Yapay zekâ yarışı Çin’in en değerli şirketini değiştirdi

Yapay zekâ altyapısına yönelik artan talep, Çin borsalarındaki şirket sıralamasını değiştirdi. Sunucu belleği satışlarını hızla artıran ChangXin Memory Technologies (CXMT), piyasa değerinde Tencent’i geride bırakarak zirveye yerleşti.

CXMT’nin değeri 524 milyar dolara yükselirken Tencent’in piyasa değeri 511 milyar dolarda kaldı. İki şirketin farklı yöndeki performansında, yapay zekâ yatırımlarının donanım üreticilerine gelir sağlarken teknoloji şirketlerinin harcamalarını artırması belirleyici oldu.

CXMT, 27 Temmuz’da Şanghay Borsası’nda halka açılarak 8,6 milyar dolar kaynak topladı. Halka arzın bireysel yatırımcılara ayrılan bölümünde talep, satışa sunulan hisselerin 212 katına çıktı.

Şirket hisseleri ilk işlem gününde yüzde 466 değer kazandı. Bu yükselişle CXMT, Çin borsasının 35 yıllık tarihinde en yüksek değere ulaşan yarı iletken şirketi unvanını elde etti. Bellek fiyatlarındaki artış da şirketin mali tablosuna güçlü şekilde yansıdı. CXMT, 2026’nın ilk çeyreğinde 35,43 milyar yuan, yaklaşık 5,2 milyar dolar faaliyet kârı açıkladı. Şirket, geçen yılın aynı döneminde 2,83 milyar yuan faaliyet zararı bildirmişti.

Tencent cephesinde ise yapay zekâ yatırımlarının maliyeti hisseler üzerinde baskı oluşturdu. Şirket, ikinci çeyrekte yapay zekâ modelleri ve ajanları için gerekli bilgi işlem kapasitesine yönelik sermaye harcamalarını yüzde 176 artırarak 52,8 milyar yuana, yaklaşık 7,8 milyar dolara çıkardı.

Bu harcamaların ardından Tencent’in serbest nakit akışı 13,8 milyar yuan ile negatif seviyeye geriledi. İkinci çeyrek geliri yıllık yüzde 11 artışla 204,8 milyar yuana ulaşmasına rağmen şirketin ABD’de işlem gören hisseleri finansal sonuçların ardından yüzde 5,34 düştü. Tencent hisselerinin 2026 yılındaki toplam değer kaybı yüzde 26’ya ulaştı. Yerel oyun gelirlerindeki yüzde 17 ve pazarlama hizmetlerindeki yüzde 22’lik büyüme de satış baskısını engelleyemedi.

Tencent’in yapay zekâ yatırımlarının bir bölümü CXMT’ye gelir olarak dönüyor. Tencent, haziran ayında Çinli üreticiyle 3 milyar dolar değerinde sunucu DRAM anlaşması imzaladı. CXMT, temmuz ayında ByteDance ile de süresi beş yılı bulan ve değeri 7 milyar doları aşan bir sunucu DRAM sözleşmesi yaptı. Büyük teknoloji şirketlerinden gelen siparişlerle birlikte CXMT’nin gelir yapısı hızla değişti. Sunucu ürünlerinin toplam gelir içerisindeki payı 2024’te yüzde 8,4 seviyesindeyken 2025’te yüzde 26,5’e yükseldi.

Küresel DRAM pazarında 2025 yılı itibarıyla yüzde 7,67 paya sahip olan CXMT, bu oranı 2030’a kadar yüzde 30’a çıkarmayı planlıyor. Şirket, üretim kapasitesini büyütmek amacıyla altıncı büyük tesisini kurmaya hazırlanıyor. Bununla birlikte CXMT, rakiplerinin ileri seviye çip üretiminde kullandığı EUV litografi teknolojisine erişemiyor. Bu durum, şirketin büyüme hedefleri önündeki başlıca teknik engellerden biri olarak öne çıkıyor.

CXMT’nin borsadaki yükselişinin kalıcı olup olmayacağı konusunda analistler farklı görüşlere sahip. Nomura’nın 116 yuanlık fiyat hedefi, hisselerde yükseliş potansiyelinin sürdüğüne işaret ediyor.

Morningstar ise CXMT hisseleri için 14,90 yuanlık gerçeğe uygun değer tahmininde bulunuyor. Bu değerlendirme, mevcut hisse fiyatının şirketin tahmini gerçek değerinin üç katından fazla olduğuna işaret ediyor.

CXMT’nin Tencent’i geride bırakması, yapay zekâ yarışında değer kazancının yazılım ve internet şirketlerinden donanım üreticilerine doğru kayabildiğini ortaya koydu.

Teknoloji devlerinin artan altyapı harcamaları bilançolar üzerinde baskı oluştururken bellek üreticileri milyarlarca dolarlık yeni siparişlerle büyüyor.