgisel işlemleri matematiksel modellere dönüştürerek bilgisayar sistemlerine aktarmaya çalışıyor.

YAPAY ZEKÂ İNSAN GİBİ KARAR VEREBİLECEK Mİ? Araştırmaların temel hedeflerinden biri, yapay zekânın yalnızca kendisine verilen komutları uygulayan bir teknoloji olmaktan çıkarak insanın karar verme süreçlerine benzer yöntemlerle çalışabilmesi. Prof. Dr. Arslan, geliştirilen sistemlerin önce hipotezler üzerinden oluşturulduğunu, ardından bilgisayar simülasyonlarıyla sınandığını ve teorik çalışmalarla desteklendiğini aktardı. Arslan, insan odaklı yaklaşımın amacını şu sözlerle açıkladı: "İnsanı yapay zekâ sistemlerinin geliştirilmesinin merkezine koymakla aslında öncelikle insanlığa fayda sağlayacağımızı düşünüyoruz. Çünkü insan gibi düşünen, insan gibi davranan ya da insana yakın çalışan yapay zekâları üreterek aslında hem insanın o yapay zekâyı anlamasını kolaylaştırıyoruz hem de insanın yapmak istemediği, angarya olarak gördüğü bazı işlerin onun tarafından yapılmasını sağlıyoruz."

SAVUNMA SANAYİSİNDE DİKKAT ÇEKEN ARAŞTIRMA Enstitüde yürütülen çalışmaların önemli alanlarından birini de savunma teknolojileri oluşturuyor. Araştırma görevlisi Emre Fişne, doktora çalışmasında yapay zekânın askerî harekât sırasında kullanılan taktik ve planlama yöntemlerini öğrenmesi üzerine araştırmalar yürüttüğünü belirtti. Fişne'nin çalışmasında yapay zekâ sistemlerine askerî taktiklere uygun hareket etme yeteneği kazandırılması ve sistemlerin öğrendiği yöntemlerden yeni bilgiler elde edilmesi amaçlanıyor.

BU KEZ İNSAN YAPAY ZEKÂDAN ÖĞRENECEK Araştırmanın en ilginç yönlerinden biri ise öğrenme sürecinin çift taraflı olması. Bugüne kadar insanların veriler ve örnekler aracılığıyla eğittiği yapay zekâ sistemlerinin, geliştirdikleri stratejiler sayesinde insanlara da yeni bakış açıları kazandırıp kazandıramayacağı araştırılıyor.

Bu yaklaşım, yapay zekânın yalnızca verilen görevleri yerine getiren bir araç değil, insanların karar verme süreçlerine katkıda bulunabilecek bir teknoloji olarak geliştirilmesini hedefliyor.

TÜRKİYE'DE YAPAY ZEKÂ ÇALIŞMALARI HIZLANIYOR Türkiye'nin yapay zekâ araştırmalarında son yıllarda önemli ilerleme kaydettiğini belirten Emre Fişne, bilimsel çalışmaların artırılması gerektiğini vurguladı. Yapay zekâ araştırmalarının yüksek maliyetler gerektirdiğine dikkat çeken Fişne, üniversitenin sağladığı araştırma ortamı ve maddi desteğin projelerin geliştirilmesinde önemli rol oynadığını kaydetti. Boğaziçi Üniversitesinde sürdürülen çalışmaların, gelecekte insanın düşünme ve karar verme süreçlerinden yararlanan daha gelişmiş yapay zekâ sistemlerinin oluşturulmasına katkı sağlaması bekleniyor.